رشته حقوق

ادبیات فارسی

دانلود پایان نامه

گرسیوز و شغاد خیابان ها را قرق کرده اند.» (آتشی، 1386، ص 1102).
«هی ! چه می خواهی از من ؟
کو شوالیه ی بی باک، عیارت، کو ؟ تهم تنت ؟ زال زرق ؟
من نه تهمینه-نه رودابه نه سودابه ام
و نه از زهدانم سهرابی خونین افتاده است
و نه سیاوشی در تشت طلا
اشتباه آمده ای» (همان، ص 1865).

15-1-3-4- سهراب
«سهراب»، فرزند رستم و از بطن تهمینه دختر شاه سمنگان است. وی در سمنگان که بخشی ازتوران محسوب می شودبه دنیا آمد.دکتر محمدمعین سهراب رابه معنی :«سرخاب و دارند ه ی آب و رنگ سرخ» (معین،1382، ج 5، ص 830) معرفی کرده است.
فردوسی در شاهنامه، در مقدمه داستان رستم و سهراب، راجع به معمّایی بودن کار و به پتّیارگی و کوری مرگ بیان می کند؛ که پیر و جوان را یکسان در کام خود می کشد، از خود می پرسد :
اگر مرگ داداست، بیداد چیست ؟
زداد این همه بانگ و فریاد چیست ؟
از این راز جان تو آگاه نیست
بدین پرده اندر تو را راه نیست».
خلاصه ی داستان رستم و سهراب طبق شاهنامه این گونه می باشد : رستم در یک سفر شکار، در نزدیگی دشت های توران به خواب می رود و اسب خود، رخش را گم می کند. در جستجوی اسب، به شهر سمنگان واقع در کشور دشمن، می رود؛ در آن جا پادشاه سمنگان، از او پذیرایی می کند و وعده می دهد که رخش را پیدا کند. رستم، تهمینه، دختر زیبای پادشاه را می بیند؛ تهمینه پس از شنیدن همه ی داستان های پهلوانی رستم، دل در گروه عشقی او می نهد. رستم با تهمینه ازدواج می کند و پادشاه و اهالی شهر سمنگان با شادی فراوان از این واقعه استقبال می کنند. رستم درست قبل از آنکه شهر سمنگان را ترک کند، نشان معروف خود را به همسرش می دهد و به او می گوید : این نشان را باید به کودکی که متولد خواهد شد، داده شود. اگر دختر بود آن را به موهایش بزند و اگر پسر بود به بازویش ببندد.
نُه ما بعد تهمینه، پسری به دنیا می آورد که، مانند ماه تابان است و می توان گفت : پیلتن، مانند رستم یا شیرسان، مانند سام است. مادر او را سهراب می نامد. سهراب در یک ماهگی مانند کودکی یک ساله است. هنگامی که سه ساله می شود، آموزش فن نبرد را آغاز می کند و در ده سالگی، رقیب و همتایی ندارد. وی به زودی در می یابد که با کودکان همسان خود بسیار تفاوت دارد و بر آنها سراست. وقتی از مادر خود درباره ی پدرش سوال می کند، مادر به او می گوید که : پدرش، رستم است. این موضوع سهراب را بر می انگیزد که نه تنها پدر خود را بیابد، بلکه پیوندهای خود را نیز با توران بگسلد و کیکاووس، شاهنشاه ایران را از تخت به زیر بکشد و پدر خود را به جای او بنشاند. خبر عزیمت سهراب به زودی به افراسیاب بدنهاد می رسد. او بلافاصله توطئه ای علیه پدر و پسر تدارک می بیند و مانع از شناختن آنها از یکدیگر شد. به طوری که آنها همچون دو دشمن روبروی هم شوند. چنین نبردی میان پدر و پسر، چنانچه هیچ یک دیگری را نشناسد، به مرگ رستم به دست فرزند جوانش می انجامد. این طرح شیطانی مانند مهره های شطرنج به اجرا در می آید و رستم و سهراب روبه روی یکدیگر قرار می گیرند.
این واقیّعت که سهراب دچار تردید می شود که شاید حریف روبه روی او، پدرش باشد، جنبه ی تراژیک داستان را عمیقاً تشدید می کند، امّا هنگامی که از پهلوان می پرسد، رستم هویّت واقعی خود را فاش نمی کند. پس سهراب سعی می کند حقیقت را زیر زبان تورانیان بیرون بکشد؛ امّا آن ها نیز به دستور افراسیاب، هویّت رستم را فاش نمی کنند. فقط پس از برخورد نهایی در میدان کارزار، هنگامی که سهراب ضربه ای مرگبار از پدر می خورد، چشم رستم به نشان خویش بر بازوی سهراب می افتد و می فهمد که سهراب، فرزندش است که او را کشته است. پس از آن از افراسیاب درخواست نوشدارو می کند ولی افراسیاب که می داند اگر سهراب زنده بماند و با رستم یکی شود، موقعیتش به خطر می افتد از دادن نوشدارو خودداری می کند و بدین ترتیب، سهراب جان، به جان آفرین تسلیم می کند.
موضوع نبرد پدر و پسر به صورت های گوناگون در روایات حماسی و افسانه های اقوام جهان آمده است. امّا از میان آنها تنها چهار روایت است که از نظر موضوع و جزئیات داستان به یکدیگر بسیار نزدیک هستند. یکی «روایت آلمانی «هیلده براند» و «هادوبراند» به زبان آلمانی فصیح باستان که فعلاً کهن ترین نمونه ی شهر پهلوانی ژرمنی است. دیگر روایت ایرلندی «کوکولین» و «کنلای» به زبان ایرلندی باستان از سده ی نهم میلادی است. و روایت روسی «ایلیامورمیث» و «سکلنیک» از سده ی یازهم میلادی و روایت ایرانی «رستم» و «سهراب» که کهن ترین صورت موجود آن، روایت فردوسی از سده ی دهم میلادی است.» (خالقی مطلق، 1372، ص 53).
یکی از غم انگیزترین داستان های شاهنامه، داستان رستم و سهراب است که در آن، ضعف انسان در برابر سرنوشت به خوبی نشان می دهد. حکایت پهلوانی و جوانمردی سهراب در ادبیات فارسی انعکاس فراوانی یافته است.

مطلب مشابه :  محرومیت از حقوق اجتماعی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید