رشته حقوق

اصول و پیش فرض های حاکم بر دیدگاه اجتماعی اسلامی

دانلود پایان نامه

در مقوله پوشش و حجاب نیز علاوه بر تاثیر تفاوت های زن و مرد در قواعد و هنجارهای پوشش اعتقاد بر آفرینش اصیل زن و برابری ارزشی او با جنس مرد نیز تعیین کننده و دلیل موجه ای برای رعایت حجاب است. چرا که زنان بدون رعایت حجاب و با بروز دادن زیبایی ها و جذابیت جنسی خود در برابر مردان، به عنوان سوژه جنسی شناخته خواهند شد و اسلام برای حفظ ارزش و احترام و نیز امنیت اجتماعی زنان حفظ حجاب را برای آنان فرض دانسته است و این مقوله از ظرافت های دین مبین اسلام است.
ارتباط مبانی انسان شناختی با الگوی سبک زندگی
فهم پیچیدگی های خلقت انسان یکی از راههای اصلی رسیدن به الگوی صحیح سبک زندگی وی است. زنان به عنوان نیمی از انسان های موجود در جهان هستی برخوردار از تمام ویژگیها و خصوصیات انسانی هستند. به عنوان نمونه فطرت یکی از خصوصیات انسانی زن است که در تعیین ابعاد سبک زندگی او تاثیر معین و بارزی ایفا می کند. تاکید و گرایش به حفظ شان و حرمت زن و یا تمایل به ملاحظات تربیتی و پرورش نسل در وجود زن از عوامل اصلی تعیین کیفیت نقش اجتماعی و خانوادگی زنان است.
همچنین اگر بپذیریم که انسان موجودی ذوابعاد و دارای دو بعد جسم و روح است قطعا در الگوی مصرف وی هم اقتضائاتی می بایست مورد لحاظ قرار گیرد. در دیدگاه اسلامی ارتباط میان روح و جسم انسان یک ارتباط متقابل و دوسویه است، به این معنا که اگر انسان در پرداختن به جسم و منویات آن بیش از حد معمول افراط کند، به طوری که تمام همت و تلاش خود را صرف رسیدن و ارضاء نیازهای جسمی خود اعم از خور و خواب و شهوت و… نماید، بلاشک به منویات روحی خود بی توجه شده و از تعالی و ارضاء نیازهای روحی و معنوی خود بازخواهد ماند. لذا الگوی مصرف می بایست متناسب با هر دو بعد تبیین و تجویز گردد.
و نیز فهم محدودیت و ضعف انسان در برابر نفس و کشش های آن و بررسی این ویژگی با لحاظ کردن متغیر جنسیت می تواند ما را در تبیین حجاب زن به عنوان راهکار موثر برای جلوگیری کردن از دچار شدن مردان به هوای نفس یکی دیگر از محورهای ارتباط میان مبانی نظری تحقیق با الگوی سبک زندگی زن مسلمان است.
ارتباط میان مبانی معرفت شناختی با الگوی سبک زندگی
ترسیم و ارائه سبک زندگی زن مسلمان می بایست مبتنی بر منابع معرفتی موثق باشد و از منظر اسلام منابع معتبر و مورد وثوق کسب معرفت و شناخت، دو منبع وحی و عقل می باشند که التزام به این دو منبع و وجدانیات آنها نقش تعیین کننده ای در کیفیت الگوی مورد نظر تحقیق حاضر خواهد داشت. واضح است که عایداتی که از ملاحظه مجموعه آیات و روایات اسلامی پیرامون اجتماع، خانواده، تربیت و آموزش، حقوق و تکالیف زن و مرد و… نصیب یک محقق دینی می گردد می تواند تصور دقیق تر و جامع تری را نسبت به ماهیت نقش اجتماعی و خانوادگی زن مسلمان برای او ایجاد نماید. همین طور تاثیر این عامل بر الگوی مصرف و حجاب زن مسلمان نیز مشخص می گردد.
و یا وجدانیات و مکاشفات عقل انسان در شناخت مسائل و ملاحظات زندگی خانوادگی و اجتماعی خویشتن در اخذ تصمیمات و برنامه ریزی اجتماعی در جامعه اسلامی نقشی تعیین کننده و مورد پذیرش دین اسلام دارد. عقل انسان متناسب با شرایط و اقتضائات آن تعیین و مشخص می نماید که آسیب ها و یا فرصت های متصور بر کیفیت های حضور اجتماعی زنان چه خواهند بود. لذاست که هم خانه داری و مادری و همسریپشتوانه عقلی و استدلالی دارند و هم حجاب زنان.
ارتباط مبانی هستی شناختی با الگوی سبک زندگی
مطابق با دیدگاه اسلامی، عالم هستی دارای قوانین و سنت های خاص خود است که از جمله آنها تناسب میان تکوین و تشریع است. پذیرش این حقیقت به عنوان یکی از مولفه ها و مبانی نظری پژوهش حاضر ما را به این سمت رهنمون می سازد که الگوی نقش و وظایف و تکالیف زن متاثر از شرایط، امکان ها و مختصات روحی، جسمی و شخصیتی که در تکوین خلقت آنان قرار گرفته شده است، است. همچنین نظام حقوق و تکالیف نیز از همین اصل تاثیر پذیرفته است. بدین صورت که تکلیف زنان به حجاب برخاسته از ملاحظات تکوینی خلقت اوست.
همچنین نسبت میان زندگی دنیوی و اخروی و نظم و هدفمندی حاکم برنظام خلقت در تعیین الگوی مصرف تاثیر مستقیم دارد.

مطلب مشابه :  احترام به خود

فصل سوم
مولفه های الگوی نقش اجتماعی زن مسلمان ایرانی پس از انقلاب اسلامی
مقدمه
در ادبیات علوم اجتماعی یکی از محورهای مهم سبک زندگی را می توان نقش های اجتماعی افراد دانست. این نقش های اجتماعی به طور کلی شامل اشتغال، مشارکت سیاسی و اجتماعی، نقش های خانوادگی و… سایر شئون حضور اجتماعی افراد می گردد. حال با عنایت به این نکته، ما در این تحقیق برای ترسیم الگوی سبک زندگی زن مسلمان ایرانی یکی از محورهایی را که مورد بررسی قرار می دهیم نقش اجتماعی زن مسلمان ایرانی است که در ادامه سعی می کنیم مولفه های مورد تایید دین اسلام در باب نقش اجتماعی زنان را ارائه نماییم.
پیش از پرداختن به مولفه های مورد پذیرش اسلام در مورد نقش اجتماعی زن مسلمان ابتدا به بررسی پیش فرض های حاکم بر دیدگاه اجتماعی اسلام پرداخته، سپس نظام ارزشی حاکم بر الگوی نقش اجتماعی زن مسلمان را تشریح و در پایان به تبیین و تفصیل مولفه های نقش اجتماعی زن مسلمان می پردازیم.
الف- اصول و پیش فرض های حاکم بر دیدگاه اجتماعی اسلامی
اگر بگوییم که دین اسلام یک دین کاملا اجتماعی است قطعا سخن به گزاف نرانده ایم زیرا با اندک تاملی در احکام، هنجارها و آموزه های دین اسلام در می یابیم که اکثریت قریب به اتفاق آنها ناظر به عمل و رفتار و کیفیت حضور فرد در جامعه است. لذا این دین که یک دین اجتماعی است یک سری پیش فرض ها و مبانی در مورد جامعه و نسبت فرد با آن دارد که این مبانی و پیش فرض ها عبارتند از:
1- تعالی فرد در گرو تعالی جامعه
یکی از مهمترین پیش فرض های حاکم بر دیدگاه اجتماعی اسلام این است که اسلام معتقد است در نسبت فرد و جامعه، این فرد است که اصالت دارد و محل اصلی سرمایه گذاری دین نیز فرد فرد انسان ها هستند و جامعه صرفا از آن جهت دارای اعتبار و اصالت است که فرد بدون حضور در اجتماع قادر به رفع نیازهای خود و بالتبع رسیدن به رشد و کمال شخصیتی نخواهد بود (مصباح یزدی،135:1380). در واقع از آنجا که دین اسلام هدفی جز کمال و سعادت انسان ها ندارد و به این منظور و هدف است که ارسال رسل نیز صورت گرفته است، و نیز از آنجا که انسان مدنی الطبع بوده و بدون حضور در جامعه و تعامل با سایر افراد قادر به ادامه حیات و رفع نیازهایش نیست، و باز با عنایت به این نکته که جامعه بر روی افراد خود تاثیر می گذارد و اگر محیط جامعه ناسالم باشد افراد برای رسیدن به تعالی دچار سختی خواهند شد، به همین دلیل اکثر توجه اسلام به ساختن جامعه ایده آل و آرمانی معطوف شده تا زمینه های رشد و تعالی تک تک افراد حاضر در این جامعه فراهم گردد (جوادی آملی:1385). وجود انبوه آموزه ها و هنجارهای اجتماعی ناظر به رفتار جمعی مسلمانان در دین مبین اسلام در برابر اندک موارد احکام و توصیه های فردی در این دین، تاکید بیش از حد اسلام به تشکیل حکومت دینی با محوریت احکام الهی، سیره ی تاریخی پیامبر(ص) و ائمه معصومین(ع) در گرایش آنان به در دست گرفتن زمام امور سیاسی و اجتماعی مسلمانان، همه و همه نشانگر این حقیقت می باشند که اسلام توجه ویژه ای به اصلاح جامعه دارد.
2- معیار ارزشمندی نقش ها

مطلب مشابه :  شکوفایی اقتصاد

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید