رشته حقوق

حقوق بین الملل محیط زیست

دانلود پایان نامه

2 فصل دوم: نظام حقوق بین المللی حفاظت از اکوسیستم تالاب ها
مقدمه
مفهوم محیط زیست در بردارنده حوزه وسیعی از موضوعات اعم از آب، هوا، خاک، جنگل، بیابان، دریا و محیط زیست دریایی، جو و آثار تاریخی و بسیاری موارد دیگر است. با صنعتی شدن جوامع روند تسلط و استیلای انسان و استفاده بی رویه منابع طبیعی و محیط زیست شتاب بیشتری یافت و متعاقب آن آسیب های جدی بر محیط زیست وارد آمد.
امروزه چند قرن بعد از صنعتی شدن جوامع، دولت ها به این نتیجه رسیده اند که فرآیند کنونی استفاده بی رویه از منابع طبیعی و محیط زیست موجب نابودی بسیاری از جوامع و مشکلات عدیده ای برای بشریت خواهد شد.
از این رو، حقوق به عنوان نماد نظام بخش جوامع در حوزه های عمومی و خصوصی می تواند به یکی از قویترین ابزار ها در کاهش تخریب محیط زیست معرفی شود. افزایش آگاهی جوامع و دولت ها از مشکلات محیط زیستی و تهدیدات پیش رو آن ها موجب شد که در طی چند دهه اخیر نشست های گسترده و متنوعی به منظور متوازن کردن اقدامات دولت ها و جامعه بشری در حوزه های محیط زیستی برگزار گردد، به گونه ای که در نیمه اول قرن بیستم شاهد تحولات آرامی در توسعه و کاربرد هنجارهای بین المللی در مسائل زیست محیطی هستیم.
در مواجه با عظمت معضلات زیست محیطی بین المللی ، جهان یک بیداری سیاسی – حقوقی را تجربه کرده است و برای متوقف کردن این فرایند مخرب و مدیریت آن ، استراتژی های حقوقی را در قالب اعلامیه ها، کنوانسیون ها و موافقتنامه های چند جانبه و همه جانبه اتخاذ کرده است.
در این میان حقوق بین الملل محیط زیست زاییده حرکت به سمت قانونگذاری در عرصه محیط زیست بوده است، که امروزه به عنوان یکی از مهمترین، متنوع ترین و پیچیده ترین حوزه های حقوق بین الملل مطرح است.(کوروکولاسوریاو رابینسون,37,1390)
چنانچه اشاره گردید حمایت و حفاظت از اکوسیستم تالاب ها در وهله اول در چارچوب نظام حقوقی داخلی و منطقه ای شکل گرفت. اما به دلیل افزایش آگاهی از نقش ها و کارکرد های این اکوسیستم آبی برای محیط زیست جهانی و همچنین عدم کفایت سازو کارهای موجود به منظور مقابله با عوامل تهدید کننده تالاب ها واکنش جهانی امری ضروری قلمداد گردید.
نگرانی راجع به ضرورت اقدام جهانی برای حمایت از محیط زیست طبیعی تالاب ها نسبتا ً پدیده ای جدید است. حتی تا چند دهه گذشته، آگاهی عمومی از مشکلات مربوط به محیط زیست آن ها و نیاز برای اقدام منسجم چند جانبه جهت بررسی این مشکلات آشکار نشده بود. با ادامه و گسترش انتشار بیشتر اطلاعات مربوط به چالش های محیط زیستی این قلمرو آبی، نگرانی بین المللی نیز در طی سال های گذشته به اشکال مختلفی افزایش یافته است. کنوانسیون رامسر و اقدامات دبیرخانه آن در بررسی چارچوب تعهداتی دولت ها نقش محوری و اساسی را ایفا می کنند، زیرا این کنوانسیون تنها چارچوب تعهداتی است که به طور انحصاری به مقوله تالاب ها به عنوان بخشی از محیط زیست پرداخته است. اما در این میان نباید از سایر منابع حقوق بین الملل از جمله اصول عام و مفاهیم حقوق بین الملل محیط زیست و سایر معاهدات و موافقتنامه های بین المللی زیست محیطی که می توان از آن ها تعهدات بین المللی دولت ها در حفاظت از محیط زیست زیست تالاب ها را استنباط نمود، غافل شد.
بخش اول: اصول و مفاهیم حقوق بین الملل محیط زیست ناظر بر حفظ و حمایت از تالاب ها و توسعه پایدار
اگرچه سخن گفتن از اصول کلی و پرداختن به کلیت این اصول در حفاظت از محیط زیست، موضوع ساده ایی به نظر نمی رسد و عده ای آن را جزو حقوق نرم و غیر الزام آور تلقی نموده و عده ای دیگر آن را در صورت ایجاد یک قاعده عرفی یا درج در یک سند، الزام آور می دانند، اما با استناد به ماده 38 اساسنامه دیوان بین الملل دادگستری، اصول کلی حقوق با شالوده محکم حقوقی، در حاشیه قوانین و گاه در متن های خشک، راه حل هایی را برای اجرای عدالت فراهم می سازند.(ویرالی,102,1364)
موقعیت و جایگاه اصول ناظر بر حمایت از محیط زیست بر همین منوال است و علی رغم سابقه کوتاه این رشته از حقوق بین الملل محیط زیست تاثیر داشته و هم در تکامل آتیه آن موثر خواهد بود. این اصول و مفاهیم نقش بسیار مهمی در حقوق بین الملل محیط زیست، که خود یکی از حوزه های به سرعت رو به رشد حقوق بین الملل است ایفا می کنند.
باید اذعان داشت که تمامی اصول و مفاهیم حقوق بین الملل محیط زیست در جهت اثبات مفهوم توسعه پایدار به کار می آیند و در واقع این اصول و مفاهیم، جامعه بین الملل را در تلاش هایش برای بدست آوردن و تحصیل توسعه پایدار هدایت می کنند.
از اواخر دهه 1980، پارادایم جدیدی در عرصه توسعه تحت عنوان توسعه پایدار شکل گرفت. در بعد زیست محیطی توسعه پایدار، تامین و تضمین حق توسعه اقتصادی و اجتماعی بایستی به نحوی باشد که با اصول و قواعد اساسی زیست محیطی منطبق باشد. توسعه ای که متضمن رعایت اصول و قواعد زیست محیطی نباشد در تحلیل نهایی توسعه ای موقت، گذرا، و ناپایدار خواهد بود و به عبارتی توسعه پایدار مستلزم حفاظت از محیط زیست است.
در مورد تعداد و نوع اصول کلی محیط زیست محیطی توافقی در دکترین وجود ندارد. در سال 1974 میلادی مجمع عمومی سازمان ملل متحد ماده ای را در رابطه با حفاظت از محیط زیست در قطعنامه شماره 3281 مربوط به منشور حقوق و وظایف اقتصادی دولت ها گنجاند. این ماده اصول کلی حقوق بین الملل محیط زیست را چنین اشعار می دارد:
حفظ، نگهداری و توسعه محیط زیست برای نسل حاضر و آینده از مسئولیت های کلیه کشورها محسوب می گردد. کلیه کشورها بایستی طبق این مسئولیت در اتخاذ سیاست های زیست محیطی تلاش نمایند. کلیه کشورها مسئولند اطمینان حاصل نمایند که فعالیت های در حیطه صلاحیت یا کنترل شان به محیط زیست سایر کشورها یا مناطق ورای حدود صلاحیت ملی آنان صدمه ای وارد ننمایند. کلیه کشورها بایستی در تکمیل معیارهای بین المللی و قواعد مربوط به محیط زیست همکاری نمایند. این سیاست ها نباید به طور زیانباری بر پیشرفت بالقوه کشورهای در حال توسعه تاثیرگذار باشد.
مهمترین این اصول در دو سند مهم کنفرانس سازمان ملل متحد (بیانیه کنفرانس 1972 راجع به محیط زیست و بشر در استکهلم و بیانیه کنفرانس راجع به محیط زیست و توسعه 1992 در ریودوژانیرو) تثبیت شده است. این دو بیانیه همراه با صد ها معاهده زیست محیطی بین المللی دیگر اصول زیر بنایی حقوق بین الملل محیط زیست را تشکیل می دهند.
لذا در این بخش اصول و مفاهیم حقوق بین الملل محیط زیست را به عنوان یکی از منابع حقوقی در حفاظت از محیط زیست تالاب ها را با نگاهی به توسعه پایدار بررسی می نماییم.
مبحث اول: اصول حقوق بین الملل محیط زیست مرتبط با توسعه پایدار
گفتار اول: اصل حاکمیت بر منابع طبیعی
یکی از اصول بنیادین تنظیم کننده روابط بین الملل، بدون تردید اصل حاکمیت دولت هاست که روی آن توافق کامل وجود دارد و بدون توجه به ایدئولوژی ها، تمایلات و شرایط سیاسی از سوی همه گروه ها مورد حمایت قرار گرفته است. حاکمیت، اختیارات و حقوق متعددی را شامل می شود. 1 از جمله حاکمیت بر منابع طبیعی.

مطلب مشابه :  خرید پایان نامه :قوانین موضوعه

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید