صادق نیز با تأکید بر تحول روزافزون حوزه فناوری این مطلب را بیان می کند:
«کسایی که با اینترنتو کامپیوتر سرو کار دارن مهمه که تحولات این بخشو دنبال کنن نه به شکل خیل تخصصی ولی خبر داشته باشن الان اگه یه گرافیست یا وبکار تو شبکه های اجتماعی نباشه هم از دانش روز عقبه هم یه جورایی افت داره مث این می مونه که کسی علاقه به سیاست داشته باشه ولی اخبارو پیگیری نکنه »
اما بیشتر خاص گرایان معتقدند که دولتی یا خصوصی بودن شغل در عضویت افراد در شبکه های اجتماعی یا نحوه فعالیت کاربران تأثیرگذار باشد. بدین معنی که افراد شاغل در بخش دولتی خود را به رعایت استانداردهای مشخص شده حتی در فضای مجازی ملزم می دانند و به جهت احترام به ممنوعیت قانونی استفاده از فیلترشکن از عضویت و فعالیت در برخی شبکه های اجتماعی ممانعت می ورزند. علیرضا می گوید:
« اونایی که شغل دولتی دارن کمتر می آن می ترسن به موقعیتشون لطمه بزنه مثلا خواهرم که دبیره می آد به من می گه یوزر پستو بده برم ببینم چه خبره »
نغمه هم با اشاره به تفاوت در احترام به قانون و ترس از پیامدهای نقض قانون معتقد است انتخاب برخی کاربران شاغل در بخش های دولتی مبنی بر عدم فعالیت شبکه ای یا کمرنگ بودن آن صرفا به جهت حفظ منافع شخصی و چندان رویکرد اخلاقی رعایت قانون را شامل نمی شود:
« اطرافم کسایی که شغل دولتی دارن هستن خیلی علاقه دارن عضو بشن ولی نمی یان. مدلایی که من می شناسم کار و موقعیت اجتماعیه که کنترلشون می کنه، کنترلی از درون نیست مثلا یکی از دوستان من اصلا مذهبی نیست آموزشگاهی داره که زیر نظر ارشاده. من خودشو خانواده شو می شناسم تنها عکسی که گذاشته با آرایش ولی با حجابه. می دونم اگر شغلش به ارشاد برنمی گشت عکسش این نبود. کساییم می شناسم که به خاطر شغل دولتی حتی با حجابم نیومدن»
ارتباطات برون مرزی
مقایسه کاربرانی که ارتباطات برون مرزی انسانی یا رسانه ای دارند با آنها که فاقد اینگونه کانال ها می باشند نشان می دهد می توان آن را به عنوان متغیر مداخله گر در مصرف شبکه ای جوانان محسوب نمود. مصاحبه ها بیانگر آن است که ارتباطات برون مرزی تحول گرایان در چارچوب باورها و نظام فکری آنان و ارتباط خاص گرایان معطوف به وابستگی های فامیلی آنان هر دو به شکلی محدود صورت می پذیرد. در مقابل، ارتباط عملگرایان و بیش از آنها عام گرایان که لزوماً به سبب وابستگی نسبی و سببی نبوده و به جهت روحیه و علاقه شخصی طالب برقراری ارتباط با ملیت های دیگر هستند به شکلی گسترده دنبال می شود. همانگونه که در قسمت پدیده های مرکزی در توصیف معاشرت پذیری اشاره شد، وقتی فردی از اعضای خانواده یا فامیل در خارج از کشور زندگی می کند این امر عاملی برای استفاده متفاوت آنان از شبکه های اجتماعی می شود. به بیان سودابه:
« فیس بوک برای خونواده ها حکم ارتباط با فامیلای خارج از کشورو داره مثلا خانم عموی من که برادرش خارج از کشوره به خاطر دیدن او عضو شده.»
داریوش نیز دراینباره می گوید:
« از وقتی داییم اینا مهاجرت کردن بهترین راهی که از اونا و فامیلای دیگه خبردار بشیم همینه. حتی مادرم که خیلی سنتیه و سوادم نداره دیده فامیلای خارج از کشور عکساشونو می ذارن مدام می پرسه بیا باز کن ببینم از داییت چه خبر »
همچنین مطابق اظهارات مصاحبه شوندگان، استفاده از شبکه های ماهواره ای و تا حدی هم برخورداری از دیگر ارتباطات اینترنتی برون مرزی کاربران بروز و نیز عام گرا را خواسته و ناخواسته در معرض سایر فرهنگ ها و پیامدهای جهانی شدن قرار می دهد و شرایطی ایجاد می کند که همه افراد از این روند تاثیر بپذیرند. به گفته امین:
« اگه ماهواره داشته باشی بعیده شبکه های اجتماعیو امتحان نکرده باشی چون بیشتر مخاطبای پر و پا قرص شبکه های ماهواره با صفحه برنامه های مورد علاقشون تو شبکه های اجتماعی ارتباط دارن نظراتو، سؤالا و پیشنهاداشونو می دن»
در این میان از ارتباطات برون مرزی عملگرایان معنای کارکردی شبکه های اجتماعی بیشتر درک می شود. ندا با اشاره به ارتباطات دانشگاهی برادرش این مورد را به خوبی تبیین می نماید:
«برادرم انگلیس درس می خونه و وقتی تعطیلات می آد ایران هر کاری اونجا داشته باشه از طریق ببو انجام می ده همکلاسیاش، حتی استاداش آی دی ببو دارن صاحبخونشم همین طور من می بینم که کار انجام می ده و یه جوایی شبکه براش همه چیزه حتی ارتباطش با سفارت یعنی به خاطر دوستو رفیق اون تو وقت نمیذاره چون کارشو را می ندازه براش مهمه»
گرایشات سیاسی
بین تمایلات و علاقه های سیاسی برخی کاربران شبکه های اجتماعی در اینترنت رابطه ای محسوس وجود دارد. امکانات تکنولوژیکی که شبکه ها در اختیار اعضاء قرار می دهند دیدگاه های مختلف تحول گرایان بویژه گروه ها و جنبش هایی که سابقا قادر به بازنمایی خود و مشارکت در تولید محتوا در رسانه ها نبودند را قدرت بخشیده است. لذا گرایش های سیاسی ای که توسط روابط قدرت به حاشیه رانده می شوند تا حدودی توانسته اند در فضای شبکه های اجتماعی صدا و حضور خود را قابل شنیدن نمایند. از اینرو گرایشات سیاسی را نیز می توان یکی از شرایط میانجی در فعالیت شبکه ای کاربران بویژه تحول گرایان در نظر گرفت. به گفته محمد:
« آبم اگه جلوش سنگ باشه از کنار رد می شه و مسیرشو پیدا می کنه. بن بستای سیاسی هم یه در تو شبکه ها پیدا کرده شما اگه اهل ورزش باشی مسافرتم که بری مجلس عزا عروسیم که بری ورزشو پیگیری می کنی سیاسیا هم دنبال فضان دیگه »
همچنانکه در بخش پدیده های مرکزی در تبیین دیده بانی به تفصیل صحبت شد گفته های مصاحبه شوندگان حاکی از آن است که به جز تحول گرایان در گروه های دیگر گرایشات سیاسی و مطالبات مدنی به صورت محدود و بیشتر به صورت به اشتراک گذاری محتوا قابل درک است. علی (1) با انتقاد از عملکرد رسانه های رسمی، شبکه های اجتماعی را مجرایی برای اعلام و انتشار دیدگاه های مخالف در ابعاد سیاسی می داند:
« رسانه های رسمی وابسته به حکومت جامعه روکنسرو می کنن. فضای شبکه ها یه انگیزه شخصی و با بعد سیاسی برای من ایجاد می کنه سیاسی نه به معنای سیاسی جهت دهی و جهت گیری نسبت به یه حرکت، یه جنبش بلکه به معنای مخالفت وضعی برای شکستن نرمیه که داره تحمیل می شه».
همچنین مطالبات اجتماعی ای که به دنبال نوعی فرایند خلق و تقویت سیستم ارتباطات عمومی، به چالش کشیدن سیاست های اقتدارطلبانه صورت می گیرد، در جوامع مختلف مصادیق سیاسی، جنسیتی، نژادی و قومیتی یافته به گروه های سیاسی امکان می دهد با تولید محتوا به بازنمایی که توسط دیگران از آنان بعمل آمده واکنش نشان دهند همچنین خود را جهانی سازند. درواقع گرایش های سیاسی معنایی تبلیغی، آموزشی را با شبکه های اجتماعی پیوند می دهند. همین عاملی برای نشر و گسترش فعالیت ها و جذب اعضای بیشتر است. مهبد با اشاره به فعالیت شبکه ای کردها می گوید:
« نیاز به ارتباط همگانی و اعتراض تو متن زندگی آدماییه که متفاوتن تو افق های سیاسی و اعتراضی شبکه های اجتماعی حس می شه. به عنوان مثال کردای ما یا گروه های مدافع حقوق زنان یه خواسته هایی دارن و حس می کنن مورد بی توجهی هستن بلاخره عصبانیتو باید یه جا خالیش کنی دیگه تو خیابونو دانشگاه محل کار که نمیشه می مونه خونه که اونم خیلی وقتا اطرافیان حوصله ندارن برا همین تو شبکه ها بازخورد نشون می دن»
4-1-4.استراتژی کنش/ کنش متقابل
شکل11.استراتژی کنش/کنش متقابل در میان کاربران

                                                    .