تعهدات بین المللی

1 «همراه با سیاق عبارت، به موارد زیر نیز توجه خواهد شد:
الف. هر گونه توافق آتی بین طرف های معاهده در خصوص تفسیر معاهده یا اجرای مقررات آن؛
ب. هر نوع رویه بعدی در اجرای معاهده که موید توافق طرف های معاهده در خصوص تفسیر آن باشد؛
ج. هر قاعده مرتبط حقوق بین الملل که در روابط بین طرف های معاهده قابل اجرا باشد».
(بخش اسناد بین المللی، مجله حقوقی، شماره هشتم، 1366، ص241).
موافقت نامه های چندجانبه زیست محیطی به طور معمول دارای مقرراتی در خصوص دبیرخانه هستند. در این راستا موافقتنامه های مذکور بیان می دارند که کنفرانس متعاهدین در اولین نشست خود به ایجاد دبیرخانه خواهند پرداخت. گرچه وظایف یک دبیرخانه ممکن است از دبیرخانه است از دبیرخانه ای دیگر متفاوت باشد، اما نقش حیاتی در حصول اطمینان از کارکرد موثر کنفرانس متعاهدین و ارکان فرعی آن دارد. به طور معمول نقش اولیه دبیرخانه تامین مدیریت اداری، ترابری، فرایندی و حمایت شکلی از متعاهدین است. ممکن است به طور معمول، از سوی کنفرانس متعاهدین وظایف اضافی به دبیرخانه محول شود. اغلب این وظایف مرتبط با فعالیت های بین المللی مختلفی است که برای تامین اهداف موافقتنامه لازم است. این وظایف ممکن است در متن موافقتنامه، در تصمیمات متخذه نشست های مختلف موافقتنامه و یا آئین نامه موافقتنامه آمده باشد.
برخی از وظایف عمومی یک دبیرخانه از قرار زیر می باشند:
تامین حمایت اساسی و بنیادی از نشست های کنفرانس متعاهدین و ارکان فرعی آن؛
این امر شامل ارائه آگهی تاریخ و محل برگزاری نشست ها، تهیه دستور کار موقت و گزارش ها می باشد که به طور معمول با هدایت رئیس یا هیات رئیسه انجام می گیرد و همراه با دیگر اسناد مقدماتی توزیع می شوند.
بیشتر این اسناد توسط دبیرخانه تهیه می شود و مابقی توسط متعاهدین یا ناظرین تهیه و به دبیرخانه ارسال می شوند، دبیرخانه ترتیبات لازم را برای ارائه این اسناد به زبان های رسمی موافقتنامه فراهم می آورد؛
حمایت از برگزاری نشست ها و توزیع اسناد در خلال نشست و همچنین انتشار و توزیع اسناد رسمی مانند گزارش نشست پس از برگزاری کنفرانس دولت های عضو؛
ارائه گزارش به کنفرانس دولت های عضو درباره فعالیت های که در فواصل میان نشست ها و درباره موضوعات اداری و بودجه ای انجام داده است؛
در صورت نیاز، هماهنگی با دیگر کارگزاری های بین المللی؛
دریافت اطلاعات مورد نیاز موافقتنامه از متعاهدین یا اطلاعات مورد نیاز کنفرانس متعاهدین یا یک رکن از متعاهدین یا دیگر منابع و جمع آوری آن ها برای ارائه به نشست بعدی؛
در صورت درخواست، ارسال تمامی اطلاعات مرتبط دریافتی از یک متعاهد، به تمامی متعاهدین موافقتنامه؛
فراهم آوردن ترتیبات لازم برای حمایت از اجرای تصمیمات کنفرانس دولت های عضو توسط متعاهدین و پاسخ به درخواست های تصمیمات کنفرانس متعاهدین از دبیرخانه. (برمکی،77،1389)
ارکان مشورتی یکی دیگر از مکانیسم های سازمانی معاهدات به شمار می روند که در تضمین اجرای معاهدات زیست محیطی و همچنین فراهم آوردن بستری به منظور اجرای تعهدات بین المللی دولت ها در حفاظت از محیط زیست تالاب ها تاثیرگذار است.
به طور طبیعی هیات های مشاوره علمی، گروه های فنی، گروه های کاری یا کمیته های گوناگونی از قبیل کمیته های اجرایی برای اهداف خاصی تاسیس شده اند. هیات های مشاوره علمی زمانی تشکیل می شوند که کنوانسیون در حال بررسی موضوعات فنی است که فقط یک گروه از متخصصان می توانند در حل و اداره آن مشکلی که کنوانسیون علاقه مند به بررسی است نظر مشورتی ارائه دهد. کنفرانس های اعضا در بسیاری از موافقتنامه های چند جانبه محیط زیستی اجازه دارند تا گروه های فنی و کاری را به صورت مقطعی در زمانی که برای بررسی موضوعات خاص نیاز باشد، تشکیل دهند تا به اعضای معاهده گزارش دهد.
بسیاری از موافقتنامه های چند جانبه محیط زیستی نیز زمینه را برای اینکه طرفین معاهده آئین های پیروی را وضع کنند، فراهم کرده است و این آیین ها موجبات تاسیس ارکان مشورتی همچون کمیته های اجرایی که متشکل از اعضای مختلف است، گردیده است. این کمیته ها به بررسی ادعاهای مربوط به نقض موافقتنامه های چندجانبه محیط زیستی می پردازند. (کولاسوریا،138،1390)
مکانیسم و رویه ارائه گزارش در کنوانسیون زیست محیطی نیز، از دیگر ترتیبات تضمینی اجرای تعهدات دولت ها در حفاظت از محیط زیست تالاب ها به شمار می رود. تعداد زیادی از معاهدات زیست محیطی با الگو گرفتن از کنوانسیون های حقوق بشر، از رویه گزارش کردن پیروی و استفاده کرده است. دولت های طرف معاهده به طور ادواری این گزارش ها را ارسال می دارند و بدین وسیله چگونگی اجرای معاهده را به نحوی پیگیری می کنند. در واقع هدف از این ارائه گزارشات، شیوه ای برای نظارت بر اجرا و اثبات در حال انجام بودن موافقتنامه های چند جانبه محیط زیستی است. (کیس،62،1386)
موافقتنامه های چند جانبه محیط زیستی غالبا ً مشتمل بر مقرراتی در ارتباط با ارائه گزارش، نظارت و تایید اطلاعات حاصله از پیروی نسبت به معاهده هستند. این مقررات می تواند به ارتقای پیروی نسبت به معاهده کمک کند و به طور بالقوه ای آگاهی عمومی را افزایش دهد. (کیس،139،1386) برای ارسال و بررسی این گزارش ها از سوی اعضای جامعه بین المللی مسیری از طریق کنفرانس اعضا، کمیته های دایمی، دبیرخانه ها به منظور اعلام وصول و مرور گزارش ها دایر شده است. دبیرخانه معاهده ممکن است گزارش های ملی یک کشور را دریافت و آن را بررسی کند و یا اینکه برای مطالعه دیگر مسئولان یا نهاد های تاسیسی کنوانسیون که در معاهده تصریح شده است از قبیل کمیته کارشناسان متخصص بفرستند.

                                                    .