رشته حقوق

دستور زبان فارسی

دانلود پایان نامه

از آنجایی که آخرین کتاب شناسی نام‌برده شده، در گردآوری آنچه در خود جای داده، به بیشتر منابع نام برده شده توجه داشته است و به نوعی، بیشتر ویژگی آن منابع را در خود جای داده است؛ نقد گذرایی بر این کتاب شناسی خواهیم داشت و تأکید داریم که بیان برخی نواقص این اثر، بیان اشتباهاتی است که به‌واسطه استفاده از برخی منابع یاد شده، به این کتاب شناسی راه یافته است.
محمد مهیار (گردآورنده). کتاب شناسی دستور زبان فارسی. سلسله انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، شماره 10. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نشر آثار، چاپ اول، 1381، 370ص.
این کتاب پنج فصل را دربردارد. گردآورنده در این کتاب به معرفی کتاب‌ها، پایان‌نامه‌ها و مقالات نوشته شده به وسیله ایرانیان و خارجیان، درباره دستور زبان فارسی ـ از آغاز تا سال 1380ـ پرداخته اند.کتاب موردبحث تنها درباره دستور زبان فارسی نیست بلکه آثار نوشته شده درباره برخی گویش‌ها و کلیاتی درباره زبان فارسی و زبان‌های ایرانی را نیز شامل می‌شود.
گردآورنده کتاب‌های فارسی را در دو فصل با عنوان‌های «فهرست کتاب‌های فارسی» و «فهرست کتاب‌هایی که مؤلف آنها ناشناخته است» آورده اند. فصل اول 1098 عنوان کتاب و پایان‌نامه و فصل دوم 168 عنوان کتاب را شامل می‌شود. در این دو فصل کتاب‌هایی با زبان‌های فارسی، گجراتی، اردو، ترکی، عربی و پشتو معرفی شده است. کتاب‌های معرفی شده، خودآموزها، فرهنگ‌ها، کتاب‌های درسی سطوح مختلف، کتاب‌های کنکور و مجموعه مقاله ها را نیز دربرمی‌گیرد
در انتهای برخی کتاب‌ها نقد و پاسخ نقدهای مربوط به آن کتاب را که در نشریات مختلف چاپ شده است؛ همراه با نشانی مقاله آورده اند.
در فصل سوم با عنوان «فهرست مقالات فارسی»، با تفکیک 27 موضوع، به معرفی 956 مقاله از مجله‌های فارسی زبان داخل و خارج کشور و مجموعه مقاله‌ها و کتاب‌ها پرداخته اند؛ بنابراین بعضی عنوان‌ها، بخشی از کتاب شمرده می‌شوند نه مقاله.
فصل چهارم، با عنوان «فهرست کتاب‌های اروپایی»، 379 عنوان کتاب معرفی شده است. این بخش و بخش دیگر، به زبان لاتین آورده شده است و گاه با عبارت‌های فارسی، توضیح کوتاهی درباره کتاب‌های نام برده،داده شده است. در فصل پایانی با عنوان «فهرست مقالات اروپایی»، با تفکیک موضوعی، 361 عنوان مقاله آورده شده است.
در انتها، علایم اختصاری مجله‌ها و مجموعه‌های خارجی و فهرست منابع و مآخذ فارسی دیده می‌شود. البته آقای مهیار فهرست منابع را به گونه درون‌بافتی نیز در کار خود ارجاع داده‌اند. یعنی در معرفی کتاب‌های فارسی در پایان هر مدخل، منبع مورد استفاده را نیز آورده‌اند.
«کتاب شناسی دستور زبان فارسی»، اولین مجموعه‌ای است که به گونه کتابی مستقل، به معرفی موردهای کارشده در زمینه دستور زبان فارسی پرداخته است و برای کسانی که خواهان اطلاعاتی در حد معرفی مقاله‌ها و کتاب‌های نوشته شده، مربوط با موضوع‌های مورد نیاز خود هستند؛ با جستجو در این کتاب، می‌توانند به پاسخ مورد نیاز دست یابند. از سویی دیگر، با توجه به این که شیوه‌های نگارش کتاب شناسی به گونه علمی، در ایران، کاری نوین است؛ وجود کاستی‌هایی هرچند آشکار، در نوشتن چنین کتاب شناسی‌هایی، دور از ذهن نیست. بنابراین در این فرصت سعی می‌شود به موردهایی که در این اثرِ سودمند، نیاز به بازنگری و تصحیح دارد؛ اشاره شود تا در ویرایش‌های بعدی، این اثر به شکل مطلوب‌تری ارایه شود. نکته قابل توجه اینکه در بررسی مدخل‌های آورده شده، شیوه نگارشی که آقای مهیار در کتاب شناسی خود استفاده کرده اند به همان صورت و بدون تغییر می‌آوریم:
1. از جمله منابعی که گردآورنده در کتاب شناسی خود بهره جسته اند؛بنابر آنچه که در مقدمه آورده است؛ شبکه اینترنت بوده است. اما ایشان در فهرست منابع و مآخذ به سایت‌های استفاده شده هیچ‌گونه اشاره‌ای ننموده‌اند حال آنکه معرفی سایت‌های مورداستفاده، همچون معرفی کتاب‌های استفاده شده ضروری می‌باشد.
2. پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها تعریفی جدای از کتاب‌ها دارند. «پایان‌نامه‌ (Dissertation, Academic) مقاله یا رساله‌ای که به وسیله داوطلب درجه دانشگاهی به عنوان یکی از شرایط احراز
درجه مزبور ارایه می‌شود». بنابراین لازم است در معرفی پایان‌نامه‌ها، بخشی مستقل از کتاب‌ها درنظر گرفته شود.
3. در فصل اول با عنوان «فهرست کتاب‌های فارسی»، به معرفی کتاب‌هایی پرداخته است که به زبان‌های اردو، گجراتی، ترکی، عربی و پشتو نوشته شده است. از جمله آنها:
مدخل 1025 از صفحه 120: نعیم فراشری، محمد. قواعد فارسیه بر طرز نوین (به زبان ترکی).
مدخل 1004 از صفحه 118: نذر محمد سیال، صوفی. ستیندرد فارسی گرامر ترجمه و مضمون‌نویسی (به زبان اردو).
مدخل 574 از صفحه 75: شمیم احمد انصاری. دستور زبان فارسی. (به زبان گجراتی)
مدخل 575 از صفحه 75: شورابی، ابراهیم. امین. القواعد الاساسیه الدارسه الفارسیه. (دستور زبان فارسی به عربی).
و در فصل مقالات فارسی در مدخل 275 از صفحه 175 مقاله‌ای را می‌آورد که کاملاً به روسی نوشته شده است و عنوان فارسی هم ندارد اما ایشان آنرا به این صورت معرفی می‌کند:
روبین چیک، یو. آر. “آشنایی با ترکیبات اصلی انواع مختلف اصطلاحات زبان فارسی (شرح مختصر دستور زبان فارسی). فرهنگ فارسی و روسی. مسکو، 1970، ج 2، ص 809ـ811 .
4. این کتاب شناسی بر اساس ترتیب الفبایی نام نویسنده تنظیم شده است اما در موردهایی این ترتیب نادیده گرفته شده است. از جمله در مدخل 315 از صفحه 179، صدیقیان، مهین‌دخت در زیر مدخل 314، با نام عباسی، آزیتا؛ در مدخل 97 از صفحه 154، محفوظ، حسین علی در زیر مدخل 96 با نام مشکوه الدینی، مهدی و… قرار گرفته است. از سویی دیگر نظم الفبایی در معرفی مقاله‌ها و کتاب‌های مربوط به هر نویسنده لازم است که ما این نظم را در این کتاب شناسی اصلاً نمی‌بینیم.
5. در آوردن نام نویسندگان که نام و نام خانوادگی آنها چندقسمتی بوده است اشتباهات برجسته‌ای دیده می‌شود که مراجعه به کتاب‌هایی چون فهرست مستند مشاهیر و مؤلفان، اثرآفرینان، دانشنامه زبان فارسی، برخی از این اشتباهات قابل پیشگیری بود. ما در این جا شکل درست این اشتباهات را داخل پرانتز می‌آوریم:
مدخل 783 از صفحه 95 با عنوان قریب، عبدالعظیم خان گرکانی (قریب، عبدالعظیم خان). اسم‌های ارجاعی این فرد (گرکانی، عبدالعظیم) و (گرکانی قریب، عبدالعظیم) است.

مطلب مشابه :  رویکرد تاریخی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید