رشته حقوق

توسعه پایدار شهری

دانلود پایان نامه

قلمرو توسعه پایدار، تنها به حفاظت از محیط زیست طبیعی محدود نمی شود، بلکه مفاهیمی نظیر شهر، روستا، عدالت اجتماعی، توزیع عادلانه ثروت، مشارکت مردم در تصمیم گیری ها و برنامه ریزی ها را نیز شامل می شود. در واقع همه زوایای زندگی انسان امروزی و نسل های آینده را در بر می گیرد. (ملکی، 1390: 124)
با این شرح، باید توسعه پایدار را فرآیندی دانست که طی آن مردم یک کشور نیازهای خود را برآورده میسازند و زندگی خود را ارتقا میبخشند، بدون اینکه از منابعی که به نسلهای آینده تعلق دارد را به مخاطره اندازند. بنابراین توسعه را زمانی پایدار مینامیم که مخرب نباشد و امکان حفظ منابع، اعم از آب، خاک، منابع ژنتیکی، گیاهی و جانوری را برای آیندگان فراهم آورد.
پایداری شهری نیز مفهومی است که در پی طرح توسعه پایدار به عنوان الگووارهای جدیدی در جهان مطرح گردید. ریشههای نگرش توسعه پایدار به نارضایتی از نتایج توسعه و رشد اجتماعی-اقتصادی در شهرها از منظر بوم شناسی (اکولوژی) بر میگردد. این الگوواره تازه با عنوان توسعه پایدار به مقابله با الگوهای تولید، توزیع و مصرف ناسازگار با طبیعتی میپردازد که به اتمام منابع و تخریب محیط زیست میانجامد و تنها فرآیند توسعهای را تایید میکند که به بهبود کیفیت زندگی انسانها در حد پذیرش ظرفیت نظامهای پشتیبان حیات منجر شود. این الگوواره جدید توسعه پایدار، حول حساسیتهای زیست محیطی و به بیان دقیقتر بومشناختی شکل گرفت و اشارههای اولیه آن برای سیاستهای توسعه شهری، حفظ فضای سبز و پاکیزگی آب، جلوگیری از آلودگی هوا و کاهش تولید زباله در سطح محلی بود. لیکن به تدریج سیاستهای پایداری به پهنههای جغرافیایی گستردهتری ( در سطوح منطقهای، ملی و جهانی) روی آورد و افزون بر بعد بومشناسانه، به ابعاد اجتماعی-اقتصادی نیز توجه کرد. از اینرو میتوان شهر پایدار را شهری دانست که برآمده از توسعهای است که ذهنیت و امکان ارتقای همیشگی سلامت اجتماعی-اقتصادی و بومشناسانه شهر و منطقه آن را فراهم کرده است. (زرآبادی و توکلی، 1388: 120)
پیتر هال در خصوص معنا و مفهوم توسعه پایدار شهری می نویسد:” شکلی از توسعه امروزی که توان توسعه مداوم شهرها و جوامع شهری نسل های آینده را تضمین کند.“ از نظر وی پایداری شهری مستلزم موارد زیر است:
– وجود یک اقتصاد پایدر شهری موجد کار و ثروت
– همبستگی و انسجام شهری
– سرپناه پایدار شهری موجد مسکن مناسب و قابل تهیه برای همه
– محیط زیست پایدار شهری موجد اکوسیستم های بادوام و پایا
– دسترسی پایدار شهری موجد منابع حفاظت کننده قابلیتهای تحرک اجتماعی
– زندگی پایدار شهری موجد یک شهر زنده
– مردم سالاری پایدار شهری موجد توانمندسازی حقوق و مرتبه شهروندی (Hall & Pfeiffer, 2000).
توسعه پایدار شهری نه به معنای توسعه پایدار هر یک از زیرسیستمهای اقتصادی، اجتماعی، یا زیست محیطی به تنهایی است، و نه به معنای افزایش پایداری این زیرسیستمها. در عوض، تلاش می کند که رشد اقتصادی، بازسازی اکولوژیکی، حفاظت زیست محیطی و پیشرفت اجتماعی را متعادل سازد و دشواری این چالش، آن را به یک نقطه تمرکز عمده تحقیقات در سرتاسر جهان تبدیل نموده است (Riley, 2001 و Button, 2002).
2-1-2-2- تاریخچه ی توسعه پایدار
مبحث پایداری با واکنش افراد و محافل علمی در مسایل زیست محیطی آغاز شد. اولین ایده های مبحث پایداری از دهه ی 1950 توسط آلدولئوپولد مطرح شد .وی قابلیت محیط برای جذب و تحمل تاثیرات انسان را مورد توجه قرار داد و این نگرانی را مطرح کرد که محیط تا چه حد می تواند آثار زندگی انسان امروز را تحمل کند و پایدار باقی بماند.
انتشار کتاب «بهار خاموش» راشل کارسون (1962) کتاب «کوچک زیباست» شوماخر (1974) و «تراژدی مشترک» هاردین (1977) حساسیت بسیاری در زمینه محیط زیست و آینده انسان برانگیخت (علی نژاد، 1385 : 8). بحث توسعه پایدار در سال 1987 از طریق گزارش بروتلند تحت عنوان آینده مشترک ما توسط کمیته جهانی محیط زیست و توسعه، به طور رسمی در دستور کار سازمان ملل قرار گرفت (قبادیان، 1388 : 5). توجه به مسائل سیاسی زیست محیطی در سطح جهان پس از تشدید فعالیت های آلوده کننده در دهه های 1950 و 1960 میلادی (1330 و 1340 شمسی) یعنی حدود 57 سال قبل آغاز شد . در سال 1968 میلادی (1347 شمسی ) مجمع عمومی سازمان ملل متحد تصمیم به برگزاری کنفرانس بین المللی محیط زیست گرفت و در نتیجه اولین کنفرانس جهانی در ژوئن 1972 ( مرداد 1351 ) در استکهلم برگزار شد ( مکنون ، 1374). این کنفرانس به اعلامیه ی استکهلم منتهی شد که نقطه ی عطفی در تاریخ نگرش انسان به منابع طبیعی و بهره برداری از زمین بود . بیست سال بعد از کنفرانس استکهلم کنفرانس دیگری به نام کنفرانس ریو برگزار شد ، در این کنفرانس با تاکید بر « بیانیه ی کنفرانس سازمان ملل متحد پیرامون محیط زیست انسان » ، که در سال 1972 در شهر استکهلم تصویب شد ، بیانیه ای با 27 اصل تنظیم شد که هدف آن ایجاد همکاری جدید و برابر جهانی از راه ایجاد سطوح نوینی از تشریک مساعی میان دولت ها ، بخش های کلیدی و جوامع و ملت ها ، با تلاش برای نیل به توافقات بین المللی که منافع همگان را محترم شمرد و از یکپارچگی محیط زیست جهان و توسعه ی حمایت به عمل بیاورد بود ، که برخی از دستاوردهای آن که در خصوص پیشگیری از ایجاد آثار مخرب زیست محیطی است ، عبارتند از :
1 ـ معرفی انسان به عنوان کانون اهداف توسعه ی پایدار؛
2 ـ برآورده کردن نیارهای نسل کنونی و نسل های آینده در زمینه ی توسعه و حفظ محیط زیست ؛
3 ـ حفاظت از محیط زیست به عنوان جزء لاینفک فرایند توسعه ؛
4 ـ مشارکت شهروندان در سطوح مناسب در حل مسائل محیط زیست ؛
5 ـ اعمال قوانین موثر زیست محیطی توسط دولت ها ؛
6 ـ اعمال اقدامات پیشگیرانه برای حفاظت از محیط زیست توسط دولت ها ؛
7 ـ ارزیابی تاثیرات زیست محیطی فعالیت هایی که آثار مخرب جدی بر محیط زیست داشته باشند ، توسط مقامات ذی صلاح ملی ؛
8 ـ حمایت از هویت ـ فرهنگ و منافع افراد بومی و جوامع آنها و دیگر جوامع محلی به سبب دانش و آداب و رسوم سنتی ایشان. (محمودی، 1388: 2-3)
یکی دیگر از دستاوردهای کنفرانس مذکور دستورکار 21 بود . عواملی که در دستور کار 21 به عنوان عوامل موثر در توسعه ی پایدار مطرح شد عبارتند از :
1 ـ اصلاح تجارت بین المللی مبتنی بر عدم تبعیض ؛
2 ـ مبارزه با فقر ؛

مطلب مشابه :  برانگیختگی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید