رشته حقوق

ارکان تشکیل دهنده سقط جنین

دانلود پایان نامه

ارکان تشکیل دهنده سقط جنین

سقط جنین یا سقط حمل جرمی است مقید که تحقق آن موکول به حصول نتیجه است. در حقوق ایران تحقق جرم مستلزم باردار بودن زن است وهدف قانونگذار اساساً حمایت از دوران حاملگی در مقابل هر نوع عملی است که دوران طبیعی بارداری را مانع می شود. بنابراین سقط جنین یا سقط حمل در هر زمان اعم از اینکه در اولین روزهای انعقاد نطفه باشد که هنوز شکل و صورتی ندارد ویا در روزهای آخر حاملگی انجام پذیرد که شکل یک انسان کامل را بخود گرفته است، مستوجب کیفر خواهد بود.” در سقط جنین فرقی بین جنین یا حمل مشروع ویا نامشروع وجود ندارد.[1] بنابراین دیه حکم حمل نامشروع نیز همان دیه و حکم حمل مشروع می باشد.”

گفتار اول: عنصر مادی سقط جنین

عنصر مادی جرم سقط جنین به دو صورت محقق می شود:

  • سقط جنین به وسیله به کار بردن وسایل فیزیکی
  • سقط جنین به وسیله به کار بردن وسایل شیمیایی

بند 1 ) سقط جنین به وسیله به کار بردن وسایل فیزیکی:

در اینجا منظور از استفاده از وسایل فیزیکی برای تحقق جرم، آزار واذیت وایراد جرح وضرب به روش های گوناگون است. ماده 622 قانون مجازات اسلامی در این مورد مقرر می دارد: « هرکس عالماً و عامداً به واسطه ضرب واذیت وآزار زن حامله موجب سقط جنین وی شود. علاوه به پرداخت دیه یا قصاص به حبس از یک تا سه سال محکوم خواهد گشت.[2]

بند 2) سقط جنین به وسیله به کار بردن وسایل شیمیایی :

منظور از وسایل شیمیایی عبارتست از استفاده از ادویه جات مختلف، مشروبات گوناگون ، مأکولات و مانند آن؛ در اینجا احراز رابطه بین این وسایل وسقط جنین امری مهم وضروری است. در همین زمینه ماده 623 قانون مجازات اسلامی مقرر می دارد: که هرکس به واسطه دادن ادویه یا وسایل دیگری موجب سقط جنین زن گردد به شش ماه تا یک سال حبس محکوم می شود واگر عالماً و عامداً زن حامله ای را دلالت به استعمال ادویه یا وسایل دیگری نماید که جنین ساقط گردد. به حبس از سه ماه تا شش ماه محکوم خواهد شد. مگر اینکه ثابت شود این اقدام برای حفظ حیات مادر می باشد، و در هر مورد حکم به پرداخت دیه ، مطابق مقررات داده خواهد شد.[3]

مطلب مشابه :  دانشگاه علوم پزشکی

در مورد میزان مجازات برای مرتکب سقط جنین باید گفت که با مقایسه موارد قانون مجازات اسلامی و همچنین منابع فقهی این مسأله مشخص می گردد که قانون گذار برای کسی که بواسطه وسایل فیزیکی مرتکب جرم سقط جنین می شود مجازات به مراتب سنگین تری نسبت به کسی که با استفاده از وسایل شیمیاییی مرتکب این جرم شده است در نظر گرفته است.

گفتار دوم: عنصر روانی

عنصر روانی که شامل قصد مجرمانه و خطای جزایی در سقط جنین می گردد را به شرح ذیل بیان می کنیم:

الف) قصد مجرمانه در اسقاط جنین عمدی : از عناصر اصلی تحقق سقط جنین قصد مجرمانه می باشد. بنابراین در اسقاط جنین عمدی مرتکب باید؛ با علم به حامل بودن زن و به قصد سقط جنین اقدام نماید. در ایراد صدمه در صورتی که صدمات وضربات وارده بر یک زن آبستن بدون اطلاع از حامله بودن وی؛ و بدون اینکه  نتایج حاصله قابل پیش بینی باشد منجر به سقط حمل شود، مشمول مقررات سقط جنین نبوده واین قبیل موارد با احراز خطای مقصر به عنوان سقط جنین غیر عمدی مطرح می گردد.

ب) خطای جزایی در سقط جنین : ماده 492 در مورد مسئولیت جانی وعاقله در پرداخت دیه، برحسب اینکه سقط جنین عمدی باشد؛ شبه عمد ویا به صورت خطای محض؛ مقررات مختلفی پیش بینی نموده است[4]. مواد 487 تا 493، شامل انواع سقط جنین عمدی وشبه عمدی و خطای محض در مراحل مختلف بارداری می باشد[5].

سقط جنین از مصادیق شبه عمدی در ماده 715 قانون مجازات اسلامی پیش بینی شده است. طبق ماده مذکور هرگاه صدمه بدنی غیر عمدی بواسطه بی احتیاطی یا عدم مهارت راننده یا وسیله موتوری یا عدم رعایت نظامات دولتی واقع شود، مرتکب قابل مجازات خواهد بود به علاوه وضع حمل زن قبل از موعد طبیعی نیز موضوع ماده 716 ق. م می باشد[6]. که طی آن هر گاه راننده یا متصدی وسایل موتوری بواسطه بی احتیاطی یا عدم رعایت نظامات دولتی ویا عدم مهارت باعث وضع حمل زن قبل از موعد طبیعی شود به مجازات مقرر محکوم خواهد شد. لذا در جرائم غیر عمدی مزبور، خطای جزایی مرتکب باید ثابت شود وبین خطای مرتکب وصدمه وارده یعنی سقط جنین باید رابطه سببیت وجود داشته باشد.

مطلب مشابه :  کارشناسی ارشد

 

[1] – اداره حقوقی قوه قضاییه . نظریه مشورتی . شماره 2171 . مورخ  7 / 6 / 66

– قانون مجازات اسلامی . مصوب 1370[2]

– همان منبع[3]

1– دیه سقط جنین در موارد عمد و شبه عمد بر عهده جانی است و در موارد خطای محض بر عاقله اوست خواه روح پیدا کرده باشد خواه نکرده باشد.

– قانون مجازات اسلامی . مصوب 1370[5]

1– هرگاه یکی از جهات مذکور در ماده 714 ( بی احتیاطی ، بی مبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت رانندگی یا متصدی وسیله موتوری ) موجب صدمه بدنی شود که باعث نقصان …… یا باعث وضع حمل زن قبل از موعد طبیعی شود مرتکب به حبس از دو ماه تا شش ماه و پرداخت دیه در صورت مزالبه از ناحیه مصدوم محکوم خواهد شد.

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید