رشته حقوق

ارزش های اجتماعی

دانلود پایان نامه

در درجه اول، تمامی آثار تصویرگری شده ایران از کهن ترین روزگار یعنی همان سفالینه ها که نخستین ساخته های دست بشر بودند تا نگاره هایی که با نهایت ظرافت برای ارج نهادن به کتاب با هدف پیام رسانی انجام می گرفتند در جرگه هنر تصویرسازی قرار می گیرند بدین معنی که تمامی آمال، آرزوها، آیین، افسانه ها و به طور کلی تمامی افکار انسان ها در هر برهه زمانی علاوه بر تزیین که از غریزه زیبایی دوست انسان برمی خیزد به منظور القای پیامی به مخاطب عرضه می شدند لذا نمی توان مرزی بین نگارگری و یا تصویرسازی به طور قطع برقرار کرد و در این رابطه تنها ظرافت ها و جزییات زیاد به کار رفته در بیش تر نگاره های ایران را می توان تفاوت نگارگری و تصویرسازی (به معنای امروزی آن که بیش تر به عنوان فن مطرح است) در نظر گرفت در غیر این صورت تمامی نگاره ها به دلیل همگامی با متن همان تصویرسازی می باشند.
اما بخش هایی نیز که بر ماهیت هنر نگارش و تصویرنگاری در تاریخ ایران نظر دارد و قابلیت های تأثیر گذاری محدوده مکانی و زمانی بر تدوین اثر و روند تداوم سیر تاریخی ادبیات و هنر را مورد بحث و بررسی قرار داده است، چنین نتیجه ای را در بر می گیرد که با توجه به رواج رغبت و انگیزه به نگارش کتاب و یا در واقع انتقال مباحث موجود در یک برهه زمانی خاص (یعنی اوایل ظهور اسلام و رواج کتاب مذهبی قرآن) و در یک سرزمین ویژه با مردمانی علاقه مند به ادبیات و هنر (یعنی ایران که از گذشته های دور دارای پیشینه می باشد) به نسل های بعدی می توانسته به تدوین کتاب های مختلف منجر شده و در این میان حمایت حاکمان وقت نیز که باعث متمرکز کردن هنرمندان در نقطه یا محلی خاص و تأثیرپذیری آن ها از یکدیگر شدند را نباید از نظر دور داشت.
در قسمت های بعد نیز با معرفی خصوصیات شخصیتی، فرهنگی و ادبی نویسنده و ویژگی های کلی قابوسنامه به عنوان اثری برجسته در میان آثار دوره اسلامی که در تداوم ادبیات باستانی با در بر داشتن خصلت های اسلامی به رشته تحریر در آمده و تصویرگری شده، ارزش واقعی این اثر از جنبه های بسیاری مشخص شده و شرایط لازم برای تحلیل و تفسیر اثر به خوبی فراهم می شود.
لذا نتیجه کلی این خواهد بود که ایران به عنوان سرزمینی با مردمانی همواره علاقه مند به تاریخ گذشته خود، با ظهور اسلام مسیر تاریخی خود را یکباره از دست نداده و ساکنین متمدن ایران با پذیرفتن قوانین شریعت اسلام و به کار گیری داشته های تاریخی خود، همان سیر گذشته را اما با روش و گونه ای متفاوت تر دنبال کردند به طوری که حتی بیش تر از قبل به غنی کردن دانش ها و هنر های خود برآمدند و نمونه با ارزش آثار ادبی بسیار زیاد قرون چهارم و پنجم ه.ق می باشد و اندرزنامه عنصرالمعالی نیز یکی از برازنده ترین نمونه دوره اسلامی در تداوم نمونه های ساسانی است که به بهترین شکلی مساوات و برابری بین انسان ها از هر قشر و طبقه ای را می نمایاند.
فصل سوم
روش شناسی
مقدمه
زمانی که با اثر هنری روبرو می شویم، این پرسش در ذهن ما متبادر می شود که موضوع یا محتوی این اثر هنری چیست؟ شمایل نگاری به عنوان یکی از حوزه های مطالعاتی تاریخ هنر در صدد پاسخگویی به این پرسش است. از این حیث شمایل نگاری را می توان حوزه ای از تاریخ هنر دانست که به موضوع های هنرهای تجسمی و معنا و محتوای آن می پردازد. شمایل نگاری یا شمایل شناسی از جمله رویکردهای مطالعات تصویر به شمار می آید که هر چند سابقه آن به دوران رنسانس بر می گردد اما به عنوان یک گرایش مدون در زمینه تصویر می توان آغاز آن را ابتدای قرن بیستم و مکتب فرایبورگ دانست. اِروین پانوفسکی چهره برجسته مکتب فرایبورگ در این زمینه است و شیوه مطالعاتی وی با عنوان شمایل نگاری و شمایل شناسی معروف می باشد که با واژه لاتین آیکونوگرافی شناخته می شود. برای شناخت بیش تر این شیوه مطالعاتی می بایست ابتدا به تعریف واژه شمایل یا آیکون پرداخته شود.
(3-1):آیکون
واژه «icon» یا شمایل، به معنای اخص، صرفاً به مسیحیت شرقی یا بیزانس اختصاص دارد و پس از فروپاشی امپراتوری بیزانس در هنر مذهب اُرتودکس های روسیه ادامه می یابد و این اصطلاح به معنای خاص به هیچ وجه به کل مسیحیت اختصاص ندارد. بنابراین، نمی توان نقاشی های مذهبی غرب مسیحیت را تحت عنوان «شمایل» (icon) طبقه بندی نمود. هم چنین اگر در سنّت های مذهبی مختلف از لفظ «شمایل» استفاده می شود مانند «شمایل های شیعی» یا «شمایل های بودایی»، از واژه شمایل به معنای عام آن بهره گرفته می شود. احتمالاً این واژه ها بر اساس ترکیب «شمایل های بیزانس» یا « شمایل های شرق مسیحیت» پدید آمده اند. هم چنین می توان اذعان کرد که مقصود از عباراتی مانند «شمایل های شیعی» همان «شمایل نگاری شیعی» است چرا که لفظ «شمایل» در سنّت شرق از مبانی الهیاتی منحصر به فرد برخوردار است که نمی توان آن مبانی را در سنّت های مذهبی دیگر ملاحظه نمود (رک: نصری، 1388: فصل دوم).
ریشه واژه «icon» به واژه «eikon» یونانی باز می گردد که در آن زبان، به معنای تصویر است و شامل هر امر تصویری می شود از این روی صرفاً به نقاشی اختصاص ندارد، بلکه حتی مجسمه و خوشنویسی را نیز در بر می گیرد(straten, 2000: 3) و صرفاً شامل نقاشی یا هنرهای فیگوراتیو نمی شود.
(3-2): آیکونوگرافی و آیکونولوژی
با تعریفی که از واژه آیکون داده شد، حال می توان با ارائه تعریفی از واژه «graphy» و واژه «logy» تفاوت دو کلمه آیکونوگرافی و آیکونولوژی را مشخص نمود. واژه «graphy» به معنای حک کردن، ترسیم کردن، و تصویرکردن است که از واژه «graphein» یونانی اخذ شده است و در کنار آن واژه «logy» قرار دارد که از واژه «logos» یونانی به معنای شناختن اخذ شده است (Panofsky, 1955: 32). در اصطلاح فارسی این دو کلمه می توانیم «شمایل نگاری» را همان توصیف تصویر (describin image) و شمایل شناسی را به تبیین تصویر ( (expelaining imageاختصاص دهیم (Didi-Huberma, 2005: 18).
بنابراین مقصود از شمایل نگاری توصیف موضوع و محتوای اثر هنری است ودر مطالعات شمایل نگارانه محققان در صدد مواجهه با واقعیت ابژکتیو اثر و مشخص کردن این نکته هستند که چه چیزی در اثر هنری ترسیم شده است. هم چنین آنان به دنبال مشخص ساختن منابع باواسطه و بی واسطه (هم منابع ادبی و هم منابع تجسمی) مورد استفاده هنرمند هستند. از این روی درصددند تا معنای عمیق تر و آگاهانه تری را مورد بازشناسی قرار دهند که از سوی هنرمند در اثر هنری به کار بسته شده است. با توجه به این مسأله می توان چنین نتیجه گرفت که شمایل نگاری تحقیق درباره موضوعات تجسمی، تحول آن ها، سنّت ها، و محتوایی است که در خلال سده های مختلف انتقال یافته اند. وجه تمایز این تحقیقات با تاریخ هنر رایج در این است که به دنبال تعیین تاریخ دقیق اثر هنری یا انتساب یک اثر هنری به یک شخص یا مکتب خاص نیستند، علاوه بر این به قضاوت زیبایی شناختی اثر هنری نیز نمی پردازند.
شمایل شناس نیز در مواجهه با آثار هنری به طرح این پرسش می پردازد که «چرا این اثر خلق شده است یا به عبارتی دقیق تر، چرا این اثر بدین نحو خلق شده است؟» این مرتبه از مطالعه آثار هنری را می توان شاخه ای از تاریخ فرهنگی دانست که در بردارنده پس زمینه تاریخ، اجتماعی و فرهنگی موضوعات و بن مایه های (موتیف های) هنرهای تجسمی است. با توجه به این مسأله مطالعات شمایل شناختی به ما نشان می دهد که چرا فلان حامی هنر این موضوع خاص را برگزیده است. از این لحاظ تحقیقات شمایل شناسانه بر ارزش های اجتماعی و تاریخی به جای تاریخ هنر صرف تمرکز دارد. این ارزش ها به وسیله هنرمندان به نحو عامدانه به کار بسته نشده اند اما بر آن ها تأثیر دارند. در این مرتبه بحث می شود که چگونه تحولات اجتماعی در هنرهای تجسمی بازتاب یافته اند. بر مبنای چنین رهیافتی اثر هنری به منزله یک سند یا گواهی بر زمانه خودش به شمار می رود.
(3-3):تاریخچه آیکونوگرافی و آیکونولوژی
اما پس از شناخت مفاهیم دو واژه آیکونوگرافی و آیکونولوژی لازم است تا مشخص شود تاریخ آغاز پیدایش و کاربرد این دو واژه چه زمانی بوده است. برای این منظور جدول 3-1 به بررسی دوره های تاریخی پیدایش این دو واژه می پردازد.
جدول 3-1:بررسی تاریخ پیدایش و کاربرد دو واژه آیکونوگرافی و آیکونولوژی
دوره تاریخی
توضیحات
یونان باستان
فیلوستراتوس (philostratos) به عنوان نخستین فردی است که در باب ویژگی آثار هنری و مشخصه های آن سخن گفته است.
قرون وسطی
اشارات متعددی در متون این دوران شده است.

مطلب مشابه :  پایان نامه ارشد با موضوع دانشجویان دانشگاه شیراز، استفاده از اینترنت

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید