رشته حقوق

رسانه های ارتباط جمعی

دانلود پایان نامه

گرین نگاهی انتقادی به فراغت های مدرن دارد . او علاوه بر تحلیل نقش عوامل اقتصادی در اوقات فراغت بر تاثیر عوامل دیگری همچون جنسیت تاکید می کند . از نظراو مفهوم سرمایه داری پدرسالارانه مشخصه مهمی برای توضیح چگونگی شکل گیری و محدود کردن فرصت های تفریحی افراد است . گرین معتقد است برای تحلیل فراغت زنان ، گذشته از ساختار های سیاسی و فرهنگی باید به مناسبات خانوادگی آن ها به ویژه مسائل مربوط به مراحل زندگی و نقش های چند گانه و متداخل زنان که نقش مهمی در فهم الگو های فراغتی آن ها دارد توجه کرد . (رفعت جاه :1390 ،160 )
در جامعه فرهنگ و باورهای مسلط محدودیت هایی را درباره زمان فراغت و فضاهای فراغتی مناسب دختران ایجاد می کند این موضوع موید حساسیت تاثیر نهاد خانواده بر اوقات فراغت جوانان است به خصوص که اوقات فراغت در دوران جوانی اهمیت زیادی داشته و جوان مایل به برقراری ارتباط بادیگران به ویژه ،همسالان است و اگر نهاد خانواده در این زمان به درستی عمل نکند با اعمال کنترل و محدودیت زیاد یا بی توجه ، در هر دو صورت می تواند به تاثیرات نامطلوب و رفتارهای آسیب زا در اوقات فراغت جوان خود بیانجامد . این جاست که حساسیت نظارت مدبرانه خانواده (والدین ) نمایان می شود . (فاضلی نیا 1380 :51)
یکی از وجوه انعکاس تغییرات زمانه ، در میزان پذیرش فعالیت های زنان در جامعه از جمله پذیرش انجام فعالیت های گوناگون اجتماعی نظیر گذران اوقات فراغت نهفته است در گذشته یعنی تا دهه ی 1350 شمسی ، گذران اوقات فراغت از طریق مکانیسم های درونی خانواده ایرانی صورت می گرفت و در خانواده تعیین می شد که چه نوع فعالیت فراغتی برای دختران مناسب است ؛اما با توجه به رشد فرد گرایی و شکل گیری روابط ترکیبی شیوه های فرهنگی (عبداللهیان 1383) انتخاب نوع و نحوه گذران اوقات فراغت نیز در دوران جدید قاعدتا باید با توجه به مکانیسم های بیرونی خانواده از جمله در گروه دوستان و همالان صورت پذیرد . (عبدالهیان، 1387: 106 )
بعضی فعالیت ها ، شیوه ها و فضاها به آسانی قابل دسترس و متعارف هستند . غیر قابل دسترس بودن هم مربوط یه شایستگی های ویژه و مورد نیاز آن هاست . متمایز بودن فعایت ها مربوط به شایستگی های ویژه و مورد نیاز آن هاست (هی وود و همکاران 1380 به نقل از رفعت جاه: 1387 ،162 )
در جامعه ما مسئله عمده ای که در مورد رفتار های فراغتی دختران جوان وجود دارد کمبود فضاها و تسهیلات فراغتی مناسب از یک سو وورد ارزش ها و نگرش های مدرن غربی از سوی دیگر است . این نگرش ها اگر چه با نگرش جنسیتی سنتی مغابرت دارد . اما اغلب متاثر از مادی نگری ، فرد گرایی و لذت جویی است که تضاد عمیقی با فرهنگی ملی و دینی ما دارد و بیشتر از طریق رسانه های گروهی رواج می یابد . (رفعت جاه، 1387 :169)ُ
امروزه فراغت برون خانگی دختران جوان و تمایل آن ها به سبک های جدید زندگی نشان دهنده دگرگونی ارزشی و پیدایش مسائل هویتی در آن هاست و در این باره، امکان حضور سالم و مناسب در این قشر از دختران می تواند بسیاری از آسیب های شخصیتی و از جمله فراغت های آسیب زا را در آنان کاهش بدهد . از طرف دیگر ، سیاست های فرهنگی معطوف به فضاهای فراغتی می تواند گذران فعالانه و خلاقانه و غیر آسیب زای اوقات آزاد دختران جوان را غنی تر سازد (رفعت جاه 1386 7-9 )گرایش ها و دیدگاه های عرفی – مذهبی حاکم بر جامعه ایران ، محدودیت هایی را برای زنان و دختران ، در مورد نحوه و مدت گذران اوقات فراغت چه خارج از منزل و چه در داخل منزل در بر دارد . این امر در مورد دختران به شکل صلاح دید خانواده در کنترل دوستان یا تعیین زمان فراغت یا مکان آن اعمال می شود و بر کنشگری که آزادانه به دنبال انتخاب برنامه ای برای گذران اوقات فراغت خود است ، تاثیر نامطلوب می گذارد . (شفیعی 1383 153) به نقل از رفعت جاه 1387)
از آن رو که فراغت یکی درگیر از عرصه هایی است که فردیت زنان می تواند در آن تجلی یابد نحوه گذران فراغت زنان مورد مصاحبه قرار گرفت و نوع نگرش زنان از ازیک دیگر تفکیک شدند .
منیره 30 ساله فوق دیپلم مجرد
خانواده من با نحوه گذران اوقات فراغت من مشکلی ندارن چون کلییتش رو می دونن دوستام رو می شناسن و می دونن جوری نیستم که با هرکسی هرجایی برم . برای همین آزادم فقط بهشون اطلاع می دم که نگران نمونن . با دوستام همه فضاهای فراغتی که فکرش رو بکنی رفتیم پارک ، سینما ، باشگاه ، رستوران هرجایی اما فقط دختریم پسری بین ما نیست . دوستا م می گن تو اون قدر آزادی که اگه می خواستی می تونستی تا حالا چند تا دوست پسر هم داشته باشی اما من خودم خوشم نمی یاد .
شیما 23 ساله لیسانش مجرد
مامانم می گه اگه می خوای با دوستات بری برو اما مواظب رفتارت باش مواظب باش پشت سرت کسی حرف در نیاره منم مواظبم یه با رکه با دوستم و دوست پسرش داشتیم تو پاساژ می گشتیم یه خانمه و پسرش منو پسندیدن اومدن شمارمون رو برای خواستگاری از خودم گرفتن خب اگه رفتارم زننده بود حالا اون پسر هیچی مطمئنم مامانش پا پیش نمی گذاشت .
فرزانه 30 ساله مجرد دانشجو
من و هم کلاسی های دانشگاه که پسرا هم جزو مون هستن گاهی وقتا تو پارکی ،رستورانی جایی دور هم جمع می شیم حرف می زنیم و چیزی میخوریم بیشتر در مورد دانشگاه و کارا و کلاس ها و استادا تازه یه شبکه ارتباطی مجازی تو وایبر درست کردیم که باهم باشیم اما ارتباطاطمون کنترل شده هست .
مصرف فرهنگی
رسانه ها یکی از خطوطی هستند که شبکه های اجتماعی را در ساختارهای پهن دامنه امروزی با حذف زمان و مکان ایجاد کرده و گسترش می دهند . بنابراین استفاده از رسانه های جدید در واقع سرمایه اجتماعی فرد را افزایش می دهد به گونه ای که فرد دسترسی بیشتری به منابع موجود در ساختار اجتماعی داشته و از رهگذر ارتباط از راه رسانه ها ساختارهای اجتماعی را جرح و تعدیل کرده و برخی الزام های آن را از میان برداشته است و شکل جدید و سیال تری به آن ها داده است .(سروش: 1392 ، 134)
رسانه ها درک افراد را از روابط شان تغییر می دهند . داده ها و افکاری که رسانه ها در جامعه منتشر می کنند فقط بازتابی از جهان اجتماعی نیستند بلکه یکی از عوامل و نیروهای موثر در شکل جهان اجتماعی است . این رسانه ها در بازاندیشی مدرن نقش محوری دارند و گزینه های انتخابی ما را مشخص کرده و سبک زندگی را به ما معرفی می کنند . تشدید روابط اجتماعی مستقیما وابسته به افزایش تجربه هایی بوده که با واسطه گری رسانه های ارتباطی تحقق می یابد و یکی از نتایج آن ورود سر زده رویداد های دوردست به دنیای فکری و ذهنی مردم بوده است . جهانی شدن فزاینده رسانه های ارتباط جمعی وجود و عملکرد محافل و سازمان های متعدد و گوناگون در هر زمینه به گوش و چشم هر کس که خواهان شنیدن و نگریستن باشد می رسد و همین داده ها طبعا راه های تازه ای برای انتخاب در برابر شخص می گشاید . تاثیر چسبانه ای تلویزیون و روزنامه ها از کنار هم قرار دادن موقعیت ها و حالت های گوناگون شکل ها و نماد های ویژه ای به وجود می آورد که شیوه های زندگی بی سابقه و انتخاب های تازه ای را القا می کند (گیدنز 2006 ) به نقل از سروش 1392 135 )
مصرف فرهنگی غالبا کمتر از بقیه انواع فعالیت ها مستلزم هزینه کردن است و قدرت انتخاب افراد نیز در این زمینه زیاد است . به علاوه قریحه که از عناصر سازنده سبک زندگی است بیش از هر چیز در الگوی انجام دادن فعالیت و مصرف فرهنگی بروز می کند . به هر حال سلیقه های ا فراد در مصرف فرهنگی ، در کنار فعالیت های فراغت و الگوهای مصرف از اصلی ترین شاخص های مورد استفاده در مطالعات سبک زندگی بوده است (فاضلی، 1382 :127 )
موضع مصرف در فرهنگ مصرفی فقط کالا ها نیستند . این موضع ، امکان نظری تبیین مصرف هر آن چه غیر کالاست را در فرهنگ مصرفی فراهم می کند . در فرهنگ مصرفی علاوه بر کالاها ، فضاها هم مصرف می شوند . مصرف فضا ها بیشتر خود را در بحث اوقات فراغت نشان می دهد . در حقیقت فراغت را می توان زمینه اصلی گسترش فرهنگ مصرفی قلمداد کرد به بیان دیگر مصرف در فرهنگ مصرفی بیشتر در زمینه فراغت رخ می دهد . میان فرهنگ مصرفی و اوقات فراغت نوعی ارتباط و نسبت ناگسستنی وجود دارد و می توان بر اساس الگو های فراغت به مختصات فرهنگ مصرفی یک جامعه پی برد . (ریاضی: 1392، 146 )
کالای فرهنگی این ویژگی را دارد که مصرف در این حوزه بیش از سایر حوزه ها از قید ضرورت های اقتصادی رها شده و بهتر می تواند روند تغییرات رخ داده و گروه بندی های هویتی را بازنمایی کند . از آن جا که مصرف فرهنگی غالبا کمتر از سایر انواع فعالیت ها مستلزم هزینه کردن است و قدرت انتخاب افراد نیز در این مورد زیاد است ، شاخص سبک زندگی ، بیشتر از عرصه مصرف فرهنگی استخراج می شوند ، همچنین سلیقه که از عناصر سازنده سبک زندگی است بیش از هر چیز در الگوی انجام فعالیت و مصرف فرهنگی بروز می کند بنابراین مصرف کالا ، به ویژه کالاهای فرهنگی به شدت با باورها ، نگرش ها و الگو های رفتاری افراد جامعه در ارتباط است و به این ترتیب می توان با استناد به مصرف کالاهای فرهنگی مختلف به نوع هویت اجتماعی افراد جامعه و مولفه های تشکیل دهنده آن یعنی نگرش ، باورها ، ارزش ها و الگو های رفتاری دست یافت (رحمتی :1391 ، 88 -86 )
فرهنگ مصرف کالاهای فرهنگی ، از آن رو نیرویی جهانی ساز و همگونی آفرین است که هر چیزی را به کالا تبدیل و به بازار جهانی عرضه می کند . این فرایند جهانی کالایی شدن چنان نیرومند و فراگیر است که حتی در عالی ترین عرصه های فرهنگی کیفیت ها کمی می شوند تا فرهنگ به آسانی قابل خرید و فروش باشد . این تحولات پرشتاب نه تنها همه فرهنگ های بومی منطقه ای ملی و محلی را نفوذ پذیر می کند که تمایز میان فرهنگ های عالی و میانه را نیز از بین می برد هر دو گونه این فرهنگ ها در هم ادغام شده و فرهنگ عالی تنزل کرده به صورت ابزاری برای ثروت اندوزی فخر فروشی و رفتار نمایشی را در اختیار همگان قرار می دهد در نظام جهانی مصرف کالاهای فرهنگی همبسته نوعی مصرف معطوف به هویت است و بازسازی فرهنگی خویشتن توسط منابع و امکان هایی که بازار سرمایه داری عرضه می کند امکان پذیر می شود (همان 89 )
مصرف فرهنگی با نماد ها و علائم خاص خود امروزه بیانگر سبک زندگی ، تمایلات ، تفکرات و ایدآلیست هاست و به مثابه بازنمایی کننده هویت عاملان آن ، کارکرد های جدیدی یافته است در عصر حاضر انسان تمایل دارد کیستی خود را با کالا ها و خدماتی که مصرف می کند به خصوص مصرف کالاها یا خدماتی که نام مشهور دارند معرفی کند (الیاسی: 1390، 56 )

مطلب مشابه :  شبیه سازی انسان

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید