اما کشته شدن فرزندان اسفندیار باعث فعالتر شدن عقدهی اسفندیار میشود و بار دیگر بستن دست رستم را بهانه قرار میدهد:
وگـــر زنـــده مانــــی ببنـــدمت چنــگ بـــه نزدیـــــک شاهـــت بـــرم بیدرنـــگ
(همان:743،ب1124).
با کشته شدن مهرنوش و نوش آذر تصمیم اسفندیار برای کشتن رستم مصممتر میشود و بدون فوت وقت رستم را مورد هجوم تیرهای خود قرار میدهد. داستانهای موفق، وضعیت بحران را با تعلیقهای بجا و متعادل رهبری میکنند. «تعلیق کیفیتی است که نویسنده برای وقایعی که در شرف تکوین است؛ در داستان خود میآفریند و خواننده را مشتاق و کنجکاو به ادامهی داستان میکند. و هیجان و التهاب او را برمیانگیزد»(میر صادقی،76:1385). در این صحنه، فردوسی با هنرمندی تمام روایت را وارد تعلیق میکند و به پایان میرساند:
دل شــــاه ایران بـــــــدان تنــــــگ شد بروهــــا و چـــــهرش پـــــر آژنـــگ شـد
چـــــو او دســــــت بردی به سـوی کمان نرستــــی کـــــــس از تیـــــر او بـیگمان
به رنــــــگ تـــبرخون شـــدی این جهان شــــــدی آفتـــــاب از نهیـــبش نهــــان
یکــــــی چــرخ را برکشـــید از شگــــاع تــــو گفــــتی کـــــه خورشید شد در شراع
بــــه تیــــــــتری که پیکانش المـاس بود زره پیــــش او همــــــــچو قـــــرطاس بود
(فردوسی،743:1389،ب1133-1129).
رستم و رخش بر اثر تیرهای پیاپی اسفندیار مجروح میشوند:
چــــو او از کــــمان تــیر بــگشاد شست تــــن رستـــم و رخـــش جنگـــــی بخست
بـــر رخــــش از آن تیـــرها گشت سست نبـــد بــــاره و مــــرد جنگــــی درســــت
همـــی تـــاخت بـــر گــــردش اسفندیار نیامـــد بـــرو تیــــر رســــتم بـــه کــــار
فــــرود آمـــــد از رخــش رستــم چو باد ســــر نامــــــور سـوی بـــــالا نــــــــهاد
همـــان رخــش رخــــشان سوی خانه شد چنــــین بــــــا خداونــــــد بیگانــــه شد
(همان،ب1138-1134).
در واقع میتوان گفت رخش، ضمیر “خود” رستم است که احساس ضعف و ناتوانی میکند و پس از جدا شدن از صاحب خود، کهنالگوی قهرمان را به چالش میکشاند. کهنالگو نیز با از دست دادن فعالیتش، واپس رانده میشود و به ناخودآگاه میرود. پس از جدا شدن رخش از رستم، رستم نیز از جایگاه نبرد دور میشود. و در همین زمان است که ضد قهرمان – اسفندیار- قهرمان را به خاطر از دست دادن توان و نیرویش به تمسخر میگیرد:
بخنــــدید چــــون دیــــدش اسفنـــدیار بـــدو گفـــت کــــای رســـــتم نامـــــدار
چــــرا گــــم شد آن نیـــروی پیل مسـت ز پیکــــان چـــــرا پیــــل جنگــی بخست
کــــجا رفـــت آن مــــردی و گـــرز تــو بـــه رزم انـــــدرون فـــره و بــــرز تـــــو
گــــــریزان به بالا چـــرا بــــر شـــــدی چـــــو آواز شیـــــر ژیــــان بشنــــــدی
(همان،ب1044-1040).
بر اساس دیدگاه یونگ، جریحهدار شدن شخصیت و رنج ناشی از آن، فراخوانی برای سازش خودآگاه با مرکز درونی یعنی کهنالگوی خویشتن است… رستم قهرمانی است که باید مسیر پر پیچ و خم ناشناختهای را در جست‌وجوی کهنالگوی خویشتن بپیماید.

                                                    .