رشته حقوق

تواضع و فروتنی

دانلود پایان نامه

اسلام اهمیت فوق العاده ای به حفظ بنیان خانواده و رعایت حقوق اعضاء آن دارد تا بدین طریق پایه های خانواده مستحکم گردد، از جمله حقوق والدین بر عهده فرزند حق صله رحم و تأمین نیازهای مادی آن هاست. بنابراین فرزند موظف است، نیازهای مالی والدین را در زمان حیات به صورت نفقه و بذل و بخشش «یَسَْلُونَکَ مَا ذَا یُنفِقُونَ قُلْ مَا أَنفَقْتُم مِّنْ خَیرٍْ فَلِلْوَالِدَیْنِ . .» و در زمان مرگ به صورت ارث «کُتِبَ عَلَیْکُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ إِن تَرَکَ خَیرًْا الْوَصِیَّهُ لِلْوَالِدَیْنِ وَ الْأَقْرَبِینَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلىَ الْمُتَّقِین‏»برطرف نماید.
2-3- 4-سپاسگزاری از والدین
مطابق دستورات اسلام فرزند می باید شاکر و سپاسگزار زحمات والدین خود «. . أَنِ اشْکُرْ لىِ وَ لِوَالِدَیْک‏. . »باشد. امام رضا علیه السلام شکر خدمات و زحمت های مادر را غیر قابل جبران می داند « فَلْیَکُنِ الشُّکْرُ لَهَا وَ الْبِرُّ وَ الرِّفْقُ بِهَا عَلَى قَدْرِ ذَلِکَ وَ إِنْ کُنْتُمْ لَا تُطِیقُونَ بِأَدْنَى حَقِّهَا إِلَّا بِعَوْنِ اللَّهِ‌«
2-3- 5-نیکی و احسان به والدین
احسان و نیکوکاری امری برخاسته از احساسات و عواطف بشری است و اسلام به وقوع و ماندگاری این اصل که از طریق بیان و رفتار نیکو ایجاد می گردد، اهمیت بسیاری می دهد تا در سایه آن نشاط و آرامش در جامعه حاکم گردد. از طرف دیگر رعایت این اصل را در خانواده و نسبت به والدین «وَ وَصَّیْنَا الْانسَانَ بِوَالِدَیْهِ إِحْسَانًا. . »ضروری دانسته و آن را از جمله سنت و سیره انبیاء(از جمله حضرت یحیی علیه السلام)معرفی نموده«وَ بَرَّا بِوَالِدَیْهِ وَ لَمْ یَکُن جَبَّارًا عَصِیًّا » و به آن سفارش کردهاست و حتی نقطه مقابل آن را عصیانگری و شقاوت بیان می نماید«وَ بَرَّا بِوَالِدَتىِ وَ لَمْ یجَْعَلْنىِ جَبَّارًا شَقِیًّا » و به جهت تأکید احسان و نیکی به والدین و نشان دادن اهمیت فوق العاده موضوع در مواردی آن را بعد از توحید و نفی شرک «وَ قَضىَ‏ رَبُّکَ أَلَّا تَعْبُدُواْ إِلَّا إِیَّاهُ وَ بِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَنًا. . ً»مطرح کرده است. از جمله نیکی های به والدین می توان به موارد زیر اشاره نمود:
2-3- 5-1- سخن نیکو
در آئین اسلام به فرزند سفارش شده است که همواره به والدین احترام بگذارد و در زمانی که به دوران کهولت رسیده اند و حتی اگر توقع احترام مضاعفی از فرزند دارند، نسبت به آن ها رسیدگی بیشتری شود و سخنی که موجب انزجار و ناراحتی آن ها شود، بیان نکند « . .إِمَّا یَبْلُغَنَّ عِندَکَ الْکِبرََ أَحَدُهُمَا أَوْ کِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لهَُّمَا أُفٍ‏ّ ّ. . » بلکه با احترام، اکرام و کلمات سنجیده با آن ها سخن بگوید «. . وَ لَا تَنهَْرْهُمَا وَ قُل لَّهُمَا قَوْلًا کَرِیمًا »
2-3- 5-2- رفتار نیکو
در آئین مقدس اسلام احترام گذاشتن، ارج نهادن و رفتار نیک نسبت به والدین به خصوص مادر یک اصل ارزشمند اخلاقی است که به آن سفارش شده است. امام صادق علیه السلام فرمود:« جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِیِّ ص فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَبَرُّ قَالَ أُمَّکَ قَالَ ثُمَّ مَنْ قَالَ‌ أُمَّکَ قَالَ ثُمَّ مَنْ قَالَ أُمَّکَ قَالَ ثُمَّ مَنْ قَالَ أَبَاکَ» البته این تخصیص دلایلی دارد و بنابر آیات قرآن تحمل مشقات جسمانی از جمله عللی است که مقام مادر را والاتر و مهم تر قرار داده است، به گونه ای که هیچ نیکی جبران کننده آن نمی باشد و بنابر فرمایشات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله اگر فردی به اندازه ریگ های بیابان و قطرات باران و ایام روزگاران، در مقابل مادر بایستد و او را اطاعت کند، به اندازه یک روز دوران حمل، حق او را ادا نکرده است.« . . فقیل مَا حَقُّ الْوَالِدِ قَالَ أَنْ تُطِیعَهُ مَا عَاشَ فَقِیلَ مَا حَقُّ الْوَالِدَهِ فَقَالَ هَیْهَاتَ هَیْهَاتَ لَوْ أَنَّهُ عَدَدَ رَمْلِ عَالِجٍ وَ قَطْرِ الْمَطَرِ أَیَّامَ الدُّنْیَا قَامَ بَیْنَ یَدَیْهَا مَا عَدَلَ ذَلِکَ یَوْمَ حَمَلَتْهُ فِی بَطْنِهَا» و حتی از حضور در میدان جهاد بالاتر است«أَتَى رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ ص فَقَالَ إِنِّی رَجُلٌ شَابٌّ نَشِیطٌ وَ أُحِبُّ الْجِهَادَ وَ لِی وَالِدَهٌ تَکْرَهُ ذَلِکَ فَقَالَ لَهُ النَّبِیُّ ص ارْجِعْ فَکُنْ مَعَ وَالِدَتِکَ فَوَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً لَأُنْسُهَا بِکَ لَیْلَهً خَیْرٌ مِنْ جِهَادِکَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ سَنَهً» و وسیله ای جهت عفو گناهان می باشد در روایتی از امام سجاد علیه السلام آمده است که پیامبر شخص مرتکب گناه را جهت پذیرش توبه به نیکی به پدر و مادر سفارش می نماید و تأثیر نیکی به مادر را بیشتر می داند.« یَا رَسُولَ اللَّهِ مَا مِنْ عَمَلٍ قَبِیحٍ إِلَّا قَدْ عَمِلْتُهُ فَهَلْ لِی مِنْ تَوْبَهٍ‌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص فَهَلْ مِنْ وَالِدَیْکَ أَحَدٌ حَیٌّ قَالَ أَبِی قَالَ فَاذْهَبْ فَبِرَّهُ قَالَ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص لَوْ کَانَتْ أُمُّهُ‌» و هیچ امری حتی مشرک بودن والدین را مانع نیکی به آن ها نمی داند و فرزند را موظف به صله رحم نسبت به آن ها می نماید از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در این باره سؤال نمودند. ایشان فرمودند:« أَنَّ أَسْمَاءَ زَوْجَهَ أَبِی بَکْرٍ سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ ص فَقَالَتْ قَدِمْتُ عَلَى أُمِّی رَاغِبَهً فِی دِینِهَا تَعْنِی مَا کَانَتْ عَلَیْهِ مِنَ الشِّرْکِ فَأَصِلُهَا قَالَ ص نَعَمْ صِلِی أُمَّکِ‌« و تا زمانی که والدین او را به شرک دعوت ننموده اند، می تواند از آن ها اطاعت کند «وَ إِن جَاهَدَاکَ عَلىَ أَن تُشْرِکَ بىِ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا. . » اما رفتار شایسته حد و مرزی ندارد و حتی در صورت مشرک بودن والدین نیز باید با آن ها رفتار پسندیده و نیکی داشته باشند. « . . وَ صَاحِبْهُمَا فىِ الدُّنْیَا مَعْرُوفًا. . »
2-3- 5-3- دعا در حق والدین
فرزند می بایست همواره دعاگو و خیر خواه والدینش باشد و طلب رحمت الهی را در حیات« . . .وَ قُل رَّبّ‏ِ ارْحَمْهُمَا کَمَا رَبَّیَانىِ صَغِیرًا » و مغفرت و بخشش را هنگام مرگ برای آن ها «رَبَّنَا اغْفِرْ لىِ وَ لِوَالِدَىَّ وَ لِلْمُؤْمِنِینَ یَوْمَ یَقُومُ الْحِسَاب‏ » از خداوند منان بخواهد.
2-3-5-4-تواضع و فروتنی
رفتار نیک همراه با تواضع و فروتنی « وَ اخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلّ‏ِ مِنَ الرَّحْمَه. . » از دیگر سفارشات اسلام است.
2-3-6-مراقبت هنگام کهولت
والدین که سال های جوانی عمر خویش را به مراقبت و تربیت کودک می پردازند، در سن کهولت نیازمند مراقبت فرزند می باشند. او نیز فرصتی می یابد که تا حدی زحمات و خدمات والدین به خصوص مادر را جبران نماید.
2-3-7-طلب رضایت و خشنودی
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله رضایت و خشنودی خداوند را در سایه رضایت و خشنودی والدین بیان نموده «رِضَى الرَّبِّ فِی رِضَى الْوَالِدَیْنِ وَ سَخَطُ الرَّبِّ فِی سَخَطِ الْوَالِدَیْنِ»وآن را سبب گشایش درهای بهشت می دانند « مَنْ أَصْبَحَ مَرْضِیّاً لِأَبَوَیْهِ أَصْبَحَ لَهُ بَابَانِ مَفْتُوحَانِ إِلَى الْجَنَّهِ »
چنانچه گذشت شرع مقدس نسبت به رعایت حال والدین به خصوص مادر اهتمام ویژه ای دارد، شاید بدین خاطر که مادر علاوه بر تحمل مشقات بسیار، مظهر و تجلی گاه زیباترین عواطف بشری می باشد و سرشار از رأفت و محبت و مهربانی است. بدین روی ارج نهادن به مادر، احترام گذاشتن به اوصاف پسندیده انسانی او است.
2-4- (عملکرد یا) وظایف جامعه ی اسلامی در مقابل زن( حقوق زن به عنوان شهروند)
تمام انسان ها اعم از مذکر و مؤنث در ساختن جامعه مؤثر می باشند، هر یک از آن ها در برابر یکدیگر و در مقابل جامعه تعهدات و وظایفی بر عهده دارند. اجتماع نیز در قبال خدمات آن ها مسئولیتی بر دوش دارد که رعایت متقابل این تعهدات موجب فلاح و رستگاری افراد و جوامع خواهد شد. برخی از این وظایف از نظر مؤلف عبارتند از
2-4-1-ایجاد زمینه تحصیل علوم
کسب علم و آگاهی نخستین گام برای رفع جهالت ها و رسیدن به کمالات است و انسان ها با تلاش در راه کشف مجهولات پیرامون شان می توانند، خود و دنیای اطرافشان را دقیق تر و بهتر شناخته استوار و مقاوم به زندگی ادامه دهند و سازنده آینده خانواده و جامعه شان باشند. زنان نیز از این مهم مستثنا نبوده و لازم است برای بالا بردن سطح معلومات خویش سعی و تلاش نمایند. از طرف مقابل جامعه نیز باید امکانات لازم جهت دانش اندوزی و تحصیل علوم و فراگیری مسائل را به روی همگان به خصوص زنان بگشاید تا تمامی فعالان جامعه آگاهی لازم جهت انجام وظایف و رفع مشکلات را بیاموزند تا علاوه بر ارتقاء سطح آگاهی و علمی و به هدر نرفتن استعدادهای آن ها، موجب پیشرفت و توسعه اجتماع گردد.
2-4-2-ضرورت تأسیس مراکز مشاوره و مددکاری در زمینه ازدواج
سلامت اخلاقی اجتماع در سلامت خانواده نهفته است و برای رسیدن به جامعه ای سالم و محیطی آماده ی رشد، باید قوای عاطفه و محبت و قدرت تفکر و تعقل را در اشخاص ایجاد نمود تا با دقت وافر به انتخاب زوج خود پرداخته و از رویارویی با مشکلات احتمالی جلوگیری شود و در صورت بروز اختلافات، توانایی حل و فصل آن در افراد وجود داشته باشد. بدین روی می باید مراکز مشاوره یا افرادی که مسائل را خردورزانه و اندیشمندانه حل می نمایند، عوام مردم را در مورد انتخاب همسر مساعدت نموده و از طریق مشاوره، معیارهای لازم و صحیح را در اختیار آن ها بگذارد.
2-4-3-زمینه سازی تدوین دروس اختصاصی جهت آشنایی با هویت جنسی موافق و مخالف

مطلب مشابه :  مبانی و ادله مصالحه و نقش بزه دیده

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید