رشته حقوق

جایگاه اجتماعی

دانلود پایان نامه

الف- در ابتدا لازم است تأکید شود که با توجه به آن چه که گفته شد؛ این که هنرمند خود را درگیر فضاسازی نکرده است، لذا در گروهی از تصاویر هیچ گونه پس زمینه ای ترسیم نشده و تنها به نمایش پیکره های انسانی در ارتباط با یکدیگر پرداخته شده است و در این موارد اگر محل قرارگیری پاهای افراد نقش شده بر یک خط فرضی مشخص نمی شد به نظر می رسید که هیچ نقطه اتکایی برای آن ها روی زمین وجود ندارد و تصورِ در فضا بودن را برای مخاطب ایجاد می کرد بنابراین تصویرگر با چنین روشی توانسته بدون نمایش خط افق و یا عناصر سطح زمین مانند سنگ، کلوخ ویا گل و گیاه و همچنین فرش و گلیم و… به مخاطب، نمایش یک تصویر حرفه ای از افراد انسانی را بنمایاند که با وجود ابتدایی بودنِ ظاهریِ کل تصویر از منظر فضاسازی (آن چنان که در نقاشی کودکان مشاهده می شود) مشخصه حرفه ای بودن را دارا باشد (تصویر4-5).
ب- اما در بعضی از تصاویر، توانسته با اشاراتی هرچند اندک از خط افق،آن هم با تزییناتی قابل ملاحظه به نمایش فضا در پس زمینه و نحوه قرارگیری نقش مایه های انسانی در زمینه جلوی تصویر، تنوعی را از نظر فضاسازی ایجاد کند که این خود کمک بزرگی خواهد کرد به مخاطب برای درک موقعیت مکانی افراد نقش شده (تصویر 4-6).
تصویر 4-5: باب بیست و نهم، اندر امانت نگه داشتن تصویر 4-6:باب سی و دوم، اندر تجارت کردن
مأخذ: کتاب قابوسنامه مأخذ: کتاب قابوسنامه
ج- در گروهی از تصاویر نیز با ترسیم نمای معماری و یا نمایش فرش ها و سریرها با توجه به موقعیت داستان، با قدرت بیشتری به نمایش موقعیت مکانی افراد مورد نظر پرداخته است و در این زمینه احتمالاً نمایش موقعیت شغلی و جایگاه اجتماعی افراد بیشتر از فضاسازی، هدف او بوده که به تبع آن نمایش فضا نیز به خودی خود آمده است (تصویر 4-7).
د- با وجود این که هدف تصویرگر تزیین و آراستن صحنه برای نمایش حالت هایی از ایجاد جلوه های بصری نبوده است اما در تعدادی از تصاویر نوعی نمایش گل ها و گیاهان را در صحنه حوادث شاهد هستیم که گویی صرفاً جنبه تزیینی داشته است و نه برای نشان دادن خط افق و یا ایجاد فضایی برای درک مخاطب از صحنه حادثه، بنابراین تصاویری از نقش مایه های گل ها و گیاهان را به صورت کاملاً استیلیزه و تجریدی و نیز به صورت پراکنده در اطراف هیاکل انسانی جهت تزیین مشاهده می کنیم (تصویر4-8).
تصویر 4-7: باب نهم، اندر ترتیب پیری و جوانی تصویر 4-8:باب نهم، اندر ترتیب پیری و جوانی
مأخذ: کتاب قابوسنامه مأخذ: کتاب قابوسنامه
ر- در تعدادی از تصاویر، همچنین با نمایش عناصر دیگری که حسی از فضای اطراف انسان ها در طبیعت را می نمایاند مانند تزییناتی اعم از گل ها و گیاهان در لابه لای نقوش پیکره های انسانی یا درختِ در کنار آن و یا در پاره ای موارد نقش ابر در بالای تصویر و علاوه بر این، نمایش عناصر دیگر مانند دریاچه، کوه و تپه، چاه و… که همگی مرتبط با موضوع متن بوده اند، به ایجاد فضای مناسب در تصاویر کمک کرده است (تصویر 4-9).
ز- در آخرین مطلب پیرامون این مبحث، نمایش حالت هایی از پرسپکتیو یا دورنمایی مطرح می باشد که بر اساس آن می بایست موضوعات پس زمینه را کوچک تر طراحی کند تا حس دور بودن را نمایان سازد. برای این منظور در پاره ای از موارد، چنین حالت هایی از نمایش پرسپکتیو را در نشان دادن فضاهای معماری مشاهده می کنیم که دقیقاً مطابق قوانین پرسپکتیو طراحی شدند (4-10) اما در نمونه های بیش تری عدم داشتن مهارت کافی در القای چنین حسی قابل مشاهده است مانند تصویر دو آهنگری که یکی عقب تر و یکی جلوتر می باشند مورد عقب تر را بالاتر از حد معمول که به نظر می رسد در فضا معلق است ترسیم کرده و در اندازه برابر و حتی بزرگ تر از مورد جلویی نمایش داده است اما در این مورد، باز هم به دلیل کوچک نشان دادن ابزار کار مورد عقب تر می توان به دغدغه تصویرگر برای نمایش دورنماسازی تأکید کرد که با وجود نداشتن تخصص در آن، نسبت به آن توجه داشته و برای این هدف تلاش کرده است (4-11) و نیز نمونه دیگری از این مورد، تصویر بازی چوگان می باشد که در این مورد هم نوعی نمایش غیر حرفه ای از دورنمایی را ارائه کرده است به گونه ای که مانند قبل تصویر اسب سواران عقب تر حتی بزرگ تر از اسب سواران جلوتر ترسیم شده که در این مورد نیز تنها قرار گرفتن اسب سواران عقب تر در ترکیبی بالاتر از نمونه های جلو به نمایاندن دورتر بودنشان کمک کرده است (تصویر 4-12).

مطلب مشابه :  استانداردها

تصویر 4-9: باب سی و دوم،اندر تجارت کردن تصویر4-10: باب چهل و چهارم، اندر آیین جوانمردی
مأخذ: کتاب قابوسنامه مأخذ: کتاب قابوسنامه
تصویر4-11:باب بیست و هفتم، اندر فرزند پروردن تصویر 4-12:باب نوزدهم، اندر چوگان زدن مأخذ: کتاب قابوسنامه مأخذ: کتاب قابوسنامه
(4-1-3): ارتباط تصویر با متن
اما پس از دریافت ویژگی های کلی تصاویر قابوس نامه از منظر هنر نقاشی لازم است تا جایگاه این تصاویر در بطن نوشته های متن مشخص شود. برا ی این منظور می بایست ابتدا مشخصه های متن و هدف نویسنده از نوشتن کتاب بیان شود:
یکی از مهم ترین ویژگی متن قابوسنامه این است که نویسنده به دور از هر گونه حاشیه پردازی و مقدمه گویی به موضوع اصلی و مقصود خود از آن قسمت می پردازد و بدین گونه جای هیچ گونه گزافه گویی باقی نمی گذارد. بیش تر قسمت ها را با اصطلاح؛ بدان ای پسر، ای پسر، ای عزیز من، بدان و آگاه باش و یا جهد کن آورده است که این خود هم نشان از مهربانی و عطوفت پدرانه دارد که با عشق پدرانه از پسرش می خواهد که به مطالبش توجه کند و هم به خوبی بیان گر این مطلب است که مباحثی که در آن قسمت مطرح می کند با تأکید بر عمل کردن به آن ادا می شود و نمونه ای ساده از اندرزهایی است که از طرف یک پدری عالم به فرزند نا آگاهش بیان می شود. نویسنده در شروع مباحث بدون هیچ مقدمه ای صراحتاً به موضوع مورد نظر می پردازد و با بیان خاطراتش بر موضوع مورد نظرش تأکید می کند و در ادامه با بیان داستان ها و حکایاتی اندرزهایش را غنی تر می سازد و رنگ و بویی تازه می دهد تا آن جایی که در بعضی از باب ها به بیان تا پنج حکایت نیز پرداخته است از آن جمله باب چهل و دوم، در موضوع پادشاهی کردن که یکی از دلایل اصلی نوشتن این پندها به پسرش بوده تا در صورت پادشاه شدن چگونه رفتار کند و یا باب هفتم، در موضوع سخن دانی و پیشی جستن در سخن دانی که این موضوع با فاضل و دانشمند بودن و سخن دان بودن خود نویسنده یعنی عنصرالمعالی رابطه مستقیم دارد و بدین تریب می خواهد فرزندش نیز در مسأله سخن دانی توجه بیشتر داشته باشد همچنین در باب ششم نیز که در موضوع فروتنی و افزونی هنر می باشد از چند حکایت متفاوت استفاده می کند تا حق مطلب به خوبی ادا شود و تأکید فراوان او به پسرش برای آموختن انواع هنرها می تواند بر اهمیت آن در نزد عنصرالمعالی صحه بگذارد. بر این اساس، می توان گفت که تصویرگری این کتاب برای او اهمیت زیادی داشته است زیرا او با سفارش فرزندش به آموختن انواع هنرها به عینه نشان داده است که هنرهنای مختلف و آموختن هر کدام از آن ها می تواند نقش مهمی در زندگی افراد داشته باشد. بنابراین اگر بخواهیم ارتباط متن و تصویر را با هم بسنجیم باید در چند مورد آن را ارزیابی کنیم:
در درجه اول این که در کتاب قابوسنامه، تصاویر نقاشی شده همگی مربوط به داستان هایی هستند که در کتاب مطرح شده اند. اما نکته این جاست که این داستان ها به دو بخش تقسم می شوند؛ یکی خاطراتی است که عنصرالمعالی از دوران زندگی اش در ذهن داشته است مانند باب بیست و هفتم که در رابطه با فرزند پروردن و آیین آن بوده است؛ بدین گونه که در متن، از خاطراتش در زمینه آموختن حرفه هایی مانند سوارکاری و نیزه باختن و زوبین انداختن و چوگان زدن و از همه مهم تر شنا کردن بیان می کند و نمونه ای از آن مانند سوارکاری تصویرگری شده است و در ادامه از خاطراتش در رابطه با هلاک شدن کشتی و نجات پیداکردنش به خاطر شنا آموختن بیان می کند که تصاویر آن نیز موجود می باشد (تصویر4-13) دیگری، حکایاتی هستند که از زبان دیگران شنیده و اکثراً با عبارات: چنان شنیدم، شنودم، خبر دادند، چنین گویند، بدانک و… بیان شده است که اکثراً تصویرگری شده اند (تصویر4-14). لذا می توان دقیقاً نتیجه گرفت تصاویر، پیرو روایات، بیان شده اند آن چنان که ویژگی بارز نگارگری ایران است اما لازم است بر ویژگی تصویرسازی بودن تصاویر نیز تأکید کرد چرا که در این جا برخلاف نگارگری های معمول ایرانی در بعضی موارد بسیار ساده و خلاصه شده، بدون اهمیت زیاد به فضاسازی و تزیینات زمینه، تنها به ادای مفهوم بخش هایی از موضوع پرداخته شده است (لازم به ذکر است که در همان تصاویر خلاصه شده، آرایه ها و نقوش روی لباس ها و گاهی اوقات ابزار آلات همچنان وجود دارند).

مطلب مشابه :  فناوری اطلاعات و ارتباطات

تصویر الف تصویرب تصویر ج
تصویر4-13(الف و ب و ج): باب بیست و هفتم، اندر فرزند پروردن، تصویر خاطره بیان شده در مورد آموختن حِرَف،
مأخذ: کتاب قابوسنامه
تصویر الف تصویر ب تصویر ج
تصویر 4- 14(الف): باب بیست و هفتم، اندر فرزند پروردن، حکایت گشتاسب و آموختن حرفه آهنگری، مأخذ: کتاب قابوسنامه

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید