418ـ … عَنْ زَیْدِ بْنِ عَلِیٍّ قَالَ: قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ‏  ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى‏ رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى‏ فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِی الْقُرْبى‏  الْقُرْبَى هِیَ وَ اللَّهِ قَرَابَتُنَا.
امام علی مصداق برتر آیه  رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا وَ لِإِخْوانِنَا الَّذِینَ سَبَقُونا بِالْإِیمانِ
425ـ … عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: فَرَضَ اللَّهُ الِاسْتِغْفَارَ لِعَلِیٍّ فِی الْقُرْآنِ عَلَى کُلِّ مُسْلِمٍ وَ هُوَ قَوْلُهُ تَعَالَى‏  رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا وَ لِإِخْوانِنَا الَّذِینَ سَبَقُونا بِالْإِیمانِ‏  وَ هُوَ سَابِقُ الْأُمَّهِ.
بیان: این قسمت آیه که فرمود: « الَّذِینَ سَبَقُونا بِالْإِیمانِ » درباره امام علی می‌باشد. و استغفار برای ایشان هم از باب ترفیع درجه است و نه اینکه ایشان در حقیقت گناهی مرتکب شده باشند. تا مؤمنان برای آنها استغفار کنند.
نزول آیه نجوا درباره امام علی
414ـ … عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ‏ فِی قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَ‏  یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا ناجَیْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیْ نَجْواکُمْ صَدَقَهً  قَالَ نَزَلَتْ فِی عَلِیٍّ خَاصَّهً کَانَ لَهُ دِینَارٌ فَبَاعَهُ بِعَشَرَهِ دَرَاهِمَ فَکَانَ کُلَّمَا نَاجَاهُ قَدَّمَ دِرْهَماً حَتَّى نَاجَاهُ عَشْرَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نُسِخَتْ فَلَمْ یَعْمَلْ بِهَا أَحَدٌ قَبْلَهُ وَ لَا بَعْدَهُ.
415ـ … عَنْ عَلِیٍّ قَالَ‏ کُنْتُ أَوَّلَ مَنْ نَاجَى رَسُولَ اللَّهِ کَانَ عِنْدِی دِینَارٌ فَصَرَفْتُهُ‏ بِعَشَرَهِ دَرَاهِمَ … لِابْنِ عَمِّهِ‏ حَتَّى نَسَخَهَا اللَّهُ جَلَّ وَ عَزَّ فَقَالَ‏  أَ أَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیْ نَجْواکُمْ صَدَقاتٍ‏  إِلَى آخِرِ الْآیَهِ ثُمَّ قَالَ فَکُنْتُ أَوَّلَ مَنْ عَمِلَ بِهَذِهِ الْآیَهِ وَ آخِرَ مَنْ عَمِلَ بِهَا فَلَمْ یَعْمَلْ بِهَا أَحَدٌ قَبْلِی وَ لَا بَعْدِی‏.
416ـ … عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ‏ فِی قَوْلِهِ تَعَالَى‏  یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا ناجَیْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیْ نَجْواکُمْ صَدَقَهً  قَالَ إِنَّهُ حَرَّمَ کَلَامَ رَسُولِ اللَّهِ ثُمَّ رَخَّصَ لَهُمْ فِی کَلَامِهِ بِالصَّدَقَهِ فَکَانَ إِذَا أَرَادَ الرَّجُلُ أَنْ یُکَلِّمَهُ تَصَدَّقَ بِدِرْهَمٍ ثُمَّ کَلَّمَهُ بِمَا یُرِیدُ قَالَ فَکَفَّ النَّاسُ عَنْ کَلَامِ رَسُولِ اللَّهِ وَ بَخِلُوا أَنْ یَتَصَدَّقُوا قَبْلَ کَلَامِهِ فَتَصَدَّقَ عَلِیٌّ بِدِینَارٍ کَانَ لَهُ فَبَاعَهُ بِعَشَرَهِ دَرَاهِمَ فِی عَشْرِ کَلِمَاتٍ سَأَلَهُنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص وَ لَمْ یَفْعَلْ ذَلِکَ أَحَدٌ مِنَ الْمُسْلِمِینَ غَیْرُهُ وَ بَخِلَ أَهْلُ الْمَیْسَرَهِ أَنْ یَفْعَلُوا ذَلِکَ فَقَالَ الْمُنَافِقُونَ مَا صَنَعَ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ الَّذِی صَنَعَ مِنَ الصَّدَقَهِ إِلَّا أَنَّهُ إِذَا أَرَادَ أَنْ یَتَزَوَّجَ لِابْنِ عَمِّهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى‏  یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا ناجَیْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیْ نَجْواکُمْ صَدَقَهً ذلِکَ خَیْرٌ لَکُمْ‏ مِنْ إِمْسَاکِهَا وَ أَطْهَرُ  … .
بیان: این روایات ناظر به این حقیقت در تاریخ اسلام است که امام علی تنها کسی بود که به آیه نجوا عمل کرد. و حاضر شد که به خاطر ملاقات با پیامبر دارایی خود را بفروشد تا با پیامبر دیدار کند ولی سایر اصحاب حاضر به انجام به آن کار نشدند.
نزول آیه « وَ یُؤْثِرُونَ عَلى‏ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَهٌ » درباره ایثار اهل بیت
421ـ … عَنْ أَبِی هُرَیْرَهَ قَالَ: إِنَّ رَجُلًا جَاءَ إِلَى النَّبِیِّ فَشَکَا إِلَیْهِ الْجُوعَ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ إِلَى بُیُوتِ أَزْوَاجِهِ فَقُلْنَ مَا عِنْدَنَا إِلَّا الْمَاءُ فَقَالَ … فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآیَهُ  وَ یُؤْثِرُونَ عَلى‏ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَهٌ وَ مَنْ یُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ‏.
422ـ … عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ‏ فِی قَوْلِهِ تَعَالَى‏  وَ یُؤْثِرُونَ عَلى‏ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَهٌ وَ مَنْ یُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ‏  قَالَ بَیْنَا عَلِیٌّ عِنْدَ فَاطِمَهَ إِذْ قَالَتْ لَهُ یَا عَلِیُّ اذْهَبْ إِلَى أَبِی فَابْغِنَا مِنْهُ شَیْئاً فَقَالَ نَعَمْ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ فَأَعْطَاهُ دِینَاراً … فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ أَمَا إِنَّ جَبْرَائِیلَ قَدْ أَنْبَأَنِی بِذَلِکَ وَ قَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ فِیکَ کِتَاباً  وَ یُؤْثِرُونَ عَلى‏ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَهٌ وَ مَنْ یُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُون .‏
424ـ … عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ قَالَ‏ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ جَالِسٌ ذَاتَ یَوْمٍ وَ أَصْحَابُهُ جُلُوسٌ حَوْلَهُ فَجَاءَ عَلِیٌّ وَ عَلَیْهِ سَمَلُ‏ ثَوْبٍ مُنْخَرِقٍ عَنْ بَعْضِ جَسَدِهِ فَجَلَسَ قَرِیباً مِنْ رَسُولِ اللَّهِفَنَظَرَ إِلَیْهِ سَاعَهً ثُمَّ قَرَأَ وَ  یُؤْثِرُونَ عَلى‏ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَهٌ وَ مَنْ یُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ‏  ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ لِعَلِیٍّ أَمَا إِنَّکَ رَأْسُ الَّذِینَ نَزَلَتْ فِیهِمْ هَذِهِ الْآیَهُ وَ سَیِّدُهُمْ وَ إِمَامُهُمْ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ لِعَلِیٍّ أَیْنَ حُلَّتُکَ الَّتِی کَسَوْتُکَهَا یَا عَلِیُّ فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ بَعْضَ أَصْحَابِکَ أَتَانِی یَشْکُو عُرَاهُ وَ عُرَى أَهْلِ بَیْتِهِ فَرَحِمْتُهُ … .
بیان: ایثار با انفاق فرق می‌کند. انفاق در جایی است که زیاده از نیاز را می‌بخشی ولی ایثار در جایی است که نه تنها زیاده از نیاز را می‌بخشیم بلکه درمواردی چیزهای مورد نیاز خود را هم می‌بخشیم. و اهل بیت هم در مواردی اگر چه به اموال و غذای خود نیاز داشتند ولی آنها را می‌بخشیدند. زیرا ایثار از انفاق بالاتر است. به عناون مثال جریان نزول سوره هل اتی در شان اهل بیت به خاطر همین ایثار ایشان بوده است.
نزول آیه « إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یُقاتِلُونَ … بُنْیانٌ مَرْصُوصٌ‏» درباره امام علی و برخی از خواص اصحاب پیامبر
427ـ … ابْنِ عَبَّاسٍ‏ فِی قَوْلِهِ تَعَالَى‏  إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یُقاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ صَفًّا کَأَنَّهُمْ بُنْیانٌ مَرْصُوصٌ‏  قَالَ نَزَلَتْ فِی عَلِیٍّ وَ حَمْزَهَ وَ عُبَیْدَهَ بْنِ الْحَارِثِ عَلَیْهِمُ السَّلَامُ وَ سَهْلِ بْنِ حُنَیْفٍ وَ الْحَارِثِ بْنِ الصَّمَهِ وَ أَبِی دُجَانَهَ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُمْ.
428ـ … عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ‏ فِی قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَ‏  إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یُقاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ صَفًّا کَأَنَّهُمْ بُنْیانٌ مَرْصُوصٌ‏  قَالَ قُلْتُ لَهُ مَنْ هَؤُلَاءِ قَالَ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ وَ حَمْزَهُ أَسَدُ اللَّهِ وَ أَسَدُ رَسُولِهِ وَ عُبَیْدَهُ بْنُ الْحَارِثِ وَ الْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ .‏
429ـ … ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ‏ کَانَ عَلِیٌّ إِذَا صَفَّ إِلَى الْقِتَالِ  کَأَنَّهُ بُنْیَانُ مَرْصُوصٌ  یَتْبَعُ مَا قَالَ اللَّهُ فِیهِ فَمَدَحَهُ اللَّهُ وَ مَا قَتَلَ الْمُشْرِکِینَ کَقَتْلِهِ أَحَدٌ.
بیان: این روایات اشاره به شجاعت امام علی و برخی از اصحاب ولایت‌پذیر پیامبر مثل حمزه و مقداد در نبرد با مشرکان دارد. یعنی در واقع روایت در مقام بیان مصادیق تفسیری آیه « کَأَنَّهُ بُنْیَانُ مَرْصُوصٌ » است. و چنانچه در قبل هم بیان کردیم این آیه از آیاتی است که متضمن معنای خیر و نیکی است و مصداق اکمل آن اهل بیت می‌باشد.

                                                    .