رشته حقوق

دوره سلجوقیان

دانلود پایان نامه

حسین سلطان‌زاده، «بازار در شهرهای ایران»، شهرهای ایران، به کوشش محمدیوسف کیانی (تهران: جهاد دانشگاهی و وزارت ارشاد اسلامی، 1366)، ج2، ص 384- 387.
برای بررسی نمونه‌ای از این نظریه، ر.ک: سلطان‌زاده، مقدمه‌ای بر تاریخ شهر و شهرنشینی در ایران، ص 71. در یک نگاه می‌توان ضرب سکه در دورۀ داریوش یکم را نشانه‌ای از سرآغاز توسعۀ بازرگانی در اوایل سدۀ پنجم پیش از میلاد دانست. ضرب سکه زر (دَریک)و نقره (شِکِل) همچنین فلزات دیگر کم‌بها نشانۀ رشد تجارت و قاعدتاً در پرتو مناسبات درونی بازار و بازرگانی میان شهرها است. برای آگاهی بیش‌تر، ر.ک: عنایت الله رضا، «بازار/پیشینه تاریخی/ ایران پیش از اسلام»، دایرهالمعارف بزرگ اسلامی (تهران: مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی، 1381)، ج11، ص 116-120.
برای آگاهی از طرح این مسئله، ر.ک: سلطان‌زاده، همان، ص 71؛ همو، «بازار در شهرهای ایران»، ص 393؛ حبیبی، از شار تا شهر، ص 33؛ دربارۀ بازار در دورۀ ساسانیان وی بیان کرده است: «عنصر بازار در معنائی که اکنون از آن داریم کالبد پیدا می کند» اما نقش کالبدی آن را از دورۀ پارتیان و تأثیر آن در شهرسازی دورۀ ساسانی از یک سو و تحولات آن را در دورۀ اسلامی از دیگر سو، دخالت نداده است.
حبیبی، از شار تا شهر، ص 33.
این نظریه از مصطفی مؤمنی است در «جایگاه والای تبریز در میان بازارهای اسلامی»، نهمین کنگرۀ جغرافی‌دانان ایران (1373). برای آگاهی بیش‌تر از طرح این مسئله، ر.ک: یوسفی‌فر، ساختار اقتصاد شهری در ایران دورۀ سلجوقیان، ص 542.
برای آگاهی بیش‌تر در این باره، ر.ک: رضا و دیگران، آب و فن آبیاری در ایران باستان، ص 10.
کریستنسن، وضع ملت و دولت و دربار در دوره شاهنشاهی ساسانیان، 30 و 56.
نامۀ تنسر، ص 57.
برای آگاهی بیش‌تر، ر.ک: عباس سعیدی، «بازار، بازار در عصر اسلامی»، دایرهالمعارف بزرگ اسلامی (تهران: مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی، 1381)، ج11، ص120-122.
برای آگاهی بیشتر در این باره و با تأکید بر نمونه موردی در دوره سلجوقیان، ر.ک: یوسفی فر، همان، ص541-598.
میدان (آگورا Agora) یکی از بخش‌های اصلی شهر (پولیس)‌های یونان بود که با مناسبت‌های اجتماعی، سیاسی، مذهبی و تجمع افراد ارتباط مستقیم داشت. در شهرهای روم باستان نیز میدان (فوروم Forum) هستۀ مرکزی مراکز اجتماعی، مذهبی، مبادلات بازرگانی، حمام، آمفی تئاتر و رویدادهای ورزشی و … بود که در واقع اصلی‌‌ترین خیابان‌ها به آن منتهی می‌شدند و به مانند نقش میدان در یونان محل اصلی فعالیت‌های گوناگون جامعه بود. ر.ک: اسفندیار برومند، «میدان، فضای گمشده در شهرسازی امروز ایران»، در مجموعه مقالات کنگرۀ تاریخ معماری و شهرسازی ایران، ارگ بم، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور، 1374، ص‌13- 24.
مجیدزاده، تاریخ و تمدن ایلام، ص‌79؛ سلطان‌زاده، مقدمه ای بر تاریخ شهر و شهرنشینی در ایران، ص‌70.
اصطخری، مسالک و ممالک، ص‌111؛ ابن بلخی، فارسنامه، ص‌138.
برای آگاهی بیش‌تر دربارۀ این شهر، ر.ک: هوف، «نظری اجمالی به پایتخت‌های قبل از اسلام»، پایتخت‌های ایران، ص‌41- 42؛ همو، «فیروزآباد»، شهرهای ایران، ج2، ص‌75- 117.
ر.ک: یعقوبی، البلدان، ص‌8.
در منابع عربی ریگستان با ترجمۀ عربی آن، سهله، آمده است: برای نمونه، مقدسی، احسن‌التقاسیم، ص‌406.
برای آگاهی بیش‌تر دربارۀ ریگستانِ سمرقند، ر.ک: ستوده، آثار تاریخی ورارود و خوارزم (جلد اول: سمرقند و بخارا)، ص‌265- 267؛ دربارۀ ریگستانِ بخارا، ر.ک: نرشخی، تاریخ بخارا، ص‌12، 36- 38، 72 و 89؛ بارتولد، ترکستان‌نامه، ج1، ص‌259- 261.
خواجه نظام‌الملک ابوعلی حسن بن علی توسی، سیرالملوک، ص54.
این میدان‌ها عبارت بودند از: میدان یَسَع بن عبدالله أشعری، میدان حسن بن علی بن آدم اشعری، میدان یحیی بن عمران بن عبدالله اشعری، میدان مالک بن سعد بن أحوص‌اشعری (میدان بندار شطرنجی)، میدان حسن بن سعد بن احوص‌اشعری و میدان ایوب بن موسی بن احوص‌بن سعد اشعری: قمی، تاریخ قم، ص‌67- 69. پیداست که این میدان‌ها، فضاهای باز در جلو خانه‌های رجال خاندان اشعری بودند که نامی آشنا در گسترش مذهب شیعه در قم داشته‌اند.
حاکم نیشابوری، تاریخ نیشابور، ص‌219. اصطخری دربارۀ موقعیت دارالاماره و «میدان حسین» بیان می‌کند که: «و سرای امارت در جایگاهی است کی آن را میدان حسین خوانند و زندان هم در این نزدیکی است»: مسالک و ممالک، ص‌204.
در شهر بلخ میدان گشتاسپ شهرت اسطوره‌ای دارد، «گویند که شهر بلخ بناکردۀ قابیل، کشندۀ‌ هابیل، است و مرقد و مشهد هابیل در موضعی است که آن را میدان گشتاسپ می‌خوانند که اگر شرف و بزرگی تربت پاک او نبود، صاعقۀ عذاب از دیرباز بر این شهر نازل می‌گشت…»: مفتاح، جغرافیای تاریخی بلخ و جیحون و مضافات بلخ، ص‌103. همچنین ر.ک: بناکتی، تاریخ بناکتی، ص‌28.
برای آگاهی بیش‌تر دربارۀ کارکردها و خصوصیات فضای کالبدی میدان، ر.ک: سلطان‌زاده، مقدمه یا بر تاریخ شهر و شهرنشینی در ایران، ص‌281- 286.

مطلب مشابه :  بیماران مبتلا

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید