از آن زمان به بعد توسعه پایدار و به بیانی دیگر توسعه اکولوژیک، توسعه سبز، توسعه دوستدار طبیعت و حافظ محیط زیست، نزد دانشمندان جایگاه ویژهای یافت. این توسعه دارای ابعاد مختلف محیطی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی است. که ارتباط همه این مقولات با هم فرایند توسعه را شکل میدهند. که هر کدام از این ابعاد در فرایند توسعه اهمیّت بسیار دارد، اما فرهنگ به عنوان مهمترین بعد غیر قابل انکار است. از این رو، جهت رسیــدن به تحول فرهنـگی در جهان و خصوصاً کشورهای کم درآمد صورت پذیرد. فرهنگ نمادی از ارزشهای مادی و معنوی است که محیط از آن تأثیر پذیر است و هویت فرهنگی افراد یک جامعه را تحت تاثیر محیط پیرامونی آنها شکل میدهد.
بند اول: پدیده مهاجرت و توریسم (گردشگری)
انسان‌ها به مهاجرت به عنوان مکانیزمی برای ایجاد توازن و تعادل بین نیاز انسان و منابع متوسل شدند. عواملی که مردم را سوق داد تا مکان اصلی‌شان را ترک کنند می‌توان از آنها با عنوان عوامل دافعه نام برد و شامل حوادث و بلایای طبیعی و فرسایش تدریجی جنگل‌ها در اثر فعالیت‌های انسانی مثل طوفان در اثر جنگل ‌زدایی مناطقی که آب دریا یا رودخانه را پخش و تقسیم می‌کنند و یا فرسایش خاک در اثر استفاده‌ی نادرست از زمین باشد. هم حوادث ناگهانی طبیعی و هم فرسایش تدریجی محیط‌زیست روستا در اثر فعالیت‌های انسانی حاصل‌خیزی و باروری منابع و در نتیجه درآمد آنهایی را که به آن منابع وابسته هستند کاهش می‌دهد و از این رو ممکن است باعث مهاجرت به خارج از آن محل شود.
واژهی توریسم، نخستین بار در سال1811 در مجلهای به نام ( اسپورتینگ) آمده است. ازدهه مطالعات مربوط به صنعت توریسم به مفهوم امروزی خود جایگاه خاصی در میان سایر علوم دانشگاهی به وجود آورده است. امروزه توریسم یکی از امید بخش ترین فعالیتهایی است که از آن به عنوان گذرگاه توسعه یاد میشود. به هر حال گسترش وتوسعه توریسم گردشگری در نواحی محیط طبیعی، خواه ناخواه اثرات و پیامدهایی منفی بر محیط زیست بجای خواهد گذاشت و می‌تواند مشکلات و مسائل زیادی را برای مردم آن نواحی یعنی تخریب جنگل‌ها و پوشش گیاهی، تراکم و ازدیاد زباله‌ها، ایجاد سروصدا یا از بین بردن مزارع و باغات به بار آورد .
بر اساس تحقیقهای انجام گرفته، گردشگری هم مانند سایر فعالیتهای انسانی ممکن است آثار منفی متعددی بر محیط داشته باشد. اصولاً پیامدهای منفی گردشگری برای محیط، به سه بخش عمده شامل مصرف منابع، رفتارهای ساکنان و گردشگران در قبال محیط و آلودگی دسته بندی می شوند مصرف منابع طبیعی در صنعت گردشگری از قبیل آب و خاک منجر به تغییرات در اکولوژی منطقه و آسیب جدی به پوشش گیاهی و زندگی جانوری میشود. در مورد رفتار مردم در قبال محیط احتمال دارد درآمدهای ناشی از گردشگری، باعث تشویق و وسوسه مردم محلی به کسب درآمد هر چه بیشتر از منابع موجود یا نادیده گرفتن مقررات در بهره برداری از این منابع شود آلودگی را میتوان حداقل در چهار بخش آلودگی آب، آلودگی هوا، آلودگی صوتی و آلودگی چشم اندازها در نظر گرفت که صنعت گردشگری ممکن است پدیدآورنده انواع زیادی از این آلودگیها باشد. ایجاد تورم در سطح محلی، احتکار املاک، افزایش قیمتها و ممکن است مردم محلی تمایلی به تقسیم آثار دلپذیر محیط شان با تعداد زیادی از دیدارکنندگان نداشته باشند. همچنین رشد توریسم باعث افزایش میزان تقاضای انرژی و معمولا تخریب محیط زیست را در بردارد. بهم خوردن تعادل اکولوژیکی محیط، تغییر کاربری اراضی بخصوص اراضی کشاورزی، کاهش ارزشهای زیبایی و معماری، از بین رفتن چشم اندازها و توسعه شهری نیز از دیگر عوارض گسترش توریسم میباشد.
جهانگردی میتواند محیط زیست طبیعی را به خطر اندازد، باعث تغییر آن شود و اثرات منفی بسیار زیادی بر روی آن بگذارد. بازدیدکنندگان طبیعت، ضایعات وآلودگی تولید میکنند. آلودگیهایی مثل: آلودگی آب، آلودگی هوا، ضایعات جامد و آلودگی صوتی و بصری، جاذبههای طبیعی با استفاده نادرست یا بیش از حد، میتواند در معرض خطر قرار گیرد. احداث خدمات برای جهانگردان میتواند موجب تغییر و دگرگونی چشم اندازهای طبیعی شود. مسافران همچنین میتوانند به طور غیر عمدی گونههای غیر بومی را معرفی کنند که این مسأله میتواند موجب افزایش تجارت حیوانات وگیاهان شود. جریان پیوسته و دائمی بازدید کنندگان با تأثیر بر زندگی حیوانات اهلی و مختل کردن چرخه تولید مثل و تغییر در رفتار های طبیعی آنان، ممکن است موجب از هم گسیخته شدن حیات وحش شود.
برخی از دیگر اثرات منفی زیست محیطی توریسم عبارت است از: تخریب محیط زیست طبیعی به دلیل ایجاد ساختمان، هتلها و فرودگاهها در مناطق پوششهای طبیعی، آلوده سازی محیط طبیعی و احیاناً ورود بیماریهای واگیردار به کشورشود. تأثیر عوامل زیست محیطی شامل صدمه‌هایی است که بر محیط طبیعی، به ویژه با توجه به حومه‌ای کردن اماکن طبیعی، رشد زیربناهای ارتباطی (مانند جاده‌ها و خیابان‌ها) و آلوده نمودن رودخانه‌ها و سواحل وارد می‌شود. ساخت جاده‌ها مستلزم تخریب جنگل، دشتها و کوه‌ها است و این امر خسارات جبران ناپذیری بر محیط زیست وارد می‌سازد و علاوه بر آن با عبور خودروها از این جاده‌ها تأثیرات مخربی بر آلودگی هوا خواهد گذاشت همین مسئله را می‌توان در دریاها مشاهده کرد حرکت کشتی‌ها و سوختی که استفاده می‌کنند، غرق شدن یا آتش‌سوزی کشتی‌ها علی‌الخصوص کشتی‌هایی که حامل سوخت هستند موجب آلوده سازی آبها و آسیب به زیست جانوری میشود. صدای کشتی‌ها، خودروها، قطار و هواپیماها همگی عامل آلودگی صوتی و در نتیجه موجب وارد آمدن آسیب‌های جدی به محیط زیست میباشند. رفت و آمد جهانگردان در جنگل‌ها، کوه‌ها، قایق‌رانی بر روی آبها، شلوغی، سر و صدا، جاده سازی، عبور وسایل نقلیه و غیره موجب فرسایش و تغییر محیط گیاهی و جانوری می‌شود.
بند دوم: کم سوادی و بی سوادی
کارشناسان زیست محیطی براین اعتقادند؛ عامه مردم به درستی نمیدانند که چگونه باید به ازاء آن چه از طبیعت میگیرند معادل آن را دوباره به آن باز گردانند و اصولا کدام منابع غیرقابل بازگشت میباشند.
این افراد براساس مطالعاتی که دارند میگویند؛ چنانچه سطح سواد مردم در این گونه موارد افزایش نیابد و از رابطه نزدیک و نقش مهم خود در حفظ محیط زیست آگاه نشوند، نمیتوان امیدی به حفاظت و بهسازی محیط زیست داشت. طبق گزارشها چند دهه اخیر به امر سواد محیط زیست در جهان توجه بسیاری شده، برنامه بینالمللی بشر که در سال 1970 تصویب و 1971 به اجرا گذاشته شد، در برنامههای خود جنبههای علمی، فنی و آموزشی استفاده درست از محیط زیست و منابع طبیعی را مورد تأکید قرار داد.
همچنین، اتحادیه جهانی برای حفظ طبعیت و منابع، از طریق کنفرانسهای مربوطه بر سودمندی و ضرورت آموزش مربوط به محیط زیست در کلیه سطوح تحصیلی تاکید کرده است. یونسکو نیز آموزش محیط زیست را در رئوس فعالیتهای خود گنجانده است. کم سوادی باعث میشود که فرد حساسیتی نسبت به حوادث و تغییرات فیزیکی، زیستی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی محیط زیست در او به وجود نیاورد و نگرانیهایی نسبت به مسائل ناشی شده از آنها پدید نیایید، بیسوادی و بی عدالتی اجتماعی در وی ایجاد میکند و مهارتی برای ابداع روشهای حل مسائل زیست محیطی در او به وجود نمیآید. و همچنین، برای بقای نوع بشر و ارتقای کیفی زندگی وی، از ارتباط آدمی با محیط زیست آگاه نمیشود و آن را درک نمیکند و ارزشها و دیدگاههایی را برای حفاظت محیط زیست در او پرورش نمیدهد و به گروههایی که در جهت حل مشکلات محیط زیست اقدام مینماید یا از بروز آنها جلوگیری میکنند کمکی نمیکند. کم سوادی و بیسوادی محیط زیست در هر شخص، اخلاق و یا قانونی برای وی ایجاد میکند تا او برای توسعه و بهره برداری از منابع طبیعی بیشترین مقدار تخریب و آلودگی را در محیط زیست داشته باشد. و کاهش کیفیت زندگی برای فرد از طریق فقر، گرسنگی، بیسوادی، نپذیرفتن توسعه و رشد اقتصادی باعث نابود، و مصرف بیرویه بیش ازحد منابع محیط زیست، همچنین به کار نبردن تکنولوژی و مصرف منابع غیر قابل تجدید طبیعت صورت گیرد، و آگاهی و فهم وی کاهش یافته و به مرحله ارزیابی و شکل دادن به نظریهها نمیرسد.
بند سوم: کوتاهی رسانه و مطبوعات جمعی در تبلیغ و اطلاع رسانی به آحاد مردم
با توجه به نقش مهم تلویزیون به عنوان یک رسانه قابل توجه و میزان تأثیرگذاری آن در فرآیند اطلاع رسانی، این رسانه به عنوان یک بستر مناسب برای اطلاع رسانی و آموزش مباحث زیست محیطی، میتواند نقش مؤثری داشته باشد. طی چند سال اخیر، استفاده از این رسانه در بعد ملی و استانی گسترش کمی و کیفی داشته است، ولی با توجه به اهمیت این رسانه، هنوز برای رسیدن به حالت ایدهآل برای تولید و پخش برنامههای زیست محیطی فاصله زیادی وجود دارد.
کوتاهی موجود در بخش رسانه دیداری:
عدم انسجام در تولید و پخش برنامههای زیست محیطی بوسیله دستگاههای مختلف.
پوشش ناکافی طبقات مختلف به دلیل محدود بودن تولید و پخش و نیز عدم پخش برنامهها در ساعات مناسب.
بودجه ناکافی برای تولیدات اختصاصی محیط زیست ( بودجههای مشارکتی و جاری).
محدودیت تولیدات در این حوزه به لحاظ کمی.
نبود راهبرد مناسب در زمینه تولیدات تلویزیونی.
عدم دسترسی به تولیدات خارجی در زمینه محیط زیست.
عدم آشنایی کافی تولیدکنندگان برنامههای زیست محیطی با دانش محیط زیست.
اعمال سلیقه در تولید و پخش برنامههای زیست محیطی در سازمان و شبکه های مختلف سیما.
با توجه به نقش مهم رادیو به عنوان یکی از رسانههای فراگیر، میزان تأثیرگذاری آن در امر اطلاعرسانی و آموزش مباحث زیست محیطی حائز اهمیت است. لذا طی چند سال اخیر با توجه به استقبال برنامه سازان رادیویی در بعد ملی و استانی تولید و پخش برنامههای رادیویی زیست محیطی گسترش کمی و کیفری داشته است به طوری که بخش قابل توجهی از برنامههای رادیویی در مراکز استانها و همچنین شبکههای سراسری صدا به تولید و پخش برنامههای زیست محیطی اختصاص یافته و در مناسبتهای مختلف زیست محیطی در سطوح ملی و محلی از طریق همکاری با شبکههای رادیویی کشور، پوشش مناسب این مراسم انجام پذیرفته است. لازم به یادآوری است که در کنار رسانه رادیو، میبایست به سایر موارد شنیداری نیز اشاره نمود که نوار کاست و لوح فشرده از این دست میباشند لکن در زمینه تولید این محصولات اقدام جدی صورت نپذیرفته است.
کوتاهی موجود در بخش رسانه شنیداری:
تناسب ناکافی برخی برنامهها با نیازهای مخاطبین به ویژه مخاطبین خاص.
بودجه ناکافی برای تولیدات رادیویی به ویژه در سطح استان ها.
عدم توجه به ساعات پخش برنامههای متناسب با نوع مخاطبین.

                                                    .