رشته حقوق

دیدگاه اهل سنّت

دانلود پایان نامه

از منظر اهل سنّت عادل کسی است که به انجام دادن واجبات و همچنین پرهیز کردن از محرمات شناخته شده باشد. عدالت را استقامت در دین، سلامت در مذهب و دوری از اسباب فسق و اموری می‌دانند که اعضاو جوارح قلب ازآن نهی شده است. ابن مبارک عادل را کسی می‌داند که دارای پنج صفت باشد: در نماز جماعت حضور یابد؛ از شراب‌خواری خودداری کند؛ در دینش لغزش و خرابی نباشد؛دروغ نگوید؛ کم عقل نباشد. عده‌ای نیز عدالت را عبارت از ترک محرمات؛ اجتناب از کبایر و بعضی از صغایر و انجام واجبات می‌دانند. سیوطی عدالت را ملکه‌ای می‌داند که مانع از انجام کبیره یا صغیره . که نشانه خفت نفس است . می‌شود.
مجموعه تعاریف فوق می‌شود گفت که عدالت همان اجتناب از کبایر و اصرار نکردن بر صغایر است با توجه به حسن ظاهر افراد کاشف و حاکی از عدالت درونی است و هیچ دلالتی بر اصالت عدالت ندارد.
مقصود اهل سنّت از «عدالت صحابه» همان عدالت فقهی و اجتناب از کبایر است که با انجام یک گناه، انسان از عدالت به این معنا ساقط می‌شود. از این روست که بعضی از این گروه، کوچک‌ترین نسبت گناه را به صحابه کفر می‌دانند.
2. 2. 4. 1 عدالت در دیدگاه تشیع
عدالت از منظر تشیع، در کلیت آن، نزدیک به دیدگاه اهل سنّت است. در تعریف عدالت بیشتر به همان ملکه یا حالت نفسانی اشاره شده که باعث می‌شود انسان همیشه تقوایى داشته باشد که مانع از ترک واجبات یا انجام محرمات شرعى است، و براى احراز آن، حسن ظاهر، کافى است. همچنین به عدم اصرار بر صغایر نیز اشاره شده است.
شیخ طوسی می‌گوید:
” نماز پشت سر فاسق . که مرتکب کبایر (از جمله شرب خمر، زنا و…) می‌شود . جایز نیست.”
شهید ثانی معنای عدالت را سالم بودن فرد از اسباب فسق گناهان کبیره و اصرار بر گناهان صغیره می‌داند. مامقانی نیز معتقد است:
“عدالت ملکه‌ای است که انسان را بر انجام واجبات و ترک محرمات بر می‌انگیزد و فاسق کسی است که گناهی را با این اعتقاد که گناه است، انجام دهد؛ چون اگر با اعتقاد به اباحه چیزی آن را انجام دهد، از عدالت خارج نمی‌شود.”
علامه طباطبایی در تعریفی مفصل‌تر می‌گوید:
“عدالت فقهی هیأتی نفسانی است که آدمی را از ارتکاب کارهایی که بر نظر عرف متشرع گناه کبیره است، باز می‌دارد و امّا ملکه عدالت در اصطلاح ملکه، راسخ به حسب واقع است، نه به نظر عرف. این معنایی که ما برای عدالت گفتیم، معنایی است که از مذاق و مذهب امامان علیه السلام، بنا بر روایاتی که از آن حضرات نقل شده، نیز استفاده می‌شود.”
با جمع‌بندی نظریات فوق، می‌توان گفت که عدالت ملکه‌ای نفسانی است که در درون فرد قرار دارد و او را از انجام کبیره و اصرار بر صغیره باز می‌دارد.

مطلب مشابه :  ابطال سند مالکیت در صورت ملغی الاثر شدن تصمیم کمیسیون تشخیص ماده 12 قانون زمین شهری

3. 4. 1 تعریف ظلم
ابن منظور در لسان العرب می گوید:
“ظلم یعنی : یعنی قرار دادن شی در غیر موضع آن ، بعنوان مثال در مورد شخصی که گرگ را نگه داری کند گفته می شود که ظلم کرده است ( چرا که این کار باعث دریدن گوسفندان می گردد) “.
همان طور که قبلا اشاره شد اگر صحابه ای عملی که شایسته نیست انجام دهد مثلا قتل یا زنا و یا گناه دیگری انجام دهد ظالم بوده و عادل نمی باشد و این مطلبی است که هم قرآن و روایات به آن اشاره دارد و هم عقل هر عاقلی به آن حکم می کند که ان شاء الله در‌آینده این مطلب به اثبات می رسد . 
4. 4. 1تعریف صحابه از نگاه قرآن
قرآن کریم از اصحاب رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم) با عناوین مختلفی یاد کرده است. در برخی آیات از صحابه به نیکی و در برخی دیگر اطرافیان پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) مذمت شده اند. در آیات قرآن، گاه صحابه را به عنوان پیشتازان در اسلام و مهاجران معرفی می کند و دگر بار از برخی صحابه با عناوینی مانند منافق، فاسق، مریض القلب و… یاد کرده است. در این بخش به بررسی آیات مدح و نکوهش صحابه می پردازیم:

الف) آیاتی که خداوند در آن صحابه را ستوده است
1. سابقون در اسلام
﴿وَ السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرِینَ وَ الْأَنْصارِ وَ الَّذِینَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ وَ أَعَدَّ
لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی تَحْتَهَا الْأَنْهارُ خالِدِینَ فِیها أَبَداً ذلِکَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ‏ ﴾
پیشگامان نخستین از مهاجرین و انصار و کسانی که به نیکی از آنها پیروی کردند ، خداوند از آنها خشنود گشت و آنها نیز از او خشنود شدند ، و باغهایی از بهشت برای آنها فراهم ساخته که نهرها از زیر درختانش جاری است ، جاودانه در آن خواهند ماند و این است پیروزی بزرگ.

مطلب مشابه :  سیاست خارجی آمریکا

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید