77. هنگامى که گفته مى شود که حتى اگر در این زمان سنت پیتر نیز پاپ بود، نمى توانست فیض بیشترى اعطا کند، این بى احترامى به سنت پیتر و پاپ است.
78. ما به عکس اظهار مى داریم که او و هر پاپ دیگر از فیض هاى بیشترى برخوردار است، به عبارت دیگر، بشارت، قدرت هاى معنوى، موهبت هاى شفا و غیره آنگونه که در قرنتیان 12: 28 اعلام شده است.
79. این سخن کفر است که نماد صلیب با بازوان پاپ با صلیبى که مسیح بر بالاى آن جان داد ارزش یکسانى دارند.
80. اسقف ها، کشیشان و الهیدانان که اجازه مى دهند که وعده هایى از این دست به مردم داده شود بدون هیچ مانع و رادعى باید پاسخگوى آن باشند.
81. این موعظه بى حساب و کتاب درباره آمرزش نامه ها، افراد فرهیخته را در احترام به پاپ در برابر اتهامات نادرست یا دست کم از انتقادات سخت عوام دچار مشکل مى کند.
82. براى نمونه، آنان مى پرسند چرا پاپ به سبب عشق (به مقدس ترین چیز) و به سبب نیاز عالى روح هاى آنان، همه را از برزخ نجات نمى دهد؟ شاید به لحاظ اخلاقى این بهترینِ دلایل باشد. در عین حال، او روح هاى بیشمارى را براى پول که فاسدشدنى ترین چیز است، بازخرید مى کند تا بدین وسیله کلیساى سنت پیتر را بسازد که هدفى بسیار خُرد است.
83. مجدداً، چرا مراسم دفن و سالگرد براى مردگان همچنان از آن سخن به میان مى آید؟ چرا پاپ اعانه هاى خاص این اهداف را از نو پرداخت نمى کند یا اجازه نمى دهد که از نو پرداخت شود زیرا خطاست که براى آن ارواحى دعا شود که هم اکنون رهایى یافته اند.
84. باز مى گویم، این نوع تازه اى از ترحم و دلسوزى از سوى خدا و پاپ است که فردى بى تقوا که دشمن خداست، اجازه مى یابد که براى رهایى روح فردى پرهیزکار که دوست خداست پول بپردازد، و این در حالى است که روح آن فرد پرهیزکار و عشقورزیده شده به سبب عشق و تنها بدان دلیل که نیاز به رهایى دارد، اجازه نمى یابد که بدون پرداخت پول رهایى یابد.
85. باز مى گویم، چرا قوانین شرعى در باب ندامت، اگر نگوییم عملا، به مدتى طولانى مهجور و مرده باقى مانده است؟ چرا آنها امروزه براى تحمیل جریمه هایى مالى در قالب صدور آمرزش نامه مورد استفاده قرار گرفته اند، گویى همه قانون هاى مربوط به توبه به طور کامل معتبرند.
86. باز مى گویم، از آنجا که در آمد کنونى پاپ از ثروت ثروتمندترین افراد بیشتر است، چرا او نباید این کلیساى سنت پیتر را به جاى پول مؤمنانِ مستمند، با پول خود بسازد؟
87. بازمى گویم، پاپ چه چیزى را از مردمان بخشوده و معاف مى کند، همان کسانى که با توبه کامل خود حق دارند که به طور کامل بخشوده و برخوردار از آمرزش تامّ شوند؟
88. باز مى گویم، اگر بنا باشد که پاپ این بخشودگى ها و معافیت ها را اعطا کند، به اطمینان کارهاى خوب بزرگترى مى توان براى کلیسا انجام داد، آن هم نه یکبار مانند اکنون بلکه صدها بار در طول روز براى بهره بردن فرد مؤمن هر آنچه که باشد.
89. آنچه را که پاپ در آمرزش نامه به دنبال آن است پول نیست، بلکه نجات ارواح است. حال چرا او نامه ها و آمرزش نامه هایى را که پیش تر تصدیق کرده معلق نمى کند. 90. این پرسش ها موضوعاتى بسیار مهم در وجدان عامه است. سرکوب آنان به وسیله صِرف زور و نه رد آنها به وسیله براهین و استدلال ها موجب مى شود که کلیسا و پاپ مورد تمسخر دشمنانشان قرار گرفته و مسیحیان را ناخرسند سازد.
91. از این رو، اگر آمرزش نامه ها بر طبق روح و ذهن پاپ موعظه شود، همه این مشکلات به سادگى حل خواهد شد و در واقع، دیگر وجود نخواهد داشت.
92. سپس دورى کنید از آن پیامبرانى که به قوم مسیحى مى گویند که «صلح، صلح» در جایى که صلحى در کار نیست.
93. آفرین و آفرین بر آن پیامبرانى که به قوم مسیحى مى گویند که «صلیب … صلیب» در جایى که صلیبى در کار نیست.
94. مسیحیان باید تشویق شوند که مشتاقانه از مسیح، سر خود، به وسیله مجازات، مرگ ها و دوزخ ها پیروى کنند.
95. از این رو، بگذار که آنان اطمینان بیشترى داشته باشند که به وسیله محنت هاى بسیار نه از طریق وعده نادرست صلح به آسمان وارد شوند.
منابع:
بومر، فرانکلین لوفان، جریان هاى بزرگ در تاریخ اندیشه، ترجمه حسین بشیریه. تهران: مرکز بازشناسى اسلام و ایران، 1380.
فاسدیک، هنرى امرسن، مارتین لوتر، ترجمه فریدون بدره اى. تهران: شرکت انتشارات علمى و فرهنگى، 1383.
فلاورز، سارا، اصلاحات، ترجمه رضا یاسایى. تهران: انتشارات ققنوس، 1381.

                                                    .