رشته حقوق

آموزش مهارت های زندگی

دانلود پایان نامه

2-2-11-وفای به عهد
در روایات در مورد رشد اخلاقی و عاطفی کودک آمده است که وقتی به او وعده ای دادید، به آن وفا کنید. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرماید:« أَحِبُّوا الصِّبْیَانَ وَ ارْحَمُوهُمْ- وَ إِذَا وَعَدْتُمُوهُمْ شَیْئاً فَفُوا لَهُمْ- فَإِنَّهُمْ لَا یَرَوْنَ إِلَّا أَنَّکُمْ تَرْزُقُونَهُمْ»
2-2-12-اکرام و احترام نسبت به فرزند
کودکان، موجودات انسانی هستند و از این جهت، باید از طرف پدر و مادر مورد احترام قرار گیرند.اکرام و احترام والدین نسبت به آن ها موجب رشد شخصیت و ایجاد روحیه اعتماد به نفس در او می گردد. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در روزگاری که مردم دختر را مایه ننگ خود می دانستند و او را زنده به گور می کردند، به عهده گرفتن معیشت دو یا سه دختر را همنشینی با خود در بهشت بیان می نمایند: « مَنْ عَالَ ابْنَتَیْنِ أَوْ ثَلَاثاً کَانَ مَعِی فِی الْجَنَّهِ‌» و اجر احترام به دختر را بهشت بیان می فرمایند «کسی که فرزند پسرش را بر دخترش مقدم ندارد و دخترش را مورد اهانت قرار ندهد، داخل بهشت می شود.»هم ایشان در عمل به فرزند دختر خویش بسیار احترام می نمایند به طوری که هرگاه فاطمه زهرا سلام الله علیها بر ایشان وارد می شدند، به او خوش آمد گفته و به پا می خاستند و دست دخترشان را گرفته و می بوسیدند و او را در مکان خویش می نشاندند« اذا دخلت علی النبی صلی الله علیه و آله قام الیها فقبلها و اجلسها فی مجلسه» برخورد ایشان با دخترشان به گونه ای بود که دیگران او را محبوب ترین افراد نزد پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می دانستند. ابن عبدالبر و ابن اثیر به سند خود از جُمَیع بن عمیر تیمی نقل می کنند که گفت: از عایشه سؤال کردم، چه کسی نزد رسول خدا صل الله علیه و آله و سلم محبوبتر از همه بود؟ گفت: فاطمه.گفتم:از مردها؟ گفت: علی.« کان احبّ النساء الی رسول الله صلی الله علیه و آله فاطمه و من الرجال علی»
2-2-13-تربیت کردن
پایه های تربیتی کودک در ابعاد گوناگون بدنی، عقلی و اخلاقی، درکنار تأمین نیازهای روانی او در خانواده بنا نهاده می شود. قلب او همچون زمین خالی است که نیازمند توجه و دقت می باشد تا هر بذری ناسالمی در آن رشد ننماید «اِنَّمَا قَلْبُ الْحَدَثِ کَالْأَرْضِ الْخَالِیَهِ مَا أُلْقِیَ فِیهَا مِنْ شَیْ‌ءٍ قَبِلَتْهُ . . » و پدر و مادر مؤثرترین افراد در کشت فضائل اخلاقی او می باشند. بدین روی اسوه های عملی اسلام توجه به تربیت فرزند را از جمله حقوق وی بیان کرده که پدر و مادر مسئول تربیت نیکو، راهنمایی به سوی پروردگار عز و جل و امر به طاعت او می باشند.« وَ أَمَّا حَقُّ وَلَدِکَ فَأَنْ تَعْلَمَ أَنَّهُ مِنْکَ- وَ مُضَافٌ إِلَیْکَ فِی عَاجِلِ الدُّنْیَا بِخَیْرِهِ وَ شَرِّهِ- وَ أَنَّکَ مَسْئُولٌ عَمَّا وُلِّیتَهُ مِنْ حُسْنِ الْأَدَبِ- وَ الدَّلَالَهِ عَلَى رَبِّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- وَ الْمَعُونَهِ عَلَى طَاعَتِهِ فَاعْمَلْ فِی أَمْرِهِ- عَمَلَ مَنْ یَعْلَمُ أَنَّهُ مُثَابٌ عَلَى الْإِحْسَانِ إِلَیْهِ- مُعَاقَبٌ عَلَى الْإِسَاءَهِ إِلَیْهِ»و همواره به رعایت آداب معاشرت با فرزندان سفارش نموده: «به فرزندان خود احترام کنید و با آداب و روش پسندیده با آن ها معاشرت نمایید»و تربیت او را بهترین هدیه و بخشش از جانب پدر دانسته اند «مَا نَحَلَ وَالِدٌ وَلَداً نُحْلًا أَفْضَلَ مِنْ أَدَبٍ حَسَنٍ‌»که باید با جدیت قبل از شکل گیری شخصیت فرزند زمینه های آن ایجاد گردد « فَبَادَرْتُکَ بِالْأَدَبِ قَبْلَ أَنْ یَقْسُوَ قَلْبُکَ وَ یَشْتَغِلَ لُبُّکَ لِتَسْتَقْبِلَ بِجِدِّ رَأْیِکَ مِنَ الْأَمْرِ. . »و در این میان به عفیف تربیت کردن دختر بسیار سفارش شده است به طوری که در روایت آن را مانعی از آتش جهنم و وسیله ای برای ورود به بهشت می داند. «نعم الولد البنات المخدرات.من کانت عنده واحده جعلها الله سترا من النار و من کانت عنده اثنتان ادخله الله بها الجنّه»
2-2-14-تعلیم خداپرستی
اسلام یک مکتب جامع اعتقادی و اخلاقی و عهده دار روش های تربیتی است و اصل مسأله تربیت که بالاترین میراث بوده « لَا مِیرَاثَ کَالْأَدَبِ»و فراگیری آداب که از حقوق فرزند است «و تجب للولد علی والده ثلاث خصال. . .و المبالغه فی تأدیبه»و آموزش قواعد زندگی و ارزش های اخلاقی برای نیل به هدف نهایی آفرینش یعنی شناخت و پرستش خالق و رب جهانیان است که تعلیم آن در سن کودکی باید از طرف والدین مورد توجه و دقت قرار گیرد.
2-2-15-تعلیم کتابه
یکی از راه های ارتباط با دیگران نگارش است، اسلام این امر را حقی برای فرزند می داند.« مِنْ حَقِّ الْوَلَدِ عَلَى وَالِدِهِ ثَلَاثَهٌ- یُحَسِّنُ اسْمَهُ وَ یُعَلِّمُهُ الْکِتَابَهَ وَ یُزَوِّجُهُ إِذَا بَلَغَ. »
2-2-16-علم آموزی
یکی از حقوق فرزند بر عهده پدر، آموزش علوم می باشد. انسان تا خود و جهان هستی پیرامونش را نشناسد، نمی تواند زندگی راحت و هدف والایی داشته باشد. خداوند ابزار یادگیری و آموزش را در انسان قرار داده است«وَ اللَّهُ أَخْرَجَکُم مِّن بُطُونِ أُمَّهَتِکُمْ لَا تَعْلَمُونَ شَیًْا وَ جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصَرَ وَ الْأَفِْدَهَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُون‏ »تا به حقیقت آگاهی یافته و رفتاری سنجیده انجام دهد و به کمال و رشد برسد، پدر در به کارگیری صحیح از ابزارهای موجود در درک حقایق و آموزش علوم قدیم و جدید نقش مهمی ایفا می کند. اسلام نیز توصیه و سفارش اکیدی در تعلیم علوم و دانش فرزندان از جمله دختران دارد. «من کانت له ابنه فادّبها و احسن ادّبها و علّمها فاحسن تعلیمها فاوسع علیها من نعم الله الّتی اسبغ علیه کانت له منعه و سترا من النّار»
2-2-17-شرکت در فعالیت های معنوی
والدین باید دختران را به فعالیت های معنوی و روحانی تشویق نمایند.
2-2-18-عفو و بخشش
والدین لازم است بر اساس مقتضای سنی کودک با او برخورد نمایند و اگر اشتباهی مرتکب گردید، از او بگذرند و لغزش او را نادیده گیرند، اما وی را متوجه اشتباه و خطای خود گردانند و راه های رفع آن را به او بیاموزند.
2-2-19-پرهیز از تنبیه کودک
یکی از روش های آموزشی تنبه و آگاه کردن کودک پس از ارتکاب بدی ها و در نظر نگرفتن آموزش ها، قهر کوتاه مدت است به شرط آن که از خطای ابتدایی او چشم پوشی شود، ناتوانایی های او پذیرفته و در نظر گرفته شود و به عبارت دیگر کارهای طاقت فرسا از او خواسته نشود«لَا یُکلَِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا. . .» امام کاظم علیه السلام در برابر شکایت فردی از فرزندش، او را دعوت به قهر کوتاه مدت به جای ضرب و کتک می نماید«لَا تَضْرِبْهُ وَ اهْجُرْهُ وَ لَا تُطِلْ» تا با تحریک رابطه عاطفی، قوای فکری او به حرکت در آید « فَإِنَّ الْعَاقِلَ یَتَّعِظُ بِالأَدَبِ وَ الْبَهَائِمَ لَا تَتَّعِظُ إِلَّا بِالضَّرْبِ»و متوجه اشتباهش شود.
2-3- عملکرد فرزند در مقابل مادر(حقوق مادر در قبال تولد و تربیت فرزند)
مهمترین و زیباترین نقش هر زن، تربیت، پرورش هوش و استعداد، توانمندی و ایجاد قدرت برای رسیدن به اهداف و واکسینه کردن کودک در مقابل مشکلات و نابسامانی ها و در نهایت آموزش مهارت های زندگی است. نقشی که هیچ گاه نمی توان جایگزین و جانشین مناسبی برای آن یافت. جایگاهی که زن در ایفای این نقش دارد، با نفوذترین عامل در شکل گیری جوامع است. مادر با ایجاد ارتباط عاطفی با کودک، او را مملو از عشق و محبت خود ساخته و درس زندگی را در سایه این عشق می آموزد. در مقابل این محبت بی دریغ والدین، فرزند وظایف و تکالیفی بر عهده دارد که برخی از آن ها عبارتند از:
2-3- 1-توجه به زحمات مادر
مادر به جهت تولد و تربیت کودک مشقات بسیاری را متحمل می شود که فرزند به علت های بسیار از جمله صغر سن، بازیگوشی، جهل . . .آن را به فراموشی می سپارد. بدین روی اسلام او را متوجه تمام رنج ها و زحمات مادر از جمله اذیت های نادیده او می اندازد و از تحمل مشکلات وی در هنگام بارداری«وَ وَصَّیْنَا الْانسَانَ بِوَالِدَیْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلىَ‏ وَهْنٍ . » و حمل، زایمان « وَ وَصَّیْنَا الْانسَانَ بِوَالِدَیْهِ إِحْسَانًا حَمَلَتْهُ أُمُّهُ کُرْهًا وَ وَضَعَتْهُ کُرْهًا وَ حَمْلُهُ وَ فِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شهَْرًا . .» یا شیر دادن «. . وَ فِصَالُهُ فىِ عَامَینْ‏ِ . . » سخن به میان می آورد. تا با بیان برخی از این مشکلات مایه دلگرمی مادر شود، بدین معنا که هیچ زحمت و تحمل مشقتی که مایه آرامش و تنعم کودک گردیده، از جانب فرزند فراموش نمی شود.
2-3- 2-گرامیداشت مقام مادر(والدین)
فرهنگ اسلام ضمن توصیه انسان در گرامی داشتن و بزرگداشت مقام والدین از طرف فرزند، انجام رفتاری شایسته در برابر آن ها را خواستار شده و در این میان جایگاه مادر را در الویت قرار داده است. در روایتی از امام باقرعلیه السلام در باره سفارش خداوند جهت رعایت جایگاه مادر به حضرت موسی علیه السلام چنین آمده است: « قَالَ مُوسَى بْنُ عِمْرَانَ ع یَا رَبِّ أَوْصِنِی قَالَ أُوصِیکَ بِی قَالَ فَقَالَ رَبِّ أَوْصِنِی قَالَ أُوصِیکَ بِی ثَلَاثاً قَالَ یَا رَبِّ أَوْصِنِی قَالَ أُوصِیکَ بِأُمِّکَ قَالَ رَبِّ أَوْصِنِی قَالَ أُوصِیکَ بِأُمِّکَ قَالَ رَبِّ أَوْصِنِی قَالَ أُوصِیکَ بِأَبِیکَ قَالَ فَکَانَ یُقَالُ لِأَجْلِ ذَلِکَ أَنَّ لِلْأُمِّ ثُلُثَیِ الْبِرِّ وَ لِلْأَبِ الثُّلُثَ‌« اسلام اولین حق در نظام خانوادگی را ارتباط با مادر و رعایت حقوق او می داند و در آخر از حقوق پدر سخن به میان می آورد«. . و حقوق رحمک کثیره متّصله بقدر اتّصال الرّحم فی القرابه فاوجبها علیک حقّ امّک ثم حقّ ابیک ثمّ حقّ ولدک ثمّ حقّ اخیک ثمّ الاقرب فالاقرب. . . » و در روایتی از پیامبراکرم صلی الله علیه و آله مادر را وسیله رسیدن به بهشت می دانند. «الْجَنَّهُ تَحْتَ أَقْدَامِ الْأُمَّهَاتِ» و در روایتی مشابه نیز آمده است:« تَحْتَ أَقْدَامِ الْأُمَّهَاتِ رَوْضَهٌ مِنْ رِیَاضِ الْجَنَّهِ»
2-3- 3-رعایت حقوق والدین

مطلب مشابه :  عوامل موثر در رضایت شغلی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید