گفتار دوم : موافقت نامه های تحدید حدود حاوی شرط مخزن مشترک
در بسیاری از موافقت نامه های دوجانبه تحدید حدود دریایی یک ماده به موضوع میادین مشترک نفت و گاز اختصاص یافته است. وجه اشتراک تمام این موافقت نامه ها آن است که ابتدا خط مرزی تحدید حدود منطقه انحصاری اقتصادی یا فلات قاره یا هر دو با توافق طرفین بر اساس مختصات طول و عرض جغرافیائی تعریف می شود، سپس در ماده دیگری مقرر می گردد که در صورتی که میادین منابع طبیعی اعم از نفت و گاز و سایر منابع از خط مذکور عبور نماید، بهره برداری از این میادین با مشورت و همکاری و هماهنگی طرفین صورت می گیرد. در برخی از موافقت نامه ها نیز طرفین متعهد گردیده اند که در یک محدوده مشخص در دو طرف خط مرزی هیچ گونه اقدامی در فرضیه بهره برداری از این میادین به عمل نیاورند. اگرچه تعهدات طرفین در شرط مخزن مشترک در موافقت نامه های تحدید حدود در تمام نقاط جهان یکسان نمی باشد اما عمدتاً حاوی عناصر مشابهی چون همکاری، مشاوره، تبادل اطلاعات، مذاکره، بهره برداری با توافق طرفین، جبران خسارت و …. می باشند. درج شرط مخزن مشترک در موافقت نامه های تحدید حدود دریایی دارای گستردگی جهانی است و در موافقت نامه های منعقده در مناطق مختلف جهان به چشم می خورد و می توان به برخی از آنها اشاره کرد:
موافقت نامه مسقط میان عمان – پاکستان سال 2000 که در ماده 6 آن به لزوم بهره برداری هماهنگ از میادین مشترک با توافق طرفین به صورت یکی سازی پیش بینی شده است.
موافقت نامه سال 1977 هند و اندونزی در خصوص توسعه مرز دریایی سال 1974 دو کشور که در ماده 5 آن طرفین ملزم به تبادل اطلاعات و استخراج این میادین به نحو کارآمد با توافق و تقسیم منافع به صورت منصفانه شده اند.
موافقت نامه سال 1975 تایلند و اندونزی در مورد تحدید حدود بستر دریا که در ماده 2 آن طرفین متعهد به استخراج این میادین با توافق به شکل کارآمد شده اند.
موافقت نامه سال 1978 تحدید حدود بستر دریا میان هند و تایلند که مشابه تعهدات مندرج در ماده 5 موافقت نامه هند و اندونزی را برای طرفین مقرر کرده است.
موافقت نامه سال 1979 در خصوص مرز دریایی هند و سری لانکا در خلیج مانار و خلیج بنگال که در آن طرفین متعهد به استخراج این منابع با توافق و تقسیم منافع به صورت متناسب شده اند.
موافقت نامه سال 2000 چین و ویتنام در خصوص تحدید حدود دریایی در خلیج تونکین که در آن به بهره برداری از این میادین به صورت اشتراکی و تقسیم منافع به نحو برابر توافق شده است .
موافقت نامه تحدید حدود سال 1988 انگلستان – ایرلند که در ماده 3 آن بر استخراج میادین مشترک با توافق طرفین تأکید شده است.
موافقت نامه سال 1965 دانمارک – نروژ که ماده 2 آن ناظر به مخازن مشترک بوده و حاکی از استخراج این میادین با توافق طرفین است.
موافقت نامه سال 1974 اسپانیا – ایتالیا که متضمن استخراج میادین مذکور با مشورت طرفین و شرکتهای نفتی و لزوم توافق طرفین در روشهای استخراج می باشد.
موافقت نامه سال 1968 نروژ – سوئد که حاکی از لزوم استخراج میادین با توافق به نحو کارآمد و تقسیم منافع به نحو مناسب بین طرفین است.
موافقت نامه سال 1984 سوئد و دانمارک که در ماده 6 آن طرفین متعهد به تلاش جهت نیل به توافق جهت استخراج این میادین شده اند.
موافقت نامه سال 1978 آلمان – سوئد که ماده 3 آن دربردارنده تعهدی مشابه تعهد مذکور در ماده 6 موافقت نامه سوئد و دانمارک است.
موافقت نامه تحدید حدود سال 1966 انگلستان و دانمارک که در ماده 4 به لزوم توافق طرفین در استخراج منابع معدنی مشترک تأکید می کند .
موافقت نامه تحدید حدود فلات قاره سال 1991 بین انگلستان و بلژیک که ماده 2 آن حاوی شرط مخزن مشترک بوده و در خصوص کلیه مواد معدنی فرامرزی طرفین ملزم به تلاش در جهت توافق در بهره برداری از این میادین شده اند.
موافقت نامه تحدید حدود منطقه اقتصادی انحصاری مصر و قبرس که در سال 2003 منعقدگردیده و طرفین ملزم به بهره برداری از منابع طبیعی فرامرزی به صورت مشترک شده اند.
موافقت نامه تحدید حدود فلات قاره سال 1971 تونس و ایتالیا که ماده 4 آن طرفین را ملزم به بهره برداری از منابع طبیعی فرامرزی با توافق و با مشورت یکدیگر و مشورت با دارندگان مجوز بهره برداری می کند.
موافقت نامه سال 1977 دانمارک – گریلند – ایسلند که بین دولت محلی گرینلند و دانمارک از یک سو و دولت ایسلند از سوی دیگر در زمینه تحدید حدود فلات قاره و منطقه ماهیگیری منعقد شده و در خصوص منابع طبیعی فرامرزی تعهداتی را مبنی بر تبادل اطلاعات و بهره برداری با توافق بر عهده طرفین می گذارد.
موافقت نامه تحدید حدود سال 1992 آلبانی – ایتالیا که در مورد منابع طبیعی فرامرزی بین دو کشور، طرفین ملزم به بهره برداری با مشورت یکدیگر و مشورت با شرکتهای بهره بردار شده اند.
موافقت نامه تحدید حدود فلات قاره سال 1973 دانمارک – کانادا که طرفین در ماده 5 آن متعهد به تلاش جهت نیل به توافق در زمینه بهره برداری از میادین نفت و گاز فرامرزی شده اند.
موافقت نامه تحدید حدود فلات قاره سال 1971 آلمان و انگلستان که در ماده 3 آن مشابه موافقت نامه انگلستان و دانمارک تکرار شده است.
موافقت نامه سال 1977 بین ایتالیا و یونان که در ماده 2 آن، طرفین متعهد به بهره برداری از میادین فرامرزی مایع یا جامد از طریق مشاوره با یکدیگر و مشورت باشرکتهای بهره بردار شده اند .

                                                    .