در دسترس بودن

در دسترس بودن

خراسان ( کشت آبی )
اواخر خرداد و اوایل تیرماه
کرمان
 
1-13- میزان کود مصرفی
برای کنجد کمتر از سایر محصولات گرمسیری دیگر کود مصرف می شود. مقدار مورد نیاز در اراضی و نواحی مختلف متفاوت است . ولی بطور کلی می توان گفت احتیاجات کودی کنجد شبیه پنبه می باشد . این گیاه برای رشد مطلوب نیاز به نیتروژن ، فسفر و پتاس دارد (پاپری مقدم فرد، 1379).
1-13- اهمیت کودها در زراعت کنجد
کود فسفر  : برای افزایش عملکرد اهمیت زیادی در کنجد دارد . به خصوص در زراعت آبی .میزان توصیه کود فسفاته 200-150 کیلوگرم فسفات آمونیوم یا سوپر فسفات تریپل است که در صورت عدم استفاده در زمان کاشت می توان از فسفات مونو آمونیوم محلول در آب به میزان 10 کیلو گرم همراه آب استفاده کرد.
کود نیتروژن : مصرف کود نیتروژن باید در صورت در دسترس بودن فسفات انجام گیرد زیرا در صورت کمبود فسفر، نیتروژن تنها ممکن است بازدهی را کاهش دهد و بر مقدار روغن نیز تأثیر منفی داشته باشد. میزان توصیه کود نیتروژنه از منبع اوره 100 کیلو گرم در هکتار است. ضمناً نباید فراموش کرد که مقداری از نیتروژن را باید به صورت سرک و در زمانی که ارتفاع بوته ها به 20 سانتیمتر رسیده باشد مصرف نمود .
کود پتاسیم : تجزیه بوته های رشد کرده کنجد معمولاً نشان دهنده مقدار زیادی پتاسیم به خصوص در کپسول ها است ، اما در صورتی که در محل کمبود مشخصی از نظر پتاسیم وجود داشته باشد کاربرد آن به مقدار  100 کیلوگرم در هکتار سولفات پتاسیم نیز پیشنهاد می شود ضرورت می باشد که در صورت عدم استفاده در زمان کاشت می توان از سولو پتاس محلول در آب به میزان 10 کیلو گرم درهکتارهمراه آب استفاده کرد (پاپری مقدم فرد، 1379).
1-14- کاشت
بهعلت اینکه دانه کنجد در مراحل اولیه رشد و جوانه زدن خیلی حساس و ضعیف می باشد در آماده کردن زمین قبل از کاشت باید نهایت دقت را معمول داشت . زمین باید کاملا عاری از گیاهان هرز بوده گرم و مطلوب باشد . چنانچه کشت با آبیاری باشد زمین باید بخوبی تسطیح گردد. شیب طوری تعبیه گردد که آب در هیچ قسمتی از زمین روی بستر بذر را نگیرد و خطر سله بستن در مرحله جوانه زدن و رویش گیاه وجود نداشته باشد . بسته به نوع خاک عمق کاشت تغییر می کند و معمولا بین 2تا5 سانتیمتر متغییر است . عمق کاشت همچنین بسته به زمان کاشت و میزان رطوبت خاک تغییر می نماید . به منظور پیشگیری از شیوع امراض و آلودگیهای قارچی ضدعفونی بذر با قارچکشهای نظیر کاربندازیم ، کاپتان و کاربوکسین تیرام  مؤثر خواهد بود. دستگاههای بذر کاری که مخصوص ریز دانه ها نظیر سبزی و پیاز هستند در کشت مکانیزه کنجد کاربرد دارند . در تنظیم بذر پاش و تهیه بستر بذر باید دقت کافی صورت گیرد تا بذور بطور یکنواخت ریخته شده و نیاز به تنک های متوالی وجود نداشته باشد (پاپری مقدم فرد، 1379).
 عملیات مربوط به شخم و آماده نمودن زمین و اجرای دیسک جهت خرد کردن کلوخ با توجه به وضعیت آب و هوایی منطقه در اوایل فروردین توصیه می گردد. با اجرای دیسک دوم در اواخر فروردین که بعد از پاشیدن کود انجام می یابد، زمین مربوطه برای کاشت آماده می گردد.
1-15- میزان بذر ، تراکم بوته و فاصله کاشت
برای کاشت کنجد به علت متفاوت بودن تیپ شاخه بندی گیاه فاصله بین خطوط از 45 تا 70 سانتیمتر متغیر است . فاصله بوته ها در روی خطوط کمتر از 5 سانتیمتر و بیشتر از 15 سانتیمتر توصیه نمی شود. بر اساس تراکم های مختلف و وزن هزار دانه متفاوت میزان بذر مورد نیاز در هکتار متغیر می باشد لکن بطور کلی میزان بذر مصرفی جهت کشت یک هکتار از 4 تا 6 کیلوگرم نوسان دارد .
میزان اسیدیته خاک جهت کاشت این گیاه باید بین 6.5 تا 7.5 باشد و به علت حساسیت گیاه کنجد به خاک های شور، کشت این گیاه در زمین های شور مناسب نمی باشد. به هر حال بذرهای کنجد در زمین هایی که دارای کلوخ باشد یا عمق کاشت به دقت تنظیم نگردد و یا زمین سله بسته باشد، به خوبی و به طور یکنواخت سبز نمی گردد (گاردنر و همکاران، 1372).
1-16- تناوب زراعی
کنجد به عنوان تابستانه می تواند در تناوب زراعی جایگزین اکثر نباتات گردد ولی بهترین نباتات برای کاشت کنجد گیاهان وجینی هستند زیرا در زراعت گیاهان وجینی مبارزه مستمری با علفهای هرز صورت می گیرد که این امر زراعت کنجد را موفقیت آمیز می نماید. کنجد را میتوان در مناطق گرمسیری ایران مانند جنوب فارس ، کرمان و خوزستان بعد از گندم و جو کشت نمود . رعایت تناوب 4-2 ساله در کشت کنجد به منظور جلوگیری از شیوع امراض و افات ضروری است (گاردنر و همکاران، 1372).
1-17- آبیاری
کنجد به طور معمول در برابر خشکی مقاوم است . با این وجود گیاهچه کنجد در برابر کمبود آب بیش از حد حساس است . همچنین در زمان گلدهی و اوایل دانه بندی نیز به کم آبی حساس می گردد . آبیاری بسته به نوع زمین کشت بطریق کرتی ( غرقابی ) یا جوی و پشته صورت می گیرد . این نبات بویژه در مراحل اول گیاهچه ای در برابر پوسیدگی ریشه و سایر بیماریهای قارچی ناشی از مردابی شدن یا رطوبت اضافی حساس است . انجام کشت کنجد به صورت هیرم باعث افزایش درصد جوانه زنی و نیز تسریع در آن می شود .
هر چند که گیاه کنجد به عنوان یک گیاه مقاوم به خشکی و گرما شناخته شده می باشد با این وجود برای تولید و عملکرد بیشتر نیازمند رطوبت است، بنابراین در صورت مشاهده تشنگی گیاه باید به نسبت به انجام آبیاری حتی الامکان در هنگام شب اقدام نمود. البته آبیاری بیش از اندازه و پی در پی نیز برای کنجد زیان آور است، به دلیل آن که موجب شدت یافتن بیماری بوته میری و پوسیدگی ذغالی در این گیاه می گردد (گاردنر و همکاران، 1372).
 

Share