رشته حقوق

امضای الکترونیکی چیست

دانلود پایان نامه

امضای الکترونیکی، مهمترین رکن دلیل الکترونیکی است که عناصر اعتبار دلیل از جمله انتساب سند به صادر کننده، هویت او و تمامیت سند را تأمین کرده و به سند اعتبار می بخشد که البته تأمین تمام یا برخی از این عناصر، به نوع امضاء و فناوری مورد استفاده آن، بستگی دارد.

با توجه به آنکه آشنایی با امضای الکترونیکی و انواع آن، در شناخت دلیل الکترونیکی مؤثر است، در این مبحث به بیان تعریف و انواع امضای الکترونیکی، از نظر فنی می پردازیم و در نهایت با کمیسیون زیر ساخت کلید عمومی کشور و نهادهای آن که برای مستند سازی امضای دیجیتالی به وجود آمده است، آشنا می‌شویم (عبداللهی، 1391، ص33).

تعریف امضای الکترونیکی

بند «ی» ماده 2 قانون تجارت الکترونیک، امضای الکترونیکی را چنین تعریف کرده است:

«امضای الکترونیکی، عبارت از هر نوع علامت منضم شده یا به نحو منطقی متصل شده به داده پیام است که برای شناسایی امضاء کننده داده پیام مورد استفاده قرار می گیرد». بنابراین از نظر این قانون، امضای الکترونیکی دارای ویژگی های زیر است:

ویژگی های امضای الکترونیکی

امضای الکترونیکی یک علامت است. ایرادی که بر این تعریف وارد است، آن است که واژه علامت، مفهومی مطلق است ومعرف ماهیت الکترونیکی امضاء نیست، در حالی که هر نوع علامتی با هر ماهیتی نمی‌تواند یک امضای الکترونیکی محسوب شود بلکه امضای الکترونیکی به هر شکلی که باشد، دارای ماهیت الکترونیکی است؛ همچنین واژه «علامت»، دلالت بر ویژگی دیداری دارد، در حالی که با توجه به پیشرفت روز افزون فناوری های الکترونیکی، سایر فرایند های الکترونیکی از جمله صدا نیز می‌تواند به عنوان امضاء تلقی شود به همین جهت، عبارت «داده الکترونیکی» یا «داده ای در شکل الکترونیکی» یا «داده» می‌تواند جایگزین مناسبی برای این واژه باشد. این واژگان به دلیل عام بودن می‌توانند فناوری هایی را که در آینده به وجود می آیند شامل شوند (عبداللهی، 1391، ص34).

مطلب مشابه :  تفسیر و تأویل

امضای الکترونیکی به داده پیام منضم شده یا به نحو منطقی به آن متصل شده است.

مفهوم «انضمام»، در محیط الکترونیکی متفاوت از مفهوم سنتی آن است، امضای دستی معمولاً قسمت مادی از سند را تشکیل می‌دهد و در هنگام مبادله، اسناد روی آن می‌ماند و جزئی از آن می‌شود اما امضای الکترونیکی لزوماً چنین نیست. ممکن است با وجود آنکه امضای الکترونیکی، قابلیت نگهداری به صورت جداگانه را دارد از طریق پایگاه داده‌ها، نمایه ها یا سایر وسایل منطقاً مرتبط با سند شود یا متن داده پیام و امضاء به نحوی در یک پوشه قرار گیرند که رایانه همه آنها را به عنوان یک سند واحد تلقی کند در این صورت نیز می‌توان گفت که امضای الکترونیکی منطقاً به سایر داده‌ها متصل شده است.

به عبارت دیگر، در اسناد کاغذی، امضاء و محتوای سند در یک قالب واحد، قرار دارند؛ در نتیجه، ماهیت مادی کاغذ، تمامیت سند را تضمین می‌کند، اما در اسناد الکترونیکی، رابطه محتوای سند و امضا، به صورت نرم‌افزاری تأمین می‌شود.

قانونگذار، اتصال منطقی امضاء به داده پیام را شرط دانسته است. منطقی بودن اتصال که در حقیقت همان «معقول بودن» است، با توجه به معیار «معقول»، مندرج در بند «ن» ماده 2 قانون تجارت الکترونیک سنجیده می‌شود. بر اساس این بند، متصل بودن امضاء به داده پیام «با توجه به اوضاع و احوال مبادله داده پیام از جمله طبیعت مبادله، مهارت وموقعیت طرفین، حجم مبادلات طرفین در موارد مشابه، در دسترس بودن گزینه های پیشنهادی و رد آن گزینه‌ها از جانب هر یک از طرفین، هزینه گزینه‌های پیشنهادی، عرف و روش‌های معمول و مورد استفاده در این نوع مبادلات ارزیابی می‌شود». بنابراین در یک معامله کم بها استفاده از یک امضای بسیار ساده مثل تایپ نام شخص در زیر سند می‌تواند این شرط را تحقق بخشد اما در یک معامله پر بها، از آنجا که چنین امضایی به راحتی قابل جعل است منطقاً متصل به داده پیام محسوب نمی‌شود و به همین جهت چنین امضایی در چنین سندی اصولاً مشمول تعریف امضای الکترونیکی نمی باشد. بنابراین، «امضای الکترونیکی»، مفهومی نسبی است و یک شیوه خاص امضاء در صورتی که به یک سند ضمیمه شود، ممکن است امضاء تلقی شود اما در سند دیگر، با توجه به اوضاع و احوال خاص آن، امضاء محسوب نشود (عبداللهی، 1391، ص35).

مطلب مشابه :  اجتماعی و سیاسی

1- امضای الکترونیکی برای شناسایی امضاء کننده داده پیام، مورد استفاده قرار می گیرد. ایراد این تعریف، آن است که شناسایی امضاء کننده داده پیام، فقط یکی از کارکردهای امضاست در حالی که امضاء دارای کارکردهای دیگری از جمله اعلام اراده صادر کننده سند و تصدیق اطلاعات مندرج در سند نیز دارد. از طرفی این تعریف، دارای دور است زیرا در مقام تعریف مفهوم «امضا» از واژه «امضاء کننده» استفاده  کرده است به همین جهت، واژه «صادر کننده سند» یا «صادر کننده داده پیام» می‌تواند جایگزین بهتری  برای آن باشد (عبداللهی، 1391، ص35 ).

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید