انواع اکوسیستم

الف: تالاب ها با ویژگی آب شناسایی می شوند، اعم از اینکه در سطح یا زیر آن آب قرار گیرد.
ب: تالاب ها موقعیت خاکی منحصر به فردی را دارند که از مناطق خشکی مجاور متمایز می گردند.
ج: تالاب ها از زندگی گیاهان و جانورانی که با آن منطقه انطباق یافته اند حمایت به عمل می آورند. Mitsch,2007,27))
با این وجود، اگرچه مفهوم آب کم عمق، خاک های تالابی و گیاهان انطباق یافته با محیط زیست تالاب، مفاهیمی قابل فهم هستند، اما ترکیب این عناصر به منظور حصول یک تعریف دقیق از تالاب ها امری دشوار است، زیرا ویژگی هایی که تالاب ها را از سایر اکوسیستم ها متمایز می کند به آسانی قابل تعریف نیستند:
1. اگرچه در تالاب ها، آب برای یک حداقل زمانی وجود دارد، اما عمق و دوره سیلاب به طور قابل ملاحظه ایی از یک تالاب به تالاب دیگر و از یک سال به سال دیگر متفاوت است. برخی از تالاب ها به طور مستمر از سیلاب پوشیده بوده، در حالی که برخی دیگر فقط برای مقطع کوتاهی در سطح یا زیر سطح از آب پوشیده می باشند. به همین ترتیب نوسانات سطوح آبی از فصلی به فصل دیگر و از سالی به سال دیگر در انواع تالاب ها متفاوت می باشند، چنانچه فرامرزی بودن تالاب در همه حال به واسطه وجود آب تعیین نمی گردد.
2. تالاب ها اغلب در حاشیه ما بین آب عمیق و خشکی قرار گرفته اند و از سوی هر دو سیستم تحت تاثیر قرار میگیرند . این ویژگی زیست شناختی که از هر دو مناطق آبی و خاکی دارای مشترکاتی است موجب گردیده که برخی از زیست شناسان آن را دلیلی بر آن بدانند که
تالاب ها صرفا توسعه و بسط اکوسیستم آبی یا خاکی و یا هر دو هستند و هویت جداگانه ای ندارند. با این وجود برخی از متخصصان امور زیستی، در تالاب ها شرایط و ویژگی هایی را ملاحظه می کنند که در سایر سیستم های خاکی یا آب های عمیق ملاحظه نمی کنند.
3. تالاب ها از لحاظ ابعاد و اندازه متنوع اند، از ابعاد کوچک گرفته تا بزرگ. اگرچه تنوع موجود در ابعاد و اندازه منحصر به تالاب ها نیست، اما مسئله اساسی در این خصوص اهمیت آن در رابطه با حفاظت و نگهداری تالاب ها است. تالاب ها در ابعاد بزرگ ممکن است از بین روند یا تالاب های کوچک در نتیجه اقدامات کشاورزی تخریب گردند.
4. موقعیت تالاب ها می تواند به شدت تنوع و گوناگونی داشته باشد، از تالاب های داخلی گرفته تا تالاب های ساحلی و همچنین از تالاب های موجود در مناطق روستایی گرفته تا مناطق شهری. نظر به اینکه اغلب انواع اکوسیستم ها از جمله جنگل ها و دریاچه ها کارکرد و ساختار اکوسیستمی مشابهی را دارند، اما این کارکرد و ساختار اکوسیستمی در انواع تالاب ها متفاوت و متنوع هستند.
5. شرایط تالاب و ابعاد و جهاتی که بواسطه عوامل انسانی تالاب را تغییر می دهد از یک منطقه به منطقه دیگر و از یک تالاب به تالاب دیگر دارای گستردگی است. در مناطق روستایی تالاب ها تحت تاثیر کشاورزی قرار دارند، در حالی که در مناطق شهری تحتتاثیر آلودگی شدید و تغییرات بواسطه فعالیت های صنعتی می باشند. بسیاری از تالاب ها به راحتی مورد زهکشی قرار گرفته و به واسطه مداخله انسانی به زمین خشک تبدیل می شوند. به همین ترتیب افزایش روان آب ها می تواند منجر به توسعه تالاب ها در مکان هایی گردد که سابقا ً در آنجا وجود نداشته اند. جانورانی همچون سگ آبی، موش آبی و تمساح نقش مهمی را در بسط و توسعه تالاب ها ایفا می کنند. Mitsch,2007,31))
تالاب ها به عنوان جهانی ناقص بین اکوسیستم های آبی و خاکی، که مختصات هر دو اکوسیستم را ارائه می دهند تعریف شده اند. آن ها شیبی مستمر را بین خشکی و آب آزاد شکل می دهند. در نتیجه ارائه تعریفی جامع و مانع از تالاب ها، که تمامی طبقه بندهای را در بر گیرد با محدودیت هایی مواجه است.
به عبارتی به این دلیل که تالاب ها مختصات هر دو اکوسیستم آبی و خاکی را دارا هستند، شنا سایی تعریفی که تمامی جهات را در بر گیرد با مشکلاتی مواجه می باشد . این نقص و معضل موجب آشفتگی و بی ثباتی در مدیریت، طبقه بندی و آگاهی از سیستم های تالابی می گردد. اما لحاظ و در نظر گرفتن تنوع گونه های تالابی، ابعاد، موقیت و شرایط تالاب در هر کشوری، موجب می گردد که بی ثباتی موجود را غافلگیر کننده ندانیم.
با وجود مشکلات و معضلات مفهوم شناسی تالاب ها، دو گروه یعنی متخصصان علوم زیستی و حقوقدانان بین المللی به دلیل نقشی که در شناسایی، طبقه بندی، تحقیقات راجع به تالاب ها و همچنین حفاظت، مدیریت و قانونگذاری به منظور جلوگیری از تغییر و تخریب تالاب ها دارند، از منظر و نگاه خود در راستای مفهموم شناسی و ارائه تعریفی دقیق اقدام نموده اند.
البته باید اشاره کرد تعاریف اولیه از تالاب ها بیشتر بر جنبه زیست شناسی تاکید داشت، اما در ادامه جنبه حقوقی اهمیت بیشتری پیدا کرد.
گفتار دوم: مفهوم شناسی تالاب ها از لحاظ علوم زیستی
آب، خاک، گیاهان از عناصر ثابت در مفهوم شناسی تالاب ها از منظر علوم زیستی هستند. به این منظور در این بخش دو تعریف از منظر متخصصان زیستی تالاب ها ارائه گردیده، که به نحوی اولین و آخرین دیدگاه ها در مفهوم شناسی تالاب ها را در بر گرفته است.
تعریف اولیه از تالاب ها که توسط موسسه حیات وحش و ماهی ایالات متحده آمریکا به سال 1959 اتخاذ گردیده، عبارتست از:
اصطلاح “تالاب ها” به زمین های پست پوشیده از آب های کم عمق و بعضا موقتی یا متناوب اطلاق می گردد. دریاچه و برکه های کم عمق با ویژگی آشکار پوشش گیاهی، که در تعریف لحاظ می شود، در حالی که وجود آب دایمی و عمیق در تعریف تالاب ها مد نظر نمی باشد. (Braddock,2007,8)
بر اساس این تعریف تالاب ها بین زمین های پست و قلمرو آبی قرار می گیرند. این تعریف گرایش جانبدارانه ایی به سمت زیستگاه های پرندگان آبی دارد و بنابراین بیشتر به سمت زنجیره تالابی وسیع آبی تمایل دارد و به عبارتی تالاب های کوچک تر مانند باتلاق ها در پارامترهای این تعریف نمی گنجد.
در سال 1995، شورای ملی تحقیقات زیستی ایالات متحده آمریکا تعریف ارائه شده از تالاب ها را بسط و توسعه داد، که بر این اساس:
یک تالاب، اکوسیستمی به شمار می رود که به سیلاب های کم عمق، پایدار و یا متناوب وابستگی دارد. ویژگی های حداقلی ضروری یک تالاب، آب گرفتگی متناوب، پایدار در سطح یا نزدیک آن قلمرو می باشد و وجود ویژگی های فیزیکی، شیمیایی انعکاس دهنده این آب گرفتگی است.

                                                    .