تحقیق دانشگاهی – بررسی رابطه ساختار سازمانی و کارآفرینی استراتژیک در واحدهای جهاد دانشگاهی مستقر …

پژوهش‌های کووین و سلوین در سال ۱۹۹۱ موید رابطه منفی بین پیچیدگی ساختار و کار آفرینی سازمانی است. اما به طور کلی می‌توان پیچیدگی سازمان را از سه بعد سنجید:
– عمودی: تعداد سطوح سازمان
– افقی: تعداد دوایر یا عنوان‌های شغلی
– مکانی: تعداد محل‌ها و مناطق جغرافیایی
از نظر پیچیدگی عمودی یا تعداد سطوح سازمانی، همان طور که در قسمت سلسله مراتب توضیح داده شد، سازمان‌های کار آفرین با داشتن حداقل لایه‌های مدیریتی، دارای ساختار سازمانی تخت هستند.
از نظر پیچیدگی افقی و مکانی: سازمان‌های کار آفرین به دلیل کوچک بودن (یا توصیه برای کوچک شدن)، علاقه ای به ایجاد دوایر متعدد و انجام امور در مناطق جغرافیایی ندارند. البته این موضوع بدان معنا نیست که به نیازهای بازار و شرایطی پیچیده محیطی واکنش نشان نمی دهند. بلکه سعی می‌کنند با ساز و کارهای خاصی مثل شرکت‌های خود مختار تحت پوشش، واحد‌های خود گردان، آزادی عمل و توانمند کردن کارکنان و غیره از تعداد دوایر سازمانی یا عناوین شغلی جدید و گسترش جغرافیایی جلوگیری کنند(صمد آقایی، ۱۳۷۸، صص ۱۰۱-۱۰۰)
عدم تمرکز
تمرکز به این معنا که تصمیمات در سطوح بالای سازمان گرفته شود، اساساً در سازمان‌های کار آفرین دیده نمی شود، زیرا اینگونه سازمان‌ها نیاز دارند تا نسبت به تغییرات محیطی و خواست‌های مشتری واکنش سریع نشان دهند از این رو بسیاری از تصمیمات در سطوح پایین اتخاذ می‌شود. یکی از مشخصات سازمان‌های کار آفرین داشتن کارکنان توانمند است و به این منظور تشویق تفویض اختیار، گزینش بر اساس ضوابط (نه روابط)، ایجاد جو اعتماد، پذیرش و تحمل ریسک و خطا، خارج کردن اطلاعات از انحصار افراد و مدیریت مشارکتی، از ایجاد «تمرکز» در سازمان جلوگیری می‌کنند.
الیزابت معتقد است که بوروکراسی به وسیله عده ای هماهنگ کننده در بالای سازمان، هوش سازمان را تکه تکه می‌کند و تحقیقات مک کله لند، آندراد و روزن نشان می‌دهد که هر چه شخص بیشتر به تفکر مستقل ترغیب شود و بیشتر در تصمیم گیری‌ها شرکت کند و از آن انتظار رود که به معیار‌های بالایی از موفقیت دست یابد موفقیت او بیشتر می‌شود(صمد آقایی، ۱۳۷۸، ص ۱۰۱)
جدول ‏۲‑۲مقایسه سازمان‌های کار آفرین و سنتی از لحاظ ساختار سازمانی (صمد آقایی، ۱۳۷۸)

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.

ابعاد سازمان‌های کار آفرین سازمان‌های سنتی
ساختار سازمانی – تمرکز کم
– توزیع قدرت
– غیر رسمی
– کوچک
– گروههای خود مختار
– ساختار، افزایش دهنده همکاری در سازمان است.
– پیچیدگی کم
– تمرکز بالا
– سلسله مراتب
– رسمی
– واحد‌های وظیفه ای
– ساختار، روابط تخاصمی را در سازمان بالا می‌برد.
– پیچیدگی زیاد.

ساختار‌های مناسب سازمانی برای خلاقیت و نو آوری
۱) ساختار پروژه ای: از ساختار‌های تسهیل کنده خلاقیت و نو آوری است و از ویژگی‌های آن وجود رابطه افقی و مورب سازمانی است و زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که سازمان‌ها تأکید زیادی بر بهره گیری از تبحر و منابع سازمان برای پروژه ای خاص دارند.