تجزیه واریانس

تجزیه واریانس

در هر مرحله برای اندازه​گیری وزن خشک گیاه در هر نمونه​برداری، 10 بوته از هر کرت انتخاب و برداشت شد و هر گیاه به سه قسمت تقسیم شد که لایه​های هر گیاه را تشکیل می​داد، یعنی هر گیاه نمونه​برداری شده دارای سه لایه مشخص بود و برگ، گل، ساقه، غلاف​های هر گیاه جدا شده و به صورت جداگانه خشک شدند و بعد از خشک شدن وزن خشک هر یک از قسمت​های مختلف گیاه اندازه​گیری شدند. این روش در 5 مرحله نمونه​برداری صورت گرفت. این کار با هدف تعیین پروفیل تخصیص مواد در ارتفاع گیاه صورت گرفت.
3-7-3 اندازه​گیری شاخص سطح برگ (LAI):
جهت اندازه​گیری LAI هر نمونه، وزن خشک هر لایه از نمونه​ها محاسبه شد و مساحت برگ در هر لایه بااستفاده از رابطه رگرسیونی وزن برگ و سطح برگ محاسه شد.
3-7-4 عملکرد و اجزای​عملکرد:
برای تعیین عملکرد و اجزای​عملکرد از هر کرت معادل 1 متر مربع در مرحله رسیدگی کامل به صورت یک جا برداشت شد. پس از برداشت نمونه​ها ارتفاع بوته، تعداد بوته در متر مربع، تعداد غلاف در شاخه اصلی، تعداد غلاف در شاخه فرعی، تعداد دانه در غلاف، طول غلاف، تعداد شاخه​های فرعی، عملکرد دانه (گرم در متر مربع) و وزن صد دانه در واحد سطح مشخص گردید.
3-8 تجزیه و تحلیل آماری:
پس از جمع آوری داده​ها، تجزیه واریانس صفات مربوط به عملکرد و اجزای عملکرد در ارقام و تاریخ کاشت​های مختلف به کمک نرم افزار SAS (سلطانی، 1377 ) انجام شد و در صورت معنی​دار بودن مقادیر F، میانگین​ها با آزمون LSD در سطح احتمال 1درصد مورد مقایسه قرار گرفتند.
برای بررسی تغییرات وزن خشک در مقابل روز پس از کاشت از معادلات رگرسیونی زیر استفاده شد:
Y=DM max / (1+exp(-a)x-tb)) (1)
جهت شبیه​سازی تجمع ماده خشک در برابر زمان از معادله لجستیک (1) استفاده شد. در این معادله DMmax حداکثر ماده خشک تجمعی، a ضریب تندی معادله، tb مدت زمانی که تجمع ماده خشک به 50% مقدار حداکثر خود می​رسد، x روز پس از کاشت گیاه و Y ماده خشک تجمعی را نشان می​دهند.
نرخ توزیع ماده خشک در اندام​های مختلف گیاه و در فواصل بین دو نمونه​گیری از معادله 3 به دست آمد (ریزالی و همکاران، 2002).
PCi=ΔDMi/ΔDMtot (2)
که در این رابطه PCi ضریب تخصیص مواد به اندام مورد نظر در فاصله بین دو نمونه​گیری و متغیرهای ΔDMi وΔDMtot به ترتیب وزن خشک اندام i و وزن خشک کل گیاه در طی این دوره می​باشد.
به منظور تعیین نقاط عطف تغییر تخصیص ماده خشک به اندام​های مختلف در دوره​های فنولوژیکی مختلف یا به عبارتی تعیین نقطه زمانی چرخش اختصاص ماده خشک به اندام، از معادلات خطی با شیب مختلف استفاده شد. میانگین PC برای مراحل مختلف توزیع ماده خشک از شیب رگرسیون (y=a+bx)، یعنی ماده خشک تجمعی هر اندام در مقابل باقی​مانده ماده خشک کل بوته محاسبه شد (ماریسکال و همکاران، 2000):
PCa=b/(1+b) (3)
که در این معادله PCa ضریب تخصیص ماده خشک به اندام مورد نظر و b ضریب x، یعنی شیب خط رابطه خطی 4 می باشد. ضرایب توزیع ماده خشک برگ در تمام لایه​ها محاسبه شد.
جهت بررسی پارامترهای معادله بتای برازش یافته به توزیع چگالی سطح برگ در پروفیل ارتفاعی از تابع زیر استفاده شد:
(4) y=((((t-Tb)/(Tp-Tb))*((Tc-t)/(Tc-Tp))**((Tc-Tp)/(Tp-Tb)))**a)/fo
که در این تابع t سطح برگ (LAI)، Tb لایه پایه، Tp لایه حداکثر سطح برگ، Tc آخرین لایه، Fo ضریب ثابت و a ضریب ثابت می​باشد.

فصل چهارم
نتایج و بحث
نتایج و بحث:
4-1 عملکرد و اجزای عملکرد:
نتایج تجزیه آماری عملکرد و اجزای عملکرد نشان داد که بین رقم​های مختلف اختلاف معنی​داری در سطح 01/0 وجود دارد (جدول 4-1)، اما عملکرد در تاریخ کاشت اول یعنی 30 خرداد نسبت به دو تاریخ کاشت دیگر بیشتر بود، زیرا گیاهان این تاریخ کاشت فرصت بیشتری برای رشد رویشی داشتند. اما در تاریخ کاشت​های بعدی به تدریج با تأخیر در کاشت میزان عملکرد نیز کاهش نشان داد. از آن​جایی که مقادیر F بین تاریخ کاشت​های مختلف معنی​داری نشد، بنابراین مقایسه میانگین نیز انجام نگرفت (سلطانی، 1385). بین ارقام از نظر عملکرد و اجزای عملکرد اختلاف معنی​داری در سطح 01/0 وجود داشت. کاهش شدید عملکرد به واسطه تأخیر در کاشت توسط محققان متعددی گزاش شده است (ناب و ناپ، 1978 و آرن و همکاران، 2006). قدیر و همکاران (2006) 6 رقم گندم را در 6 تایخ کاشت مختلف مورد آزمایش قرار دادند و دریافتند تعداد دانه در سنبله، عملکرد دانه و وزن هزار دانه با تأخیر در کاشت کاهش می​یابد.
نتایج نشان داد که رقم DPX بیش​ترین غلاف در شاخه اصلی، تعداد غلاف در شاخه فرعی و تعداد دانه در غلاف را داراست. اگرچه رقم پرشین تعداد غلاف و تعداد دانه در غلاف کم​تری نسبت به DPX داشت، اما بالا​ترین وزن صد دانه را نشان داد که نشان از همبستگی اونتوژنیک وزن و تعداد دانه دارد.​
بیش​ترین وزن صد دانه با میانگین 29/22 گرم به تاریخ کاشت اول یعنی 30 خرداد و کمترین وزن صد دانه با میانگین 40/21 گرم به تاریخ کاشت سوم یعنی 19 تیر تعلق داشت. در بین ارقام، رقم پرشین بیش​ترین وزن صد دانه را به خود اختصاص داد و کم​ترین وزن صد دانه با 53/20 گرم به رقم ویلیامز مربوط بود.

Share