رشته حقوق

از دیدگاه فریقین

دانلود پایان نامه

همچنین صحابی به کسی گفته می‌شود که صحبت کند. می‌بینیم که این گروه مصاحبت در حد دیدن را به عنوان ملاکی برای صحابه بودن مطرح می‌کنند و همنشینی طولانی یک برتری بر دیگر صحابه می‌دانند.
ب) همراهی
1. همراهی در جنگ با پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم)؛ سعید بن مسیب معتقد است صحابی کسی است یک یا دو سال با رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) بوده و یا در یک یا دو جنگ با حضرت همکاری کرده‌ است.
بدر الدین ابن جماعه بر این کلام ایراد گرفته و این قول را ضعیف دانسته، زیرا بر طبق این تعریف، وائل بن حجر و امثال آنها صحابه نخواهند شد؛ در حالی که در صحابی بودنشان بحثی نیست. عراقی نیز اسناد این قول را به ابن مسیب صحیح ندانسته است.
2. مصاحبت طولانی با پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) ؛
ابن فورک می‌گوید:
“همنشینی او با رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) باید زیاد باشد و به این امر معروف باشد.”
3. مصاحبت طولانی همراه با اخذ علم؛ برخی معتقدند صحابی کسی است که با پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) صحبت می‌کند و صحبتش طولانی باشد و از او علم بگیرد.
4. همنشینی طولانی همراه به قصد تبعیت از پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) ؛ صحابی کسی است که به قصد پیروی از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) با او هم نشینی طولانی داشته باشد؛ اما کسی که بدون قصد تبعیت با پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) همنشینی کند یا مصاحبت طولانی نداشته باشد، مثل مهمانان آن حضرت صحابه محسوب نمی‌شود. مقصود از صحابی کسی است که ملازم پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) بوده و آن گرامی را نصرت داده و از نوری که با او نازل شده است، پیروی کرده‌اند.
5 . فقط هم عصر بودن؛ این دیدگاه، دیدگاه شاذی است. بنا بر این دیدگاه، صحابی کسی است که هم‌عصر پیامبر باشد؛ اگر چه او را ندیده باشد. پس این تعریف شامل همه مسلمانان در عهد پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌شود.
اما بهترین تعریفی که اهل تسنن قبول دارند، تعریف ابن حجر است که می‌گوید:
” صحابی کسی است که با وصف ایمان با پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) ملاقات کرده و مسلمان از دنیا رفته باشد؛ حال چه مجالست او با پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) طولانی باشد یا نباشد؛ خواه از حضرت روایتی نقل کرده باشد یا نکرده باشد؛ در غزوه‌ای با پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) شرکت کرده باشد یا نکرده باشد.”
بر اساس این تعریف، احمدحسین یعقوب نقدهایی وارد می‌کند که قابل تأمل است. او می‌گوید:
“اگر تعریف ابن حجر را بپذیریم، پس آنچه برای رسیدن به شرافت صحابی بودن مورد اعتماد است، عبارت است از:
الف) ملاقات با پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم): چه این ملاقات از راه مجالست باشد، چه از باب گفتگو و یا دیدن محض. پس هر کس پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) را دید یا پیامبر(صلی الله علیه و آله سلم) او را دیده باشد، صحابی است؛ حتی اگر کودکی شیر‌خوار بوده باشد؛ چون مشاهده پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) منسوب است.
ب) ایمان به او و نبوت پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم): اگر قول ابن حجر را بپذیریم، باید بر حقیقت ایمان تأکید نموده و وجودش را ثابت کنیم و این امری بیرون از قدرت و توان بشر است. پس ابن حجر باید می‌گفت کسی که ایمان دارد یا تظاهر به ایمان می‌کند؛ زیرا عبد الله ابن ابی . که رهبر گروه منافقان بود. به اجماع امت جزو صحابه است. “
بنا بر این، با تعاریف موجود از صحابه می‌توان گفت که صحابی به کسی گفته می‌شود که مصاحبت طولانی با پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) داشته و در ماجراهای حساس و مهم همراه پیامبر(صلی الله علیه و آله وسلم)
بوده و در اوامر و نواهی مطیع ایشان بوده است و تا موقع مرگش متصف به آن اوصاف بوده باشد. بر همین اساس، صحابه مراتب گوناگونی در شأن و عظمت دارند. همین تعریف مقبول شیعه نیز هست.
2. 1. 4. 1 تعریف صحابه در مکتب اهل بیت:
صحابه جمع صاحب به معنای معاشر و ملازم و همراه است ، و صحابی یعنی یک نفر از صحابه رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) و یا سایر معصومان (علیهم السلام)که معاشر و ملازم و همراه آن حضرت بوده است . این معنا تنها درباره کسی صادق است که معیت و همراهی اش بسیار باشد، زیرا مقتضای مصاحبت همراهی دراز مدت است.
شیعه می گوید برخی از اصحاب رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم) انسانهای مومن و متقی بودند و آیاتی از قبیل﴿لَقَدْ رَضِیَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِینَ إِذْ یُبایِعُونَکَ تَحْتَ الشَّجَرَهِ﴾ ﴿ وَ السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرِینَ وَ الْأَنْصارِ وَ الَّذِینَ اتَّبَعُوهُمْ ِإِحْسان﴾ در مورد آنان نازل شده است و برخی دیگر این چنین نبوده اند.
2. 4. 1 تعریف عدالت
با توجه به این که در بررسی حجیت قول صحابه ناگزیریم به بحث عدالت صحابه نیز بپردازیم، لذا در این قسمت از بحث به مفهوم عدالت از دیدگاه فریقین پرداخته می‌شود. هر اندازه این موضوع دقیق‌تر واکاوی شود، نتیجه صحیح‌تری را می‌توانیم در باره حجیت قول صحابه داشته باشیم. عدالت در لغت مصدر از ریشه «ع د ل» بوده و مساوی با واژه عدل است؛ به معنای قسط و ضد جور و ستم. و عادل کسی است که قول و فعل او مورد رضایت مردم باشد.

مطلب مشابه :  مدل قیمت گذاری آربیتراژ

1. 2. 4. 1 عدالت در دیدگاه اهل تسنن

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید