رشته حقوق

الگوی ساختاری

دانلود پایان نامه

از نظر بیکن سه مجموعهی نیروهای مجراهای قائم فضا، بردارهای نیرو و نظامهای حرکتی باعث شکلگیری هماهنگ و یکپارچه ساختار بنیادین میشود. به نظر وی طرح شهر باید تأثیرگذار و گسترشپذیر باشد و دارای پتانسیلهایی باشد که طرح بعدی از آنها استفاده کرده و هماهنگ با آن شکل گیرد. این عامل باعث ایجاد نظم لازم برای رشد ارگانیسم و در خدمت کل مجموعه و ساماندهی آن میشود. همچنین پایه شکلگیری شهر را رابطه بین اجزاء یا ساختار آن اشاره مینماید. به نظر بیکن این ساختار است که تعیین میکند اجزاء آن در پیوند باهم شکل گرفته و گسترش یابند. او که نظامهای حرکتی را مهمترین عامل شکل دهندهی ساختار شهری میدانست، اشاره میکند که ساختار اصلی شهر نیز باید طبق همین نظامها شکل گیرند (همان).
به علاوه از نظر بیکن شبکه حرکتی عاملی برای توانمند کردن عنصر انسجام و تداوم میباشد. این عامل باعث گردآمدن مردم در گذرگاههای حرکتی مثل خیابان میشود که این گذرگاه رفته رفته به یک نیروی عمده سیاسی – اجتماعی برای ابراز دیدگاههای مردم تبدیل میشود.
به باور این نظریه پرداز، از آنجا که اجزاء و عناصر شهری ( ساختمانها ) همواره در تغییرند، حفظ وحدت و پدید آوردن هماهنگی میان آنها و فرم شهر باید از دل ساختار شهر بیرون آید. همچنین در نظر او، فرم باید از ساختار طرح ناشی شود نه آنکه فرم ساختار را تعیین کند.
پیرامون همین موضوع، در ارتباط با شیوههای اتصال فضایی عناصر، روشهایی را شناسایی و معرفی کرده است :
1- روش گسترش از راه پیوستن فضاها به مانند حلقه پیوندی؛
2- روش اتکاء به محور به مانند حلقه ارتباطی ( شبکهای از محورهای متقاطع )؛
3- روش استفاده از توده؛
4- گسترش از راه پیوستن فضاهای متصل کننده؛
5- گسترش از راه کشش و تنش؛
6- گسترش از راه امتداد (همان).
بیکن بر این باور است که لازمه تأثیرگذاری طراح در شهر، دریافت مفهوم ساختار زیربنایی طرح است که خود عامل ادراک فرایندهای دخیل در ساخت شهر است ( بحرینی، 1388: 160). او به منظور پیادهسازی نظریات خویش، طرح شهر فیلادلفیا را بر پایهی پیوند میان اجزای اصلی شهر (رودخانه و مرکز) و راههای ارتباطی ارائه داد. حرکت و فضا دو عنصر مهم در طرحهای بیکن به شمار می آِند.
6- کوین لینچ: شکلدهی ساختار شهر توسط تصویر ذهنی شهروندان
لینچ از جمله صاحبنظران مسائل شهر است که گرچه به طور مستقیم اشاره به ساخت اصلی شهر و ساختار نمیکند، امّا به مطالبی اشاره مینماید که به طور غیر مستقیم به این موضوع میپردازد و به ویژه از نظر سازمان بصری و سیمای شهر و چگونگی تمایز عناصر اصلی شهر از عناصر فرعی مباحثی ارائه میدهد. وی در کتاب “سیمای شهر” خود که در سال 1960 به چاپ رساند به دو مفهوم تصویر ذهنی ( سیمای محیط ) و تشریح عناصر خوانایی میپردازد.
لینچ شهر را یک کلیت مادی میداند که توسط شعور انسانی درک میگردد. به منظور درک این کلیت انتظام ذهنی ضروری است که این عامل تحت تأثیر وجود تصویری خوانا، الگویی قابل تشخیص از عناصر (نظیر فضاهای شهری) و قابلیت تصویربرداری ذهنی پدید آید. این تصویر موجب شکلگیری انسجام و وحدت عناصر اصلی و اساس و اسکلت تصویر شهر را بوجود میآورد ( حمیدی، 1376 : 29).
از نظر لینچ کلید ادراک شهر، خوانایی به صورت کلیت است که این عامل رابطهای منطقی و اصولی بین شهر و شهروند برقرار میکند. او میگوید: ” وضوح دیداری یا خوانایی آن است که بتوان به آسانی اجزای شهری را شناسایی کرد و آنها را در ذهن و در قالبی همبسته با یکدیگر پیوند داد”.
با توجه به تحقیقات خود بر روی سه شهر آمریکایی ( بوستن، جرسی سیتی و لس آنجلس) به پنج عنصر شکل دهنده در تصویر ذهنی شهروندان دست یافت که این سیما یا تصویر محیط در ذهن، همچون همه عناصر و تصاویر، دارای عناصر و ساختار ویژهای است که همه را در پیوند با یکدیگر جای داده است ( پاکزاد، 1387 : 190-167).
این عناصر شکلدهنده منجر به تشکیل ساخت یک سیستم کلی از عناصر و اجزای شهر و ایجاد تصویری یکپارچه از قلمرو کلی شهر میگردد. او این عناصر را (تصویر شماره 2-1) متشکل از مسیر، لبه، نواحی، گره و نشانه میداند (Lynch, 1960 : 46-47).
(تصویر شماره 2-1 ( عناصر 5 گانه خوانایی لینچ
منبع : Lynch,1954
او اصول کلی برای شکلگیری و ادراک شهر به صورت کلیت را شامل سه قانون اشاره مینماید:
1- خوانا بودن : قابلیت ایجاد تصویر ذهنی شهروندان اعم از سواره و پیاده ؛
2- ساختار و هویت : الگوهای قابل تشخیص پیوسته از فضاها، ساختمانها و … ؛
3- قابلیت تصور یا تجسم : حاصل شدن به واسطه درک از فضاهای شهری ( همان، 62-50).
لینچ همچنین به تشریح فضایی – کالبدی محیط شهری میپردازد و آنرا به منظور دستیابی به الگوی ساختاری ضروری میداند.
او در کتاب مهم خویش که در سال 1964 تحت عنوان ” تئوری شکل خوب شهر” به چاپ رسید، به بررسی این موضوع پرداخته که چه عواملی شکل و فرم شهر را مطلوب میسازد. او پنج محور اصلی و دو محور فرعی دستیابی به فضای مطلوب شهرها ارائه داد. (Lynch, 1981 :118)
1- سرزندگی : به معنای تأمین تداوم کارکردهای حیاتی شهر توسط فرم؛

مطلب مشابه :  قراردادهای مشارکت در تولید

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید