سبز اندیشان امروز

تعریف زنا از لحاظ حقوقی

 زنا

در تعریف فقهی زنا به نزدیکی بین زن و مرد (شامل آمیزش جنسی مهبلی و مقعدی) بدون ازدواج اطلاق می‌شود. یعنی مرد و زن نامحرمی بی آنکه عقد دائم یا موقت بخوانند یا مرد و زنی که با هم محارم هستند با هم از راه جلو یا پشت نزدیکی نمایند و دخول صورت بگیرد؛ یعنی آلت مرد در آلت زن داخل گردد و دخول هم به مقدار ختنه گاه صورت بگیرد. اگر نزدیکی و دخول صورت نگیرد، به آن زنا نمی گویند. بنابراین هر چند لمس و یا دیدن بدن دختر نامحرم، حرام است اما حکم زنا را ندارد و حد زنا جاری نمی‌شود.

در اسلام زنا از گناهان بزرگ است و در شریعت ممنوع گشته‌است. درقرآن نیز آیاتی وجود دارند که شان نزول آنها درباره تحریم زنا می‌باشد که به طور خاص می‌توان به

سوره نساء‘آیات ۱۵،۱۶،۲۲،۲۴،۲۵،

﴿وَاللَّاتِی یَأْتِینَ الْفَاحِشَهَ مِنْ نِسَائِکُمْ فَاسْتَشْهِدُوا عَلَیْهِنَّ أَرْبَعَهً مِنْکُمْ فَإِنْ شَهِدُوا فَأَمْسِکُوهُنَّ فِی الْبُیُوتِ حَتَّى یَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ أَوْ یَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِیلًا﴾ (سوره نساء-آیه ۱۵)

و از زنان شما کسانی که مرتکب زنا می‌شوند چهار نفر از مسلمانان به عنوان شاهد بر آنان بطلبید پس اگر شهادت دادند آنان [=زنان] را در خانه‏ ها (های خود) نگاه دارید تا مرگشان فرا رسد یا خدا راهی برای آنان قرار دهد.

﴿وَاللَّذَانِ یَأْتِیَانِهَا مِنْکُمْ فَآذُوهُمَا فَإِنْ تَابَا وَأَصْلَحَا فَأَعْرِضُوا عَنْهُمَا إِنَّ اللَّهَ کَانَ تَوَّابًا رَحِیمًا﴾(سوره نساء-آیه ۱6)

و از میان شما آن دو تن را که مرتکب زشتکاری می‏شوند آزارشان دهید پس اگر توبه کردند و درستکار شدند از آنان صرفنظر کنید زیرا خداوند توبه‏پذیر مهربان است.

﴿وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا مَلَکَتْ أَیْمَانُکُمْ کِتَابَ اللَّهِ عَلَیْکُمْ وَأُحِلَّ لَکُمْ مَا وَرَاءَ ذَالِکُمْ أَنْ تَبْتَغُوا بِأَمْوَالِکُمْ مُحْصِنِینَ غَیْرَ مُسَافِحِینَ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِیضَهً وَلَا جُنَاحَ عَلَیْکُمْ فِیمَا تَرَاضَیْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِیضَهِ إِنَّ اللَّهَ کَانَ عَلِیمًا حَکِیمًا﴾(سوره نساء-آیه ۲۴)

و زنان شوهردار [نیز بر شما حرام شده است] به استثنای زنانی که مالک آنان شده‏اید [این] فریضه الهی است که بر شما مقرر گردیده است و غیر از این [زنان نامبرده] برای شما حلال است که [زنان دیگر را] به وسیله اموال خود طلب کنید در صورتی که پاکدامن باشید و زناکار نباشید و زنانی را که متعه کرده‏اید مهرشان را به عنوان فریضه‏ای به آنان بدهید و بر شما گناهی نیست که پس از مقرر با یکدیگر توافق کنید مسلما خداوند دانای حکیم است

﴿وَمَنْ لَمْ یَسْتَطِعْ مِنْکُمْ طَوْلًا أَنْ یَنْکِحَ الْمُحْصَنَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ فَمِنْ مَا مَلَکَتْ أَیْمَانُکُمْ مِنْ فَتَیَاتِکُمُ الْمُؤْمِنَاتِ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِإِیمَانِکُمْ بَعْضُکُمْ مِنْ بَعْضٍ فَانْکِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَنَاتٍ غَیْرَ مُسَافِحَاتٍ وَلَا مُتَّخِذَاتِ أَخْدَانٍ فَإِذَا أُحْصِنَّ فَإِنْ أَتَیْنَ بِفَاحِشَهٍ فَعَلَیْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى الْمُحْصَنَاتِ مِنَ الْعَذَابِ ذَالِکَ لِمَنْ خَشِیَ الْعَنَتَ مِنْکُمْ وَأَنْ تَصْبِرُوا خَیْرٌ لَکُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ﴾(سوره نساء-آیه ۲۵)

و هر کس از شما از نظر مالی نمی‏تواند زنان [آزاد] پاکدامن با ایمان را به همسری [خود] درآورد پس با دختران جوانسال با ایمان شما که مالک آنان هستید [ازدواج کند] و خدا به ایمان شما داناتر است [همه] از یکدیگرید پس آنان را با اجازه خانواده‏شان به همسری [خود] درآورید و مهرشان را به طور پسندیده به آنان بدهید [به شرط آنکه] پاکدامن باشند نه زناکار و دوست‏گیران پنهانی نباشند پس چون به ازدواج [شما] درآمدند اگر مرتکب فحشا شدند پس بر آنان نیمی از عذاب [=مجازات] زنان آزاد است این [پیشنهاد زناشویی با کنیزان] برای کسی از شماست که از آلایش گناه بیم دارد و صبر کردن برای شما بهتر است و خداوند آمرزنده مهربان است.

سوره اسراء آیه ۳۲،

﴿وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنَا إِنَّهُ کَانَ فَاحِشَهً وَسَاءَ سَبِیلًا﴾(سوره اسراء-آیه ۳۲)

و نزدیک زنا نشوید، که کار بسیار زشت، و بد راهی است!

سوره نور آیات ۲،۳،۸

﴿الزَّانِیَهُ وَالزَّانِی فَاجْلِدُوا کُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَهَ جَلْدَهٍ وَلَا تَأْخُذْکُمْ بِهِمَا رَأْفَهٌ فِی دِینِ اللَّهِ إِنْ کُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ وَلْیَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَائِفَهٌ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ﴾(سوره نور-آیه ۲)

هر یک از زن و مرد زناکار را صد تازیانه بزنید؛ و نباید رأفت (و محبّت کاذب) نسبت به آن دو شما را از اجرای حکم الهی مانع شود، اگر به خدا و روز جزا ایمان دارید! و باید گروهی از مؤمنان مجازاتشان را مشاهده کنند!

﴿الزَّانِی لَا یَنْکِحُ إِلَّا زَانِیَهً أَوْ مُشْرِکَهً وَالزَّانِیَهُ لَا یَنْکِحُهَا إِلَّا زَانٍ أَوْ مُشْرِکٌ وَحُرِّمَ ذَلِکَ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ)(سوره نور-آیه ۳)

مرد زنا کار جز با زن زنا کار یا مشرک ازدواج نمی‌کند؛ و زن زناکار را، جز مرد زناکار یا مشرک، به ازدواج خود درنمی‌آورد؛ و این کار بر مؤمنان حرام شده است!

 

 

 

 

گفتاراول: تجاوز به عنف

تجاوز یکی از مسایل بارز نقص اختیار زن است و به عملی خشونت آمیز که برای تثبیت قدرت و سلطه مردان استفاده می شود.[1]

از آنجایی که زن دارای حقوق برابر با مرد است و یکی از اصول پایه گذار حقوق بشر، اصل آزادی اراده می باشد لذا نقص آزادی اراده خلاف کرامت انسان بوده و در این رهگذر زن و مرد در اجتماع بنحو برابر آزادند تا از حقوق اجتماعی بهره مندگردند لذا نقص اختیار و اراده زنان می تواند عملی خشونت آمیز علیه آنها تلقی می گردد. در بند و ماده 82 قانون مجازات اسلامی ارتکاب زنا به صورت عنف و اکراه را موجب قتل زانی اکراه کننده دانسته است. هم چنین در قانون جزاء ماده1 فصل 6 در تعریف حقوقی تجاوز جنسی بیان کرده : “کسی که از طریق ضرب و جرح یا با خشونت یا از طریق تهدید به اعمال بزهکارانه فرد دیگری را به نزدیکی جنسی(جماع) یا به انجام یا تحمل عمل جنسی دیگری که از لحاظ اهانت و سایر شرایط قابل مقایسه با نزدیکی جنسی، مجبور کند برای تجاوز جنسی (تجاوز به عنف) به حبس به مدت حداقل دو سال و حداکثر شش سال محکوم می شود”.

همین امر در مواردی که یک نفر از موقعیت عجز و درماندگی فرد دیگری سوءاستفاده کرده و با او نزدیکی جنسی یا عملی قابل مقایسه با نزدیکی جنسی انجام دهد نیز صدق می کند. فرد ممکن است بیهوش یا خواب ، مست یا تحت تأثیر مواد مخدر، مریض یا مصدوم و یا دارای نوعی معلولیت ذهنی باشد.

اگر جرم شدید باشد فردی که مرتکب جرم شده ممکن است به حبس به مدت ده سال محکوم شود، تجاوز جنسی شدید زمانی است که فرد مرتکب رفتاری خیلی تهدید آمیز داشته خشونت بکار برده و شقاوت شدیدی از خود نشان داده یا چندین نفر با هم مرتکب جرم شده باشد.

تجاوز جنسی می تواند پیامد های متعددی برای قربانی و متجاوز داشته باشد که آسیب‎های جسمی، روانی، خانوادگی و اجتماعی از جمله این آثار است:

1)- ایجاد آسیبهای جسمی

تجاوز، آثار زیان ‎بار جدی بر سلامت جسمی قربانی دارد. بهره کشی جنسی از کودکان کم سال می تواند به تأثیر سوء و آسیب دائم در اندام‎های تناسلی، مقعد، دهان، گلو و حتی در موارد شدید به مرگ منجر شود. دختران و زنان جوانی که توسط محارم مورد تجاوز واقع می شوند، به شدت در خطر ابتلا به بیماری های مقاربتی قرار دارند.

قربانی ممکن است در جریان تجاوز به عنف (عنف یعنی زور و خشونت و معادل violence است) به انواع بیماری های مقاربتی نظیر ایـدز، سـوزاک، سفلیس و … مبتلا شـود، همچنین زنـانی که تجاوز جنسی را تجربه کرده اند، احتمالاً در آینده به درد مزمن لگن خاصره، درد شکم، نشانگان دفع تحریک و بدکاری جنسی دچار می‎شوند. خاطره تجاوز همراه با آسیب جسمی ممکن است به بروز انواع بیماری های زنان منجر شود. همچنین زنانی که سال های باروری خود را می گذرانند، ممکن است در خطر بارداری ناخواسته قرار گیرند.

تجاوز به عنف، اغلب همراه با جرائم دیگر رخ می دهد. متجاوزان تقریباً همیشه قربانیان را با مشت، چاقو یا اسلحه تهدید می کنند و اغلب، به طریق غیر جنسی و جنسی صدمه می زنند. قربانیان ممکن است کتک بخورند، مجروح یا کشته شوند. تجاوز جنسی معمولاً به آسیب های جسمی منجر می شود. نشانه های بدنی بعد از تجاوز شامل اختلالات خواب، دل آشوبی (بیشتر به صورت تهوع) سردرد و درد عضلانی اسکلتی (در اثر تنش)، آزردگی واژن و درد در بیشتر از 5 درصد قربانیان مشاهده می شود.

2)ـ ایجاد بیماریهای روانی

اغلب زنانی که مورد تجاوز جنسی قرار می گیرند، دچار اختلالات هیجانی یا روحی می شوند، حتی اگر بکوشند به زندگی خود ادامه دهند و نسبت به این رخداد واکنش نشان ندهند و احساسات خود را انکار کنند، این اختلالات روحی مشاهده می‎شود. در برخی موارد، زنان بزه‎ دیده دچار احساس شرم، تحقیر، گیجی و سردرگمی، ترس، خشم، غضب، عدم امنیت، اضطراب و افسردگی، بی خوابی، کابوس، بیزاری از آمیزش جنسی و احساس بی حرمتی و فقدان کنترل بر بدن می شوند. این پدیده ها ممکن است ماهها یا حتی سال ها بعد از تجاوز ادامه پیدا کند. از سوی دیگر هر رویدادی که تجاوز جنسی را در ذهن زن تداعی کند یا او را به این فکر بیاندازد که بر زندگی خود کنترل ندارد، می تواند احساسات فوق را در فرد برانگیزد. زیرا زن در جریان تجاوز به عنف، در وضعیت وحشتناک و مرگباری قرار می گیرد و حالت شوک و ترس پیدا می کند. بسیاری از زنان بزه‎دیده نیز احساس می کنند که خودشان به نوعی در تجاوز جنسی مسئول بوده اند، در نتیجه ممکن است احساس گناه و بی ارزشی کنند. قربانیان تجاوز جنسی همچنین با مشکلات سازگاری از جمله ترس زیاد از خیابان، احساسات منفی نسبت به مردان ناآشنا، روابط آشفته با افراد ناهمجنس، احساس ناامنی، ترس از تنها ماندن در خانه… مواجه هستند.

3)ـ آسیبهای خانوادگی

در بیشتر اوقات، خانواده قربانیان همانند خودشان بیشترین آسیب را متحمل می‎شوند. بسیاری از زنان با نشانه های اختلال یا «استرس پس از آسیب» (ptsd) مواجه می شوند و زندگی جنسی آنها تقریباً از هم می گسلد و بسیاری از قربانیان نسبت به روابط جنسی، هراس پیدا می کنند و یا دچار نشانه هایی مانند واژینیسم می شوند. بیش از نیمی از قربانیان، مشکل زیادی در برقراری مجدد روابط جنسی و عاطفی با همسر خود دارند، این موضوع در زنانی که از لحاظ جنسی فعال نیستند، اثر منفی شدید تری می‎گذارد. شوهری که همسرش مورد تجاوز قرار گرفته است احتمالاً دید منفی نسبت به همسرش پیدا می‎کند و او را همچون فرد «سقوط کرده» یا «آلوده» می‎داند، مردان فامیل، در زمانی که زن واقعاً به محبت و حمایت نیاز دارد، به طور غیرارادی با خشم یا غضب به او پاسخ می‎دهند یا ترجیح می‎دهند که به محض رفع مشکلات جسمی زن بزه‎دیده، زندگی عادی خود را پیش گیرند و به نیاز زن برای صحبت کردن درباره احساساتش توجه نکنند.

از سوی دیگر هیچ یک از نزدیکان زنان بزه دیده، نمی دانند که چگونه باید با آنها برخورد کنند تا قربانی بتواند به زندگی عادی خود بازگردد. در بسیاری از موارد زنی که مورد تجاوز قرار گرفته، سعی می کند که هیچ یک از اعضای خانواده قضیه را با خبر نشود، زیرا احتمال می‎دهد که آنها وی را عامل تجاوز جنسی بدانند، در این حال معمولاً آسیب هایی که به زن وارد شده است، نادیده گرفته می شود.

4)ـ آسیبهای اجتماعی

ـ افزایش انحرافات اجتماعی

کودکانی که توسط محارم مورد تجاوز جنسی قرار می گیرند، بسیار بیشتر از دیگران به فحشا کشیده می شوند. نتایج تحقیقی در مورد زنان روسپی(….)، نشان می دهد که 5/22 درصد از زنان مورد مطالعه در بسیاری از اوقات به وسیله محارم و در سنین 5 سالگی مورد تجاوز و آزار جنسی قرار گرفته اند.

از سوی دیگر بچه‎هایی که توسط نزدیکان بزرگسال خود مورد تجاوز و تعدی قرار گرفته‎اند، معمولاًًً به دلیل علاقمندی به محارم، خود را گناهکار و مقصر می‎دانند. بنابراین خودکشی و خودزنی با تیغ و یا اشیاء برنده دیگر در میان این دسته از دختران بسیار مشاهده می شود.

 

ـ قتل توسط بستگان

یکی دیگر از پیامدهای تجاوز در جوامع سنتی، قتل بزه‎دیده توسط بستگان نزدیک نظیر همسر، پدر یا برادر می باشد. این امر در استان های مرزی ایران که دارای بافت های سنتی می‎باشند، از شدت بیشتری برخوردار است. در جامعه ایرانی به جهت غیرت و تعصب شدید نسبت به دختران، قربانی شدن دختر، مساوی با سوء ظن نسبت به او می باشد. بنابراین پدر، عمو، برادران و پسران عمو، برحسب سنت، حکم قتل دختری را که به او تجاوز شده یا در مظان اتهام است، بدون محاکمه اجرا می‎کنند. در تحقیقی که درباره زنان به قتل رسیده در اسکندریه مصر به عمل آمد، نشان داد که 47 درصد از مقتولین، قربانیان تجاوز بودند که به دست خویشاوندان نزدیک خود به قتل رسیده اند.

ـ طرد از جامعه

مهمترین پیامد قربانیان تجاوز، رانده شدن از اجتماع می باشد. به اعتقاد عموم، زن پس از تجاوز، کالای صدمه دیده ای می باشد که از جامعه اخراج شده است و جایی برای رفتن ندارد. واقعیت تلخ تر این است که مردان به جای آنکه حامی و پشتیبان قربانـی بـرای گذر سریع تـر و صحیح تـر وی از مراحل بهبـودی و تجدیـد ساختـار جسمی ـ روانی باشند، با بینش و نگرش خاص، ناعادلانه و غیر منطقی، نسبت به «فرد آسیب دیده» رفتار می کنند. دختران آسیب‎دیده از سوی پدران مورد ضرب و شتم قرار می‎گیرنـد و از خانـه اخراج می‎شونـد یا برای مدتی در خانـه زندانی می‎گردند. گاه عکس العمل برادران شخص قربانی، شدید تر بوده و به قتل قربانی توسط آنها منجر می‎شود. شوهر نیز ممکن است زن بزه‎دیده را سهل انگار، بی اراده، خیانتکار، اغواگر و ضعیف بداند و مورد تنفر، سرزنش، طعنه و کنایه های خویش قرار دهد.

ـ سقوط در ورطه فحشا

بسیاری از دخترانی که به جهت شرایط نامساعد خانه فرار می کنند، معمولاً در دام سودجویان قرار گرفته و قربانی تجاوز می شوند، نهایتاً مجبور به فحشا می شوند. همچنین دخترانی که در سنین کودکی مورد سوء استفاده جنسی قرار گرفته‎اند، به فحشا گرایش پیدا می‎کنند. پژوهشگران دانشگاه براون دریافتند مردان و زنانی که در دوران کودکی یا نوجوانی مورد تجاوز به عنف قرار گرفته‎اند، چهار بار بیشتر از افراد دیگر به فحشا روی می‎آورند. همچنین آنها دو برابر بیشتر از سایرین دست به روابط متعدد در هر سال می‎زنند و درگیر روابط جنسی، لاابالی‎گری و بی‎قید و بندی می‎شوند.[2]

[1]. نجفی ابرندآبادی، دکترعلی حسین، همان منبع، ص25.

[2].کار، مهر انگیز، همان منبع، ص144.

                                                    .