رشته حقوق

خلیج فارس و دریای عمان

دانلود پایان نامه

2-10-4 شرایط اقلیمی و هواشناختی : خلیج فارس در حاشیه شمالی مناطق گرمسیری قرار گرفته است و دارای اقلیم خشک همراه با شرایط بیابانی است . اغلب بادهای دریایی خلیج فارس در تمام مدت سال از سوی غرب تا شمال وزیده که ساکنان محلی آن را به نام باد « شمال » می شناسند . باد جنوب شرقی معمولاً بین 1 تا 3 روز طول کشیده و سپس طی تقریباً یک ساعت به باد شمالی تبدیل می شود . تغییر جهت باد به سمت شمال غربی اغلب ناگهانی بوده و همراه با تندبادی است که ممکن است گاهی اوقات به حد طوفان دریایی برسد . مشاهده شده که تند بادهای شدید همراه با بالا رفتن درجه فشار سنج به وجود می آید و جهت باد که از جنوب شرقی با سرعت 7 گره دریایی بوده بلافاصله به طوفانی از جهت شمال غربی به سرعت 30 گره تبدیل می شود . بادهایی که از جهت جنوب یا شرق می وزند ، به باد شرجی موسوم هستند که عموماً گرم و مرطوب بوده و گاهی اوقات همراه با هوای ابری است . سرعت این باد به ندرت بیش تر از 24 گره می شود . معمولاً قدرت آن از باد شمالی که پس از آن می وزد کم تر است . بادهایی که در ناحیه خلیج فارس می وزند به طور کلی شامل موارد زیر می باشد :
بادهای ساحلی : تقریباً در 30 کیلومتری ساحل ، بادها به تدریج تحت تأثیر عوامل ساحای قرار می گیرند . به ویژه زمانی که گرادیان فشار شدید وجود نداشته باشد . اختلاف دمای زمین و دریا طی روز موجب وزش نسیم زمینی را ایجاد می کند . هنگامی که باد عمومی وجود داشته باشد ، اثر این اختلاف طی روز به صورت جزیی از زمین و در شب جزیی از نسیم دریایی می گردد .
باد شمال ( شمال غرب و غرب ) : معمولاً از امتداد شمال و شمال غربی و با زاویه ای بین 360-270 درجه و تقریباً به موازات سواحل شمالی خلیج فارس و دریای عمان به طرف جنوب و جنوب شرقی می وزد که معمولاً بر اثر وزش و اثرها و ادامه بادهای مدیترانه ای و اسکاندیناوی است و به عنوان بادهای غالب منطقه محسوب می شود .
باد شمال شرقی : معمولاً از شمال شرق به جنوب می وزد و تحت اثر شاخه فشار قوی آنتی سیکلون آسیایی تولید شده و از خصوصیات بارز این باد وزش متناوب آن در زمان های کوتاه است .
باد قوس : این باد سمت شرق تا جنوب شرق سواحل شمالی خلیج فارس به ویژه دریای عمان را تحت تأثیر قرار می دهد و از تأثیر بادهای موسمی اقیانوس هند و امتداد آن به سمت سواحل ایران شکل می گیرد . با توجه به اینکه این بادها در سواحل شمالی خلیج فارس و دریای عمان امواج بلندی را ایجاد می کنند ، از نقطه نظر روانی برای افراد منطقه از بادهای بالا خطرناک تر ارزیابی شده است .
بادهای جنوبی : این بادها جزو بادهای غالب منطقه محسوب نمی شوند . ولی با توجه به موقعیت ساحل منطقه ، با وجود اینکه این بادها فقط در زمان های خاصی از سال می وزند ، اثر زیادی روی شکل گیری طوفان ها دارند . اسامی این بادها عبارتند از : باد چیلم ؛ این باد از سمت جنوب غربی به سمت ساحل ایران می وزد و موجب طوفان می شود . باد واکاهی ؛ این باد از سمت جنوب شرقی و عمدتاً در فصل زمستان وزیده و معمولاً باعث طوفانی شدن دریا می شود . باد حیرون ؛ از جنوب شرقی تا شرق می وزد و تلاطم حاصل از آن سواحل را کم تر تحت تأثیر قرار می دهد .
2-10-5 موقعیت جغرافیایی خلیج فارس
1 . بخش شمالی و شمال شرقی خلیج فارس را تماماً سواحل ایران پوشانده است . طول مرزهای ایران در خلیج فارس از دهانه اروند رود تا بندر عباس 1259 کیلومتر است .
2 . در منتهی الیه شمالی خلیج فارس کشور عراق قرار دارد . اروند رود بخشی از حد فاصل (مرز) بین ایران و عراق را تشکیل می دهد که به خلیج فارس می ریزد . ساحل عراق در خلیج فارس حدود چند کیلومتر است که در فاصله خور عبدالله ( مرز مشترک عراق با کویت ) و جزیره آبادان قرار دارد . بندر عراقی فاو در این ناحیه قرار دارد . با احتساب طول آبراه خور عبدالله ، عراق حداکثر 80 کیلومتر ( 50 میل ) در خلیج فارس دارای ساحل می باشد .
3 . بعد از عراق ، کشور کویت است که 60 کیلومتر ( حدود 37 میل ) از ساحل خلیج فارس را به خود اختصاص داده است
4 . در حد فاصل کشور کویت و عربستان منطقه بیطرفی به طول 72 کیلومتر (45 میل) وجود دارد که از هفتم ژوئن 1965 طبق قراردادی بین دو کشور تقسیم شده است و هر کشور سهم خود را در اختیار دارد . ( محمد علی جناب ، 1349 : 26 )
5 . بعد از آن حدود 400 کیلومتر ( 250 میل ) از سواحل خلیج فارس جزو قلمرو عربستان است که در گذشته الحسا خوانده می شد و ساحل غربی خلیج سالوا بخشی از آن است . ( احمد اقتداری ، 152 )
6 . ساحل شرقی خلیج سالوا را کشور قطر تشکیل می دهد . این کشور به طول 144 کیلومتر به طرف شمال کشیده شده است . طول سواحل قطر 563 کیلومتر می باشد . دهانه خلیج سالوا حدود 63 کیلومتر (39 میل) است که جزایر بحرین تقریباً در وسط این دهانه گسترده است .
7 . بعد از قطر ، امارات متحده عربی متشکل از هفت شیخ نشین قرار دارد . این شیخ نشین ها عبارتند از : ابوظبی ، دوبی ، شارجه ، عجمان ، ام القوین ، رأس الخیمه و فجیره که در شبه جزیره مسندم قرار دارند . این شبه جزیره ، که پیشرفتگی خاک در آب است ، به رأس المسندم منتهی می شود که در حقیقت حد فاصل آن و سواحل ایران را تنگه هرمز می نامند . به غیر از فجیره که در بخش شرقی شبه جزیره مسندم و در آب های خلیج فارس قرار دارند که حدود 800 کیلومتر از سواحل را به خود اختصاص داده اند . در رأس شبه جزیره مسندم ناحیه ای به نام خصب وجود دارد که هر چند ارتباط خاکی با کشور عمان ندارد ولی بخشی از آن کشور محسوب می شود .
2-10-6 منابع غذایی خلیج فارس : بیش از ۱۵۰ نوع ماهی متفاوت در خلیج فارس یافت می‌شود. بیشتر آبزیان خلیج فارس بجز چند مورد که وارد آبهای کارون، بهمن شیر و اروند می‌شوند مابقی در آب‌های شور زندگی کرده و در همان جا تخم ریزی و تولید مثل می‌کنند. از مهمترین انواع ماهی‌های تجاری خلیج فارس می‌توان به زبیده، حلوا سفید، قباد، شیر ماهی، شانک، سنگسر، پیش ماهی، هامور، سیکین، کارفه، طوطی، حلوا سیاه، شوریده، خبور، کفشک، سرخو، خابور و سبور اشاره کرد. از دیگر محصولات غذایی باارزش خلیج فارس می‌توان به میگو اشاره کرد. انواع صدف‌های خوراکی نیز در برخی سواحل مانند ساحل بندرعباس و ساحل گشه (ساحل صدف) در بندر لنگه و همچنین در اطراف بعضی جزایر مانند هرمز، قشم و لارک یافت می‌شوند که بازار عمده آن کشورهای اروپایی است.
2-10-7 محیط زیست خلیج فارس
خلیج فارس یکی از بزرگ ترین پناهگاه‌های موجودات دریایی مانند مرجان‌ها، ماهی‌های تزئینی کوچک، ماهی‌های خوراکی و غیر خوراکی، صدف‌ها، حلزون‌ها، نرم تنان، شقایق‌های دریایی، اسفنج‌های دریایی، عروس‌های دریایی، لاک پشت‌ها، دلفین‌ها، کوسه ماهی‌ها و بسیاری از موجودات دریایی دیگر می‌باشد. متخصصان محیط زیست به دلیل نبود کارشناس و متخصص ویژه، هزینه‌های پژوهشی بالا و فقدان دانش کافی، گونه‌های مختلف جانوری پستاندار در خلیج فارس را در معرض خطر و آسیب می‌بینند. خشکسالی و عدم ورود مواد مغذی به آب، موجب کوچک ماندن و عدم رشد کافی برخی از آبزیان خلیج فارس شده‌است.
2-10-7-1 لاک پشت‌ها : 5 گونه از ۸ گونه لاک پشت‌های موجود در جهان در آب‌های خلیج فارس و دریای عمان زندگی می‌کنند که ۲ گونه لاک پشت عقابی و لاک پشت سبز در سواحل و جزایر ایران تخم گذاری می‌کنند. این دو لاک پشت در سواحل جزایری چون هرمز، لارک، قشم، فارور و بنی فارور و مکان‌های کم عمق ساحلی سکونت دارند و عمده مکان‌های تخم ریزی آن‌ها در جزایر هرمز، هنگام، فرور، شیدور، لاوان، کیش، نخیلو و ام الگرم گزارش شده‌است. وارد شدن نفت به آب‌های خلیج فارس می‌تواند باعث ایجاد مسمویت در این لاک پشت‌ها شود. همچنین فعالیت‌های صیادی، وجود زباله، فاضلاب‌ها، تردد شناورها، انفجارات جهت اکتشاف معادن و آلودگی حرارتی تهدیداتی برای زندگی آن‌ها محسوب می‌شوند.
2-10-7-2 دلفین‌ها و نهنگ‌ها : دلفین‌ها و نهنگ‌ها از جمله پستان داران آبی هستند که در خلیج فارس و دریای عمان زندگی می‌کنند. دلفین‌هایی با نام پورپویز و همچنین دلفین‌های بینی بطری در جنوب جزیره قشم و در جوار جزیره‌های هنگام، سالارک و هرمز زندگی می‌کنند که در معرض مخاطرات گوناگون هستند. نبود تحقیقات کافی و نبود متخصص زبده باعث کاهش تعداد دلفین‌های گوژپشت و نهنگ‌های خاکستری شده‌است. برخورد دلفین‌ها و نهنگ‌ها با شناورها و پروانه موتور قایق‌ها و همین طور آلودگی برخی از نقاط آب‌های خلیج فارس به آلاینده‌های نفتی و شیمیایی زندگی این پستانداران را تهدید می‌کند. طبق برخی گزارش‌ها نهنگ خلیج فارس در معرض خطر انقراض قرار دارد.
2-10-7-3 کوسه‌ها : 7 گونه از کوسه‌ها در آب‌های خلیج فارس زندگی می‌کنند که از میان آن‌ها می‌توان به کوسه ماهی درنده، کوسه گربه ماهی، نهنگ کوسه یا کوسه کر، کوسه سرچکشی، کوسه ماهی شکاری و کوسه ماهی گورخری اشاره کرد. به دلیل گرانی قیمت کوسه در مقایسه با دیگر ماهیان خلیج فارس، صید بی رویه این آبزی در سال‌های اخیر افزایش چشم گیری یافته‌است و نسل آن‌ها را در معرض انقراض قرار داده‌است. از آن جایی که اغلب گونه‌های کوسه ساکن خلیج فارس زنده زا هستند، نمی‌توان برنامه‌های مناسبی برای احیای نسل ان‌ها به روش پرورشی انجام داد. هم چنین این کوسه‌ها در زمان زاد و ولد به سوی اب‌های با عمق کمتر (که کمینه دما را برای بچه‌های انان فراهم می‌کند) می‌آیند، افزایش تخریب مناطق ساحلی خطری دیگر برای تداوم نسل آن‌ها به حساب می‌آید
2-10-7-4 جنگلهای حرا : تنها جنگلی است که روی آب شور دریا به دلیل مهکشند (جذر و مد) شبها زیر آب هستند و روزها سر از آب بیرون میاورند که دارای انواع خاصی درخت است که ریشه آنان آب شور را، شیرین کرده و به درخت می‌دهد.

مطلب مشابه :  مراسم سوگواری

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید