سامانه پژوهشی – بررسی تأثیر اقدامات کنترلی پلیس انتظامی قزوین در جذب گردشگران- قسمت ۳

نمودار ۲-۳: مدل سیستمی گردشگری مقصد گان (گان، ۲۰۰۲: ۵)

گان اهمیت این مولفه را اینگونه توضیح داده است: از آنجا که گردشگری یک صنعت پویا است، نیازمند کارآفرینانی است که فرصت های توسعه جدید و روش های خلاق مدیریت توسعه موجود را کشف نمایند. توانایی کشف فرصت ها، تأمین منابع مالی مورد نیاز ، شناسایی اماکن و سایت های برتر، استخدام طراحان به منظور توسعه فیزیکی، تأمین منابع انسانی مورد نیاز برای مدیریت تاسیسات فیزیکی و خدماتی جهت توسعه گردشگری بسیار مهم می باشد. در کشورهای توسعه یافته کارآفرینی بخشی از فرهنگ محسوب میشود و نبود این عامل در بسیاری از کشورهای توسعه نیافته به عنوان یک نقص اساسی، توسعه فعالیت های گردشگری را با مشکل مواجه می سازد (گان، ۲۰۰۲: ۵).

۲-۴-۵-۲)مدل کارآفرینی و توسعه مقصد گردشگری

در ادبیات گردشگری مراحل توسعه مقصد گردشگری، توجه بسیاری از محققان را به خود جلب کرده است. به عنوان مثال مدل چرخه حیات مقصد باتلر برای توضیح مراحل تکامل مقاصد به کار برده شده است (راسل و فالکنر، ۲۰۰۴ ). مدل چرخه عمر مقصد اقتباسی از مدل چرخه عمر محصول است که منحنی S شکلی است و با دو بعد زمان و تعداد گردشگران (رشد گردشگری) شناخته می شود. در واقع مقاصد گردشگری سبدی از محصولات و تجربیات گردشگری را ارائه می کنند و بنابراین می توانند الگویی مشابه با این رفتار را داشته باشند. معمولاً فازهای کشف، مشارکت، رشد، استحکام، رکود و افول در مورد چرخه عمر مقاصد شناخته شدهاند (ویرماری، ۲۰۰۶: ۲۹- ۲۷).

نمودار ۲-۴: مراحل چرخه عمر مقصد گردشگری(باتلر، ۱۹۸۰؛ ویرماری، ۲۰۰۶: ۲۹ ).

۲-۴-۵-۳) مدل باتلر چرخه زندگی مقصد

باتلر مدل خود را در سال ۱۹۸۰ با توجه به تحقیقاتی که در زمینه توسعه گردشگری انجام داد با عنوان «چرخه زندگی مقصد » ارائه داد. او برای توسعه گردشگری مراحل مختلفی را بر می شمرد که در شکل زیر نشان داده می شود (نمودار ۲-۵) (هال و پیچ، ۲۰۰۲: ۶).

نمودار ۲-۵: چرخه زندگی مقصد مدل باتلر (هال و پیچ، ۲۰۰۲: ۶).

۱ـ اولین مرحله در فرآیند توسعه گردشگری مر حله « کشف» است. باتلر عقیده دارد که برای یک شهر تعداد معدودی گردشگر وجود دارد و اثرات اقتصادی گردشگری کم است. تعداد گردشگران به اندازه ای نیست که سبب فراهم آوردن امکانات خاصی باشد، زیرا عوائد دریافتی کم است. ارتباط گردشگری با اقتصاد محلی بسیار کم است و افراد محلی، منطقه خود را در کنترل خود دارند. ارتباط با گردشگران معمولاً صمیمی است و با آنها به عنوان مهمان افتخاری رفتار می شود. این مرحله، مرحله کشف نامیده می شود. فعالیت گردشگری به صورت رسمی وجود ندارد و در حاشیه قرار می گیرد. در این مرحله گردشگران معمولاً ناگزیر به تطبیق خود با شرایط محلی هستند (هال و پیچ، ۲۰۰۲: ۶).
۲ـ به عنوان مرحله « وارد عمل شدن » نامیده می شود. این مرحله افزایش فعالیت های گردشگری است. در این مرحله تعداد گردشگران شروع به افزایش می کند. در این مرحله معمولاً گردشگران مدت اقامت کوتاهتر اما با تعداد بیشتری به یک مکان مقصد می آیند. مؤسسات تجاری شروع به احداث خدمات و امکانات تخصصی گردشگری می کنند. مهمانخانه ها و هتل های کوچک و مکان هایی برای غذا خوردن احداث می شود که به فراهم آوردن راهنما و فعالیت های گردشگری کوچک می پردازند. بعضی از مردم به سادگی یک یا دو اتاق برای گردشگران، در خانههای خود فراهم می کنند. تعداد گردشگران به اندازه ای است که عوائد کافی به همراه دارد. مرحله اثرات افزایشی وجود می آید یعنی فراهم آوردن امکانات گردشگری امکانات بعدی را با خود به همراه می آورد و جذب یک گردشگر سبب جذب گردشگرهای بعدی می شود. خدمات رسانی به گردشگران به صورت رسمی صورت می گیرد و اجتماع، به تدریج خود را با فعالیت های گردشگری و حضور گردشگران تطبیق می دهد (هال و پیچ، ۲۰۰۲: ۶).
۳ـ در مرحله توسعه؛ رشد سریع گردشگر و تغییرات دراماتیک در همه جنبه های بخش گردشگری در یک مدت زمان نسبتاً کوتاه بوجود می آید. این مرحله نیز مانند سایر مراحل مدل به صورت انتقالی صورت می گیرد تا اینکه به سرعت صورت گیرد. نرخ رشد واقعی گردشگری و خصوصیات رشد بستگی به عوامل جاذب و تلاش هایی داردکه برای کنترل مدیریت گردشگری میشود. مقصد گردشگری وارد یک سیستم یکپارچه رسمی گردشگری می شود که سیستمی از شرکت ها و بنگاه های غیرمحلی و فرا ملی است و فعالیت گردشگری در قالب یک ساختار کاملاً سازمان یافته صورت می گیرد. هتل های کوچک تبدیل به هتل های بزرگ می شوند. در این مرحله دورنمای گردشگری شکل گرفته و مقصد حالتی فرا ملی می یابد (هال و پیچ، ۲۰۰۲: ۶).
۴ـ این مرحله با عنوان « تحکیم بخشی» نامیده می شود. در این مرحله نرخ رشد گردشگران و سایر فعالیت های مربوط به گردشگری کاهش می یابد گرچه تعداد واقعی گردشگران درحال افزایش است. بر طبق نظر باتلر، کل تعداد بازدیدکنندگان در یکسال بیش از جمعیت ساکن در مقصد است. آنچه در این مرحله اهمیت دارد این است که سطح توسعه گردشگری بیش از ظرفیتهای کشش محیطی، اقتصادی و اجتماعی مقصد است و سبب رو به زوال رفتن محصول گردشگری می شود. در این مرحله گردانندگان گردشگر و زنجیره هتل ها سفرهای توریستی را ترتیب می دهند و مقصد، جزئی از یک سیستم یکپارچه می شود و گردشگر بر اقتصاد منطقه غالب است. جاذبه های موجود حالت تخصصی و غیرمنحصر به فرد به خود می گیرند. علاوه بر این فصلی بودن فعالیت گردشگری مانعی برای اقتصاد منطقه است (هال و پیچ، ۲۰۰۲: ۶).
۵ـ مرحله رکود مرحله بعدی است که به آن مرحله اشباع نیز گفته می شود. در مرحله رکود مشکل افزایش ظرفیت پر یا ظرفیت بیش از اندازه شکل می گیرد و این مساله سبب زوال محصول گردشگری می شود. مقصد ممکن است دارای امکانات بالای گردشگری باشد اما سبب افزایش گردشگران نشود. گردشگران مراجعه کننده معمولاً تکراری هستند (هال و پیچ، ۲۰۰۲: ۶).
۶ ـ ممکن است مرحله رکود برای مدتی وجود داشته باشد و پس از آن، ممکن است دو حالت افزایش و یا کاهش در تعداد گردشگران مراجعه کننده به وجود آید. حالت کاهش زمانی وجود میآید که گردشگرانی که مکرر می آیند با محصولاتی که عرضه می شود راضی هستند. بعضی از بازدیدکنندگان قبلی فوت کرده اند یا قادر به سفر کردن نیستند. در این مرحله معمولاً تلاشی توسط کسانی که فعالیت گردشگر را در مقصد کنترل می کنند صورت نمی گیرد و یا تلاش ها ناموفق هستند. رفتار مردم نسبت به گردشگری حالت مطلوبی ندارد و کسانیکه جدیداً در صنعت گردشگری شروع به رقابت کرده اند، مخصوصاً « فرصت های مداخله گر» شروع به منحرف کردن و تسخیر بازارهای سنتی گردشگری کرده اند. هرچه تعداد گردشگران کم می شود، هتل ها و امکانات تخصصی کمتر مورد استفاده قرار می گیرند. منظور از فرصت های مداخله گر فراهم آوردن فرصت های گردشگری در مکان های دیگری است که بازار گردشگری را به طرف خود جذب می کنند (هال و پیچ، ۲۰۰۲: ۶).
۷- مرحله نوسازی: که منظور از آن، تجدید ساختار مقصد است. در مدل باتلر اینگونه شرح داده می شد که بعد از مرحله رکود؛ مرحله تجدید ساختاری اتفاق می افتد. به عقیده باتلر تجدید ساختار زمانی اتفاق می افتد که محصولات جدید گردشگری عرضه شده و یا تصوری جدید متفاوت از مقصد برای مردم بوجود آید. باتلر یکی از سه حالت های ممکن بعد از مرحله رکود پیشنهاد می کند. سه حالت ممکن عبارتند از: کاهش، ادامه حالت رکود و تجدید ساختار (هال و پیچ، ۲۰۰۲: ۶).
در حالیکه به نظر میرسد که ابتدا مرحله کاهش و بعد مرحله تجدید سازی اتفاق می افتد. توصیه می شود که آنچه به عنوان محصولات جدید گردشگری عرضه می گردد حالت جدید و منحصر به فرد داشته باشد. استنباط از تجارب به دست آمده این است که مرحله تجدید سازی کمتر به صورت «خود به خود»صورت می گیرد بلکه به طی یک مرحله سنجیده و یا به کارگیری استراتژیهای مناسب ایجاد می شود (هال و پیچ، ۲۰۰۲: ۶).

۲-۴-۵-۴)مدل عوامل کنترل درگردشگری

عوامل مختلفی در توسعهی گردشگری نقش دارند که ارتباط و تعامل بین آنها، توسعهی گردشگری را شکل میدهد، اما سه عامل اصلی در توسعهی گردشگری عبارتند از: گردشگران، مردم منطقه و ویژگیهای مقصد. به عبارت دیگر میهمانان، میزبانان و جاذبهها سه عامل اصلی در توسعهی گردشگری به شمار میآیند. منظور از قلمرو گردشگران، همهی کسانی هستند که به مثابه میهمان و جهانگرد وارد منطقهی مقصد می شوند. این حوزه در بر گیرندهی انتظارات و نیازها، فرهنگ، ارز ش ها، خصوصیات شخصیتی و توانمندیهای مالی و اقتصادی گردشگران است. منظور از منطقهی میزبان، همهی افرادی هستند که در مقصد زندگی می کنند و گردشگران به آن ها وارد می شوند . این حوزه نیز در بردارندهی انتظارات و نیازهای مردم منطقه، فرهنگ، ارزشها، خصوصیات شخصیتی و اجتماعی و وضعیت مالی و اقتصادی مردم منطقه است. منظور از قلمرو مقصد ویژگی های تاریخی، فرهنگی، مذهبی، تفر یحی، ورزشی، تحصیلی و سایر خصوصیاتی است که یک منطقه را از سایر مناطق متمایز می سازد (الوانی و پیروزبخت ۱۱۲:۱۳۸۵ ).
در این مدل، پلیس، ویژگیهای مقصد و جاذبههای آن، گردشگران و مهمانان، سه وجه عمده مثلث گردشگری را تشکیل میدهند (نمودار ۲-۶). این در این مدل سه عامل اصلی دارای ارتباط دو طرفه بوده و تحت تأثیر همدیگر قرار میگیرند الوانی و پیروزبخت ۱۱۲:۱۳۸۵ ).

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است