نمایشگر 2.16 مدل رضایت مشتری اروپا
Source: Aydin & Ozzer, 2005, 487
فصل دوم
بیمه:
پیشگفتار
امروز کشور ما تشنه فعالیت اقتصادی سالم وایجاد اشتغال برای جوانان وسرمایه گذاری مطمئن است واین همه به فضائی نیازمند است که در آن سرمایه گذار و صنعتگر و عنصر فعال در کشاورزی ومبتکرعلمی و جوینده کار و همه قشرها از صحت وسلامت ارتباطات حکومتی و امانت و صداقت متصدیان امور مالی و اقتصادی مطمئن بوده واحساس امنیت و آرامش کنند.مقوله امنیت بویزه امنیت اقتصادی از مباحث بسیار مهم وحساس است که نمی توان یک شبه وبا تصویب یک طرح یا لایحه به آن دست یافت بلکه این پدیده انعکاسی است از رفتار های مختلف سیاسی, اقتصادی ,نظامی ,فرهنگی و اجتماعی آحاد مردم و مسئولان از اینرو باید شرایط کشور را در طول زمان به گونه ای تغییر داد ورفتار های اجتماعی را در عرصه های مختلف به گونه ای تعریف کرد که در نهایت هر چیزی در جایگاه واقعی خود قرار گیرد و با طبیعت آن منطبق گردد واِین مستلزم تلاش گسترده همه اقشار و آحاد جامعه و حکومت است و بیمه های مسئولیت اجباری در راستای این مهم از مهمترین روش ها وابزارهای علمی موجود تلقی می گردند. در ادامه، ضمن ارائه اطلاعاتی در خصوص بیمه,انواع آن وجایگاه قانونی وعرفی بیمه های مسئولیت,اشاره ای به اثرات اقتصادی و اجتماعی آن خواهد شد.
تاریخچه بیمه در جهان:
اولین قرارداد بیمــه ای که بوجود آن پی برده اند قرارداد بیمه حـــمل و نقل است که  به  سال  هزار  و  سیصد  و چهل و هفت  میلادی  در  شهر  ژن ایتالیا منعقد شده است،  بنابراین  شاید شروع فعالیت بیمه ای به معنی امروزی آن قرن چهاردهم میلادی باشد. ( کریمی، 1384)
پیدایش بیمه در قرن چهاردهم و یا احتمالاً یک قرن قبل از آن به این معنی نیست که قبلاً بشر در صدد یافتن وسیله ای برای مقابله با آثار حوادث نبوده است.
آن طور که از تالمود نقل کرده اند در قرون قدیم بین  دریانوردان  حاشیه  خلیج فارس  مرسوم بوده است که هر گاه در کاروانی یکی از حیوانات باربر می میرد حیوان دیگری به هزینه افراد کاروان تهیه میشود تا صاحب آن به تنهایی زیان وارده را تحمل نکند . ( همان ماخذ، 1284)
در یونان قدیم مؤسساتی دولتی نظیر سازمانهای بیمه اجتماعی  یا  مددکاری  وجود  داشته که به کمـــک درماندگان می شتافته است و از جمله تأمین زندگانی افراد کهنسال از کار افتاده را به عهده داشته است در روم قدیم نیز نمونه هایی از  مستمری  مادام العمر  وجود  داشته است. بدیهی است محاسبات حق بیمه در این  نوع  عملیات که  با بیمه  امروزی  به  هر حال شباهتی دارد مبتنی بر آمار درستی نبوده و به  خصوص  در  مورد  مستمری  مادام العمر  از جدول مرگ و میر حساب شده ای استفاده نمی شد. واژهٔ بیمــــه در زبان فرانسه assurance و در زبان انگلـــیسى insurance نامیده مى‌شود. لغت‌شناسان معتقد هستند که واژه‌هاى انگلیسى و فرانسه از ربشهٔ لاتینى secures که به معناى اطمینان است گرفته ‌شده و علاوه بر عقــد بیمه در معانى تضمین، تأمیــن، اعتماد یا اطمــینان به‌کار رفته است. واژهٔ بیمه در اغلب زبان‌هاى دیگـر نیز از همین ریشه‌ مشتق شده است. در حالى‌که تصور نمى‌رود که واژهٔ ”بیمـــه“ در فارسى خود از ریشــه‌هاى عربی، ترکی، عبرانی، یونانی، روسى یا لاتین باشد گو اینکه واژه‌هاى بسیارى در زبان فارسى از این زبان‌ها گرفته‌شده، با این همه، به‌نظــر مى‌رسد که ریشهٔ اصلى همان ”بیم“ است زیرا عامل اساسى انعقاد عقد بیمــه، ترس و گریز از خطر است و به‌سبب همین ترس و به‌منظور حصول تأمین عقد بیمه وقوع مى‌یابد. بیمه در دنیا تاریخچه نسبتا طولانی دارد اقوام و ملیت های مختلف ، بنوعی با مفاهیم بیمه و اشکالی از آن سر و کار داشته اند . اشکال اولیه بیمه بصورت همکاری و همیاری در تقسیم زیان و وام های دریایی در بین دریانوردان فنیقی ، یونانیان ، هندیها و رومیان مشاهده شده است. شکل مکتوب ورسمی بیمه از چه زمانی متداول شده بدرستی معلوم نیست اما در سال 1393 در یک دفتر رسمی در ژنو 80 فقره قرارداد بیمه ای ثبت شده که نشانگر قدمت بیمه گری مکتوب در اروپا میباشد. ( اوتریل،1383)
سیر روند قواعد حاکم بر کار بیمه با گسترش روزافزون به ویژه بعد از انقلاب صنعتی منجر به تهیه و تنظیم مقررات بین المللی در زمینه های مختلف حمل و نقل و بیمه های دریایی گردید . اما بی تردید انگلستان بیشترین نقش را در ایجاد و تکامل قوانین بیمه در جهان دارد. درطول سالهای قرن هفدهم قهوه خانه های این کشور پاتوق بسیاری از اندیشمندان روشنفکران و تجار بود و در هر قهوه خانه افراد خاصی با طبقه اجتماعی و فرهنگی مخصوص بخود مراودت داشتند . در قهوه خانه ادوارد لویدز نیز تجار ، دلالان ، بیمه گران ، صرافان و از این طیف حضور داشتند و این محل کانون اخباربیمه و تجارت بود. سپس لویدز با انتشار روزنامه تخصصی بیمه ای ابتکار عمل جالبی را بخرج داد تا بیمه گران در جریان انتشار آخرین اخبار و وقایع تجارت و بیمه قرار بگیرند. پس از آن قهوه خانه لویدز اعتبار صد چندانی پیدا کرد به نحوی که بعد ها با انتقال به ساختمان مخصوصی بهمان نام رسما به مرکز بورس بیمه ای تبدیل شد اعتباری که تا به امروز ادامه دارد . بیمه لویدز اینک در جهان قدرت بیمه ای محسوب میگردد . (کریمی1383)
تعریف بیمه
بیمه عقدی است که طی آن خطر قریب‌الوقوعی که ممکن است برای دارائی ـ فعالیت یا جان فردی پیش آید را به شرکت بیمه منتقل می‌کند تا طی آن زیان مادی ناشی از خطر را جبران نماید. ( دستباز، 1385)
در این فرآیند فردی که خطر را منتقل می‌کند بیمه‌گذار و قبول‌کننده خطر را بیمه‌گر گویند. بیمه‌گذار وجهی را به بیمه‌گر می‌پردازد که حق بیمه و موضوعی که بابت آن عقد بیمه منعقد می‌گردد موضوع یا مورد بیمه می‌گویند. ( همان ماخذ،1385)
ماده 1 قانون بیمه مصوب سال 1316 بیمه را چنین تعریف می‌کند:
“بیمه عقدی است که به موجب آن یک طرف تعهد می‌کند در ازاء پرداخت وجه یا وجوهی ازطرف دیگر درصورت وقوع یا بروز حادثه، خسارت وارده بر او را جبران نموده یا وجه معینی بپردازد. متعهد را بیمه‌گر، طرف تعهد را بیمه‌گذار، وجهی را که بیمه‌گذار به بیمه‌گر می‌پردازد حق بیمه و آنچه را بیمه می‌شود موضوع بیمه نامند.” ( قانون تجارت بیمه، 1363)
همچنین برابر مفاد ماده 5 قانون مذکور موضوع بیمه ممکن است مال (اعم از عین یا منفعت)، هر حق مالی, هر نوع مسئولیت حقوقی و برای حادثه یا خطری باشد که بیمه‌گذار از وقوع آن متضرر می‌گردد.به عبارتی دیگر بیمه‌گذار باید نسبت به بقاء آنچه بیمه می‌دهد ذینفع باشد. ( همان ماخذ، 1363)
بنابراین بیمه عقدی است که بیمه‌گذار با آینده‌نگری خسارات ناشی از خطر احتمالی و قریب‌الوقوع را ازطریق پرداخت حق بیمه به بیمه‌گر جبران می‌کند. ( کریمی، 1384)

                                                    .