برنامه درسی قصد شده : “برنامه درسی قصد شده، وقایع آموزشی، که به قصد تحقق نتایج آموزشی طراحی شده است” (آیزنر،1994،ص32).
برنامه درسی قصد شده: سیلوروالکساندر درتعریف برنامه درسی قصد شده ورسمی آن را نقشه ایی می داند که درآن فرصتهای مناسب یادگیری، برای رسیدن به هدفهای کلی و یا هدفهای جزیی معین که برای گروه خاصی از دانش آموزان تدوین گردیده است و قصد این است که در پایان یک دوره آموزشی معین به آن نایل گردند، فراهم میگردد(جان گالن،1902ودال،1964).
برنامه درسی اجرا شده :”به موقعیت هایی که تنها ازطریق مشاهده آنچه عملاً در کلاس (بین معلم و دانش آموزودانش آموزان) اتفاق می افتد قابل شناخت است، دانش آموزعملاً در معرض آن قرارگرفته است”(آیزنر،1994،ص33).
برنامه درسی اجرا شده: به برنامه درسی اطلاق می شود که معلم در کلاس درس ویا سایر فضای یادگیری وبا استفاده از روشهایی که به وی آموزش داده می شود با کمک و هماهنگی سایر عوامل اجرایی، اجرا و عملیاتی سازد(ملکی،1384).
برنامه درسی آموخته شده :همه تجربه هایی که یک فراگیرتحت راهنمایی مدرسه کسب می کند (تانر وتانر، ص15، به نقل از مهر محمدی)
هدف ها : غرض و مقصود ویژه آموزش(جان کولمن ،1967، ص10).
هدف های آموزشی: بلوم، هدف به منزله روشهایی می داند که برای دگرگون ساختن موقعیت موجود طراحی می شود، و هدف شایسته هدفی است که با توجه به اوضاع و احوال موجود اتخاذ شود غایت و مقصودی که تمام فعالیت های آموزشی برای نیل به آن صورت می گیرد.”هدف وسیله ای است که به فعالیت فرد جهت معینی می دهد.
معلم : هنرمندی است که هنر آموختن را دارد(آیزنر،1994، ص 155).
دانش آموز : افرادی که باتوجه به شرایط وتوانایی درونی وخارجی تحت هنرآموزش قرار میگیرد.(آیزنر،1994، ص 155).
محتوا : چیزی که جوهره و موضوع درس را تشکیل می دهد(جان کولمن،1967، ص11).
روش های یاددهی – یادگیری6 : نظام مرتبی که به کمک آن، معلم عوامل تربیت رابرای اثر نهادن برانسانهابه خدمت می گیرد تا تغییرات یا نتایجی را ایجاد کند(جان کولمن،1967، ص6).
روش های یاددهی_ یادگیری : جان دیویی: مجموعه تدابیر آموزشی که معلم به کار می بندد تا اهداف مشخص را در قالب محتوای معین شده، یا معین نشده در ذهن دانش آموز نهادینه گردد.
زمان : ساعاتی در برنامه درسی درکلاس وخارج ازآن در اختیار معلم و دانش آموز است وامکان ایجاد فرآیند یاددهی-یادگیری درآن محقق می گردد(تابا،1962به نقل از مهرمحمدی).
فضا : مکان هایی که تحت عنوان کلاس و آزمایشگاه و یا خارج از آن در اختیار معلم و دانش آموز است وامکان ایجاد فرآیند یاددهی-یادگیری درآن محقق می گردد (تابا،1962به نقل از مهرمحمدی).
روش های ارزشیابی : سیف: فرآیند جمع آوری اطلاعات ازآموخته های دانش آموز و قضاوت در مورد حدود آن آموخته ها.یا تعیین میزان دستیابی دانش آموز به هدفهای رفتاری.
تعاریف عملیاتی متغیرها
برنامه درسی قصد شده: به برنامه درسی اطلاق می شود که توسط دفتر برنامه ریزی و تالیف کتب درسی تحت عنوان کتاب درسی علوم تجربی سال سوم راهنمایی تهیه و تدوین شده است و به همراه کتاب راهنمایی معلم جهت تدریس در اختیار معلم درس علوم تجربی قرار می گیرد.
برنامه درسی اجرا شده: میانگین حاصل از پاسخ به گویه های مقیاس های معلم و مدیرو دانش آموز و میانگین دو مرحله آزمون پیشرفت تحصیلی در طول سال و پاسخ به 20 سوال آزمون تشریحی.
برنامه درسی آموخته شده:نمره حاصل ازپاسخ به 20سؤال تشریحی محقق ساخته بر اساس اهداف برنامه درسی قصد شده درپایان سال تحصیلی.

                                                    .