سبز اندیشان امروز

اشغال شرق بیت المقدس توسط اسرائیل در سال 1967

اشغال شرق بیت المقدس توسط اسرائیل در سال 1967

بخش شرقی بیت المقدس پیش از جنگ شش روزه به اردن تعلق داشت ولی بلافاصله پس از جنگ شش روزه تحت قوانین اسرائیلی قرار گرفت و از سال 1980 رسما الحاق انجام پذیرفت. اسرائیل بیت المقدس را به عنوان پایتخت برگزید. در واقع پس از جنگ عملا الحاق صورت پذیرفته بود و این الحاق در 1980 رسمی شد در هر دو حالت این عمل مغایر اصل ممنوعیت تملک سرزمین به وسیله نیروهای مسلح و توسل به زور و همچنین ناقض ماده 23 مقررات لاهه و ماده 64 کنوانسیون ژنو می­باشد.[1] در سال 1980 مجمع عمومی و شورای امنیت قانون الحاق را به رسمیت نشناخت و از کشورهای که در بیت المقدس نمایندگی دیپلماتیک ایجاد کرده بودند خواست تا نمایندگی­های خود را برچینند. علیرغم اعتراض جامعه جهانی و قطعنامه­های سازمان ملل متحد، اسرائیل در مناطق اشغالی بیت المقدس مبادرت به شهرک سازی کرده است و متاسفانه کماکان این عمل ادامه دارد. طبق گزارش گزارشگر مخصوص کمیسیون حقوق بشر[2] در مورد شهرک سازی[3] اسرائیل 19 شهرک در غزه 158 شهرک در کرانه غربی و 19 شهرک در بخش اشغالی بیت المقدس احداث کرده است. تنها در سال 1999، اسرائیل 44 پاسگاه در کرانه غربی احداث کرده است. نیروهای اشغالگر فلسطین­ بارها طی عملیات تنبیهی و قاهرانه علیه فلسطینی­ها خانه­های آنها را به علت نداشتن مجوز تخریب کرده­اند و همچنین کل دهکده­ها را به طور اجباری از تصرف ساکنین آن خارج ساخته­اند از سال 1987، 16700 فلسطینی (شامل 7300کودک) از این طریق خانه­های خود را از دست داده­اند. در سال 1991 اسراییل 30 خانه در شرق بیت المقدس و 50 خانه در کرانه باختری متعلق به فلسطینی­ها را تخریب کرد.

اعمال اشغالگرانه رژیم اسرائیل همچنین به محیط زیست طبیعی در مناطق اشغالی فلسطینی صدمه زده است. این اعمال شامل فرسایش زیرسازی زمینها، مصادره زمین، فرسایش و تقلیل آب، قطع درختان، انبار کردن ضایعات سمی و سایر آلودگی­ها می­باشد.

زمانی که اسرائیل یک بیت المقدس متحد را به عنوان پایتخت خود برگزید[4] در ژوئن سال 1980 شورای امنیت با تصویب قطعنامه 476 از اسرائیل به عنوان دولت اشغالگر خواست تا به این قطعنامه و قطعنامه­های گذشته شورای امنیت عمل کرده و سریعا از پافشاری در سیاست و اقداماتی که وضعیت و خصوصیات شهر مقدس بیت المقدس را تغییر می­دهد، دست بردارد پس از عدم قبول قطعنامه توسط اسراییل شورا در تاریخ 20 آگوست همان سال قطعنامه 478 را تصویب کرد. در این قطعنامه شورا مجددا تمامی موضع گیری­های سابق خود را در مورد بیت المقدس و این که هرگونه اقدامی که در مورد این شهر توسط اسرائیل انجام شده است، غیر قانونی و فاقد اعتبار می­باشد. مجدداً تاکید و تصریح کرده و از دولتهایی که در بیت المقدس دفاتر دیپلماتیک ایجاد کرده بودند، خواست تا آنجا را ترک کنند.

مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز اقدامات اسرائیل را نقض حقوق بین الملل و کنوانسیون چهارم ژنو تلقی کرد. این قطعنامه در دسامبر سال 1980 صادر شد و مندرجات آن در سالهای بعدی در نظرات مجمع تکرار شد.[5]

در طی دهه 80، قطعنامه­های سازمان ملل متحد که در ارتباط با مسئله بیت المقدس صادر شد، به طرز وسیعی در متن آن به بر حق نبودن تملک این مناطق با توسل به زور و لزوم پذیرش و اعمال کنوانسیون چهارم ژنو در مناطق اشغال شده فلسطین در طی جنگ شش روزه 1967 تاکید شده بود. شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد به شرق بیت المقدس به عنوان قسمتی از مناطق اشغالی فلسطین توجه کرده بودند. نظر به این که جامعه بین الملل و مخصوصا شورای امنیت به طور مداوم نگران مساله فلسطین بودند، اقدام مهمی توسط شورا طی قطعنامه 672 در تاریخ 12 اکتبر 1990 صورت پذیرفت. به دنبال خشونتی که در حرم شریفه (مسجد القصی)، سومین مکان مقدس مسلمانان، در بیت المقدس صورت پذیرفت شورا پس از محکوم کردن این عمل و بی احترامی و خشونت انجام شده توسط نیروهای نظامی اسرائیل در مسجد الاقصی، که منجر به کشته و مجروح شدن تعدادی از فلسطینی­ها شد، از اسرائیل خواست تا به طور جدی نسبت به تعهدات و مسئولیتهای حقوق بین المللی خود تحت کنوانسیون چهارم ژنو، در مورد حمایت از غیر نظامیان در زمان جنگ، که در مناطق اشغالی طی جنگ 1967، لازم الاجرا می­باشد متعهد و وفادار باشد.[6]

از 1990، نشستهای فوق العاده مجمع عمومی، جهت بحث در این موضوع، چندین بار تکرار شد. مجمع در نشست فوق العاده دسامبر 1990 طی قطعنامه شماره 68/45 حمایت خود را از صلح در خاورمیانه براساس قطعنامه­های شورای امنیت و بر پایه صلح در ازای زمین تصریح کرد. در این نشست مجمع با یادآوری قطعنامه­های مربوطه از جمله قطعنامه شماره 181 (طرح تقسیم) و قطعنامه­های شورای امنیت مجدداً تاکید کرد که جماعه بین المللی ازطریق سازمان ملل متحد تمایل مشروع و قانونی در مورد مسئله شهر بیت المقدس و حمایت از ابعاد موقعیت یگانه مذهبی و معنوی آن دارد. هم چنین مجمع مجددا تصریح کرد که اقدامات اسرائیل به عنوان کشور اشغالگر در بیت المقدس حاکی از تغییر وضعیت حقوقی ترکیب جمعیت این شهر می­باشد و غیر قانونی است.[7]

شورای امنیت در 20 دسامبر 1990، طی قطعنامه 681 مجدا تاکید به لزوم اجرای کنوانسیون چهارم ژنو در شرق بیت المقدس کرد. در این زمان شورا نگرانی عمیق خود را در وخیم شدن شرایط در کلیه مناطق اشغالی فلسطین طی جنگ 1967 از جمله بیت المقدس را اعلام کرد و از اسرائیل خواست تا به مفاد این کنوانسیون احترام گذاشته و آن را اجرا کند. [8]

[1]– تک مجموعه استاد ژنو لاهه، کمیته لی حقوق بشر دوستانه جمهوری اسلامی ایران

[2] -HCR

[3] – http://domino.un.org/unispal.nsf/f45643a78fcba719852560f6005987ad/98295ce92f5c20dc85256b9d00513cc8!OpenDocument     تاریخ مراجعه تیر 1391

[4] – http://academickids.com/eneyclopedia/j/je/jerusalem/html تاریخ مراجعه تیر 1391

[5] – www.un.org/Docs/sc/unsc_resolutions.html       تاریخ مراجعه تیر 1391

[6] http://www.securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C-8CD-CF6E4FF96FF9%7D/126/%20S2005%20672.pdf     تاریخ مراجعه تیر 1391

[7] -http://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/E0526C5329AACCEA852560C8003EB068     تاریخ مراجعه تیر 1391

[8]http://daccess-ods.un.org/TMP/2752596.html     تاریخ مراجعه تیر 1391

                                                    .