رشته حقوق

بررسی رویکردهای روشی موجود

دانلود پایان نامه

به حقوق بشر احترام بگذارید؛
به حفاظت از میحط زیست کمک کنید؛
به منابع فرهنگی احترام بگذارید؛
سفر شما می‌تواند موجب توسعه اجتماعی و مشارکت در اقتصاد محلی شود؛ با خرید صنایع دستی و کالاهای محلی به اقتصاد محلی کمک کنید.
در خصوص وضعیت فعلی سلامتی مقصد مورد نظر و دسترسی به امکانات ضروری پزشکی اطلاعات به‌دست آورید.
در خصوص مقصد مورد نظر تا حد ممکن اطلاعات به‌دست آورید.
با قوانین و مقررات مقصد موردنظر خود آشنا شوید.
در حوزه ارتباطات میان‌فرهنگی از نظر اسلام(از نظر عنوان اثر) تا جایی که امکان تتبع برای نگارنده وجود داشت، تنها یک اثر مکتوب تحت‌عنوان «جهانگردی: ارتباطی میان‌فرهنگی» است که به‌قلم محمدهادی همایون به‌رشته تحریر درآمده است. این کتاب به‌طور کلی در دو فصل تدوین شده است. مولف کتاب در فصل اول به مباحث کلی درباره جهانگردی در جهان معاصر پرداخته است. فصل دوم این کتاب که ارتباطی با پژوهش ما پیدا می‌کند، جهانگردی را به‌عنوان ارتباطی میان‌فرهنگی از نظر اسلام به بحث گذاشته و صرف‌نظر از این‌که بخش قابل‌توجهی از مطالبی که ذیل اصول سه‌گانه مطرح کرده، خارج از موضوع جهان‌گردی است، مباحث قابل استفاده‌ای را طرح کرده است که در این رساله مورد استفاده قرار خواهد گرفت. به‌ویژه بخش دومِ فصل دوم که از اصول فلسفی، اجتماعی و حقوقی جهانگردی در اسلام بحث کرده، ارتباط نزدیکی با بحث ما پیدا می‌کند. لکن نکته اساسی که تحقیق ما را از آن متمایز می‌سازد عبارت از این است جهان‌گردی تنها یک گونه از ارتباطات میان‌فرهنگی است. ما ضمن بررسی الگوی حاکم بر ارتباطات میان‌فرهنگی در همه ابعاد آن که شامل جهانگردی هم می‌شود، به ویژگی‌های کلی نظام ارتباطی اسلام نیز خواهیم پرداخت؛ چرا که بررسی الگوی ارتباطات میان‌فرهنگی بدون توجه به نظام ارتباطی اسلام کامل نخواهد بود.
آثاری که در موضوعات ارتباط با بیگانگان و یا همزیستی و حقوق اقلیت‌ها از نگاه دینی نوشته شده‌اند نیز پیشینه این تحقیق به‌شمار می‌روند. در میان اینگونه آثار مجموعه مقالات «دین و همزیستی مسالمت‌آمیز»، «مبانی همزیستی اجتماعی در اسلام»، «اسلام و همزیستی مسالمت‌آمیز» اشاره کرد. اثر اخیر از این جهت حائز اهمیت است که راهبردهای همزیستی در ابعاد معرفتی، اخلاقی و سیاسی را در فصول جداگانه به تفصیل بررسی کرده است.‌
شاید مهمترین اثر در زمینه جهان‌گردی، کتابی باشد که از سوی بوستان کتاب تحت عنوان «جهانگردی در فقه و تمدن اسلامی» منتشر شده است. این کتاب که از سوی جمعی از نویسندگان به رشته تالیف درآمده است، نگاهی نسبتا جامع به جهان‌گردی از منظر اسلامی دارد. هفت فصل از این کتاب با عنوان‌های «گردشگری در قرآن»، «اصل نخستین در برخورد با غیرمسلمانان»، «بازدید جهانگردان غیر مسلمان از مکان های مقدس»، «زنان و محدودیت‌های جهانگردی»، «آمد و شد با جهانگرد غیرمسلمان»، «حقوق گردشگران غیرمسلمان در کشورهای اسلامی»، «نگاهی به جهانگردی در تمدن اسلامی»، «گردشگری در سیره معصومان و ابرار» و «فقیهان جهانگرد» پیوندی نزدیک با رویکرد پژوهش حاضر به ارتباطات میان فرهنگی دارد.
این کتاب مجموعه مقالات است و همین امر سبب شده انسجام کافی در میان فصول وجود نداشته باشد. رویکرد پژوهش، جز در بررسی‌های مفهوم‌شناختی، کاملا فقهی است و به دلالت‌های فرهنگی بحث توجه نکرده است.
جهانگردی مشترک موسی و خضر ع به‌عنوان دو گردشگر ناهمگون تلقی شده به از سختی‌های درک متقابل اشاره می‌شود. در صفحاتی از نفی سبیل به‌عنوان قاعده حاکم بر روابط مسلمان با غیر مسلمان و از جهان‌گردی به عنوان بستر ابلاغ دینی بحث شده و در صفحاتی به اصول حاکم بر روابط (اصل اعتقاد به کرامت ذاتی انسان، اصل نفی سلطه، اصل پای‌بندی به پیمان‌ها، پرهیز از خیانت) اشاره کرده است. احسان و نیکی، دستی با غیرمسلمانان، خودداری از برخوردهای توهین‌آمیز، حفظ روابط عاطفی و انسانی با فامیل‌های غیرمسلمان مصادیقی از روابط انسان‌دوستانه با غیرمسلمانان معرفی شده است. با این همه در حدود 40 صفحه‌ای که با عنوان گردشگری در سیره معصومان علیهم السلام و ابرار بحث کرده، جز تاکید بر اصل جواز گردشگری و پسندیده بودن آن هیچ نکته رفتاری برای امروز مسلمانان برداشت نکرده است.
کتاب «مدیریت گردشگری و وجهه ملی درجمهوری اسلامی ایران»، فصل سومش را به ارتباطات و گردشگری اختصاص داده و ارتباطات میان‌فرهنگی را بستر شناخت و تحلیل گردشگری تلقی کرده و در فصل پنجم به گردشگری به‌عنوان ارتباطی میان‌فرهنگی پرداخته است.. نویسنده از زبان جیلز و واتسون بر این نکته تاکید می‌کند که، کاربرد اصلی و امروزین ارتباطات میان‌فرهنگی، «ایجاد مهارت کمک به افرادی است که از فرهنگ‌های مختلف تلاش در برقراری ارتباطات موثر با دیگران دارند.» زیرا اصولا شهروندان قرن 21 باید بیاموزند که دنیا را از میان چشمان، قلب‌ها و ذهن‌های دیگر مردمان هم ببینند. به‌همین دلیل یکی از صاحبنظران اصلی این حوزه معتقد است بیشتر پیشینه متداول ارتباطات میان‌فرهنگی حاوی رویکردهای آموزش مهارت و مبتنی بر سه ویژگی است: «دانش و شناخت افراد از فرهنگ‌هایی که با آن سر و کار دارند؛ انگیزه‌ی کافی برای برقراری ارتباطات موثر؛ و مهارتهای ارتباطی متناسب و کارامد.». مهمترین مزیت این اثر در فصل سوم ارائه جمع‌بندی مناسب از نظریه‌های میان‌فرهنگی است. در فصل پنجم از تاریخچه و نحوه ورود نگاه‌های فرهنگی به گردشگری بحث می‌شود.
آثاری که در قلمرو دیپلماسی عمومی و به‌ویژه دیپلماسی فرهنگی به رشته تحریر درآمده‌اند نیز به‌صورت غیرمستقیم می‌توانند پیشینه‌ای برای پژوهش حاضر قلمداد شوند. از این آثار می‌توان به «حج: تجلی معنویت و کانون دیپلماسی فرهنگی جهان اسلام» نوشته ابراهیم حاجیانی اشاره کرد که کارکردهای حج در تبادل فرهنگی از رهگذر تعاملات حاجی‌ها را بررسی کرده است. ارتباطات حاجی‌ها در موسم حج در یک تعریف، نوعی از ارتباط میان‌فرهنگی است. عمده مباحثی که در کتاب دیپلماسی فرهنگی سیدرضا صالحی امیری و سعید محمدی آمده است به نوعی با مباحث ارتباط میان‌فرهنگی پیوند دارند. در واقع بخش قابل‌توجهی از ارتباط میان‌فرهنگی امروزه در قالب دیپلماسی فرهنگی صورت شکل می‌گیرد. علاوه بر این که موفقیت در عرصه دیپلماسی فرهنگی، برقراری ارتباطات میان‌فرهنگی را تسهیل می‌کند. اما از آنجا که رویکرد عمده آثاری از این سنخ در ارتباط با تلاش‌های دولت‌ها بوده، از آوردن آنها در پیشینه صرف‌نظر شد.
تعدادی مقاله نیز در ارتباط با این موضوع نوشته شده که مهم‌ترین آنها درآمدی بر نظریه ارتباط میان‌فرهنگی نوشته علی سلیمی است. این مقاله به‌ویژه از نقطه نظر روشی قابل استفاده است. اشاره به این نکته هم لازم است که آثاری که در حوزه حقوق اقلیت‌ها از منظر اسلام و یا ارتباط با بیگانگان و نیز همزیستی مسالمت‌آمیز به رشته تحریر درآمده‌اند می‌توانند در شمار پیشینه این پژوهش قرار گیرند که عمده آن‌ها در لابلای تحقیق ملاحظه شده و مورد استفاده واقع شده‌اند.
فصل سوم: روش‌شناسی
آهنگ فضای ملکوت نمایید و در آسمان قدس لاهوت به پرواز در آیید و اگر در پی رسیدن به اسباب رشد هستید، ابزار خیال و وهم را کنار نهاده و به ریسمان قرآن چنگ زنید؛ زیرا آنان که از این دستاویز بریدند دچار نابودی و شکست شدند و در نگاه اهل بصیرت از ارزش افتادند
مجموعه مرحله به‌مرحله انجام یک فعالیت که سبب ایجاد اثر می‌شود را روش می‌نامند. روش، یک خط‌مشی معقول و منظم برای رسیدن به‌یک هدف معین است. راهی که یک دانشمند برای معلوم کردن یک مجهول طی می‌کند با سختی‌ها و زحمت‌هایی همراه است. عمده این سختی‌ها و زحمت‌ها مربوط به پیچیدگی‌های راه است. کوشش «روش‌شناسی» بر این است که به ‌همان اندازه که «رفتنِ» راه سخت است، «ارائه‌ی» آن آسان باشد؛ یعنی زبان آسانی برای توضیح کارِ سختی که انجام داده‌ایم داشته باشیم… این امکان وجود دارد که با یک زبان ساده و قابل‌فهم، «راه» رفته‌شده را به ‌افراد دیگر نشان دهیم تا آن‌ها بتوانند ادامه آن را طی کنند و این همان «روش‌شناسی» است.
3-1- بررسی رویکردهای روشی موجود
ارتباطات میان‌فرهنگی تحت‌تاثیر بسیاری از شاخه‌های علوم اجتماعی همچون انسان‌شناسی، روان‌شناسی، زبان‌شناسی، ارتباطات، جامعه‌شناسی و فلسفه قرار گرفته است و به‌همین دلیل دانشمندان صاحب‌نظر، ارتباطات میان‌فرهنگی را دارای ویژگی میان‌رشته‌ای می‌دانند. همان‌طور که ارتباطات میان‌فرهنگی ترکیبی از رشته‌های علوم اجتماعی است به‌همین تناسب پژوهش‌های این حوزه از روش‌های متعدد متاثر شده است. لکن به‌عنوان یک واقعیت، الگوی کامل برای روش‌های تحقیق ارتباط میان‌فرهنگی وجود ندارد. انسان‌شناسان از روش مشاهده و مصاحبه به‌عنوان یک روش کیفی برای جمع‌آوری اطلاعات دست اول استفاده می کنند، روان‌شناسان بر اعداد کمی و تحلیل دقیق داده‌ها به‌عنوان قابل اعتمادترین روش تاکید می‌کنند، زبان‌شناسان بر داده‌های زبانی که در فرآیند ارتباطات میان‌فرهنگی ظاهر می‌شود تکیه می‌کنند، دانشمندان ارتباطی هم بر نظریه‌هایی درباره ارتباطات میان‌فرهنگی علاقه دارند.
دانشمندان این حوزه توصیه می‌کنند که در ارتباطات میان‌فرهنگی از روش‌های متعددی استفاده شود تا اطلاعات کامل‌تری بدست آید و چون روش خاصی وجود ندارد از ظرفیت همه روش‌های کیفی و کمی علوم اجتماعی می‌توان استفاده کرد.
بین سال‌های 1994 تا 2003 در چین بیش از 1109 مقاله با موضوع ارتباطات میان‌فرهنگی در 536 نشریه چاپ شده است. در بین سال‌های 2001 تا 2005 در 11 نشریه معتبر بین‌المللی 368 مقاله در ارتباط با موضوع میان‌فرهنگی چاپ شده است. بیشتر این مقالات که با اهداف آموزشی و ارتقای مهارت‌های ارتباط میان‌فرهنگی نوشته شده‌اند از روش تجربی کمی استفاده کرده‌اند.
براساس مطالعاتی که یک دانشمند چینی روی 368 مقاله در 11 نشریه معتبر بین‌المللی انجام داده است، تحقیقات حوزه ارتباطات میان‌فرهنگی در دو بعد تجربی و غیر تجربی انجام می‌شود. پژوهش‌های تجربی به فعالیت‌هایی اشاره دارد که در آن پژوهش‌گر پدیده‌هایی را مشاهده می‌کند و به شیوه‌ای آنها را تفسیر می‌کند و سپس این تفسیر را برای دستیابی به یک تصمیم یا تعمیم آن درباره تحقیق به‌کار می‌گیرد. در زمینه ارتباطات میان‌فرهنگی مستلزم این است که محققان مشاهده کنند که چگونه مردمانی با زمینه‌های فرهنگی گوناگون در ابعاد کلامی و غیر کلامی با همدیگر تعامل می‌کنند و نتایج به‌دست آمده را به‌شیوه‌ای تفسیر کنند که در این حوزه معنادار باشد.
به‌طو کلی، با مرور آثار موجود، با پنج رویکرد برای مطالعه ارتباطات میان‌فرهنگی مواجه می‌شویم که عبارتند از: رویکرد علوم اجتماعی یا رویکرد(کارکردگراها)، رویکرد تفسیری، رویکرد انتقادی و رویکرد دیالکتیکی. این رویکردها بر تصورات گوناگونی از ماهیت انسان، رفتار انسان و ماهیت دانش استوار شده‌اند. هر کدام در یک شیوه منحصر به‌فرد به فهم ما از رابطه میانِ فرهنگ و ارتباطات کمک می‌کنند گرچه هر کدام دارای محدودیت‌هایی هستند.

مطلب مشابه :  پیامبران الهی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید