رشته حقوق

آلودگی آبهای زیرزمینی

دانلود پایان نامه

تخریب محیط زیست توسط روستاییان فقیر را از سه منظر فقر مادی، فقر دانشی و فقر فرهنگی میتوان مورد برسی قرار داد. یکی از دلایل تخریب محیط زیست از منظر مادی، استفاده از منابع موجود برای تأمین سوخت مورد نیاز است. از منظر فقر دانشی، روستاییان به میزان زیادی از کودهای شیمیایی استفاده میکنند و با اصول صحیح شخم زدن زمین و زراعت در آن آگاه نیستند و با شخم نادرست سبب فرسایش خاک میگردند. در بسیاری از موارد، عامل اصلی تخریب محیط زیست توسط فقیران پایین بودن سطح فرهنگی و نداشتن اخلاق زیست محیطی است که از جمله آنها میتوان به رها کردن زبالهها و پسماندها و فاظلابها در محیط زیست اشاره نمود شخم زمینهای شیب دار دست میزنند تا با کشت دیم محصولی هرچند مختصر به دست آورد جنگلها را آتش میزند تا چند صباحی به کشاورزی بپردازد و زمین ضعیف شده را به حال خود رها میکند. تعداد دامش را زیاد میکند، قبل از اینکه علفها درست سبز کرده باشند دامهایش را به صحرا میبرد و تا می تواند آنها را در عرصهها چرا میدهد اگرچه دامهایی زار و نزار و مرتعی رو به ویرانی را پیش میبرد، اما به فکرسیرکردن شکم خود و فرزندانش است و توان اقتصادی و گاه فرهنگی صیانت از منابع برای فردا و فرداهای دیگررا ندارد.
فقرا با جمع آوری گیاهان از عرصهها برای خوراک و یا برای درمان خود و یا برای فروش این گیاهان در بازار میتوانند به محیط خود فشار وارد کنند. در شرایط فقر خشکسالیها و بلایای طبیعی مردم مناطق آسیب دیده را به حدی به فلاکت میکشاند که به خوردن گونههای گیاهی غیر متعارفی دست میزنند و به اکوسیستم حساس شده فشار مضاعفی را وارد میسازند. استفاده از گیاهان با قطع و برداشت بیرویه آنها جهت مصرف به عنوان سوخت، در نتیجه عدم دسترسی به سوختهای دیگر و یا گران بودن آنها نیز از جمله فشارهایی است که فقرا به محیط وارد میسازند. استفاده از زغال سنگ که غالباً به عنوان یکی از آلوده کننده ترین سوختهای کنونی شناخته میشود، با فقر اقتصادی کارگران است که امکان بهره برداری مییابد، بهره برداری از معادن زغالسنگ در اکثر مناطق بسیار سخت و با بهره گیری از کارگران ارزان قیمت و در شرایط خطرناک عملی میگردد. در بسیاری از مناطق فقرا مصالحی جز گیاهان برای خانهسازی، یا در واقع برای برپا کردن آلونکهایشان ندارند. در مورد گونههای جانوری، با شکار و ماهیگیری انسانهای فقیر جهت تغذیه خود به انواع موجودات زنده روی میآورند و در چنین شرایطی انتظار از آنها در خصوص اهمیّت دادن به حفظ گونههای نادر و رو به انقراض در طبیعت غالباً برآورده نمیشود.
گفتار دوم: سایرعوامل
بند اول: عدم آگاهی مردم از اثرات زیان بار تخریب محیط زیست
مشکل اساسی در حفظ و حمایت از محیط زیست کشور را عدم آگاهی مردم و عدم رعایت قوانین مربوطه توسط آنان میدانند، بنابراین مدیریت محیط زیست کشور باید با استفاده از راهکارهای اجرائی آموزش محیط زیست و بکارگیری مناسب امکانات آموزشی، دگرگونیهائی در طرز فکر، تمایلات، دانش، مهارت و بینش جوانان به وجود آورد و در نهایت با ایجاد انگیزه، زمینههای اجرایی طرحهای زیست محیطی را درآینده فراهم نماید. هنوز بیشتر مردم از مسائل زیست محیطی پیرامون اطلاع چندانی ندارند و مسئولین نیز از مشکلات زیست محیطی مردم بیاطلاعند و این امر نشان دهنده وجود نقطه ضعفی در سیستم و به عبارتی لزوم ایجاد بخشی برای انتقال این اطلاعات به عامه مردم و بالعکس است.
در دهههای اخیر، بشر با دگرگون سازی، محیط زیست خود را با تغییرات عمدهای مواجه ساخته است. برای برقراری تعادل طبیعی، انسان ناگزیر به تغییر شیوه زندگی به سمت توسعه پایدار است که این تحول میتواند تغییرات عمدهای در جامعه کنونی و نیز نسلهای آینده به وجود آورد از دیدگاه متخصصان محیط زیست، مسأله اصلی، بالا بردن کیفیت زندگی بشر در چار چوب موازین توسعه پایدار بوده که برای دستیابی به آن باید آموزشهای لازم علمی و عملی در زمینه حفظ محیط زیست در جامعه اجرا شود. با توجه به وضعیت محیط زیست متوجه میشویم که علت دگرگونی و تخریب، ناشی از ناآگاهی و یا بیتوجهی انسان ازاثرات زیان بار تخریب محیط زیست اطراف، خودخواهی انسان و پشت پا زدن به ارزشها و آداب و رسوم گذشته برای حفظ و حمایت از آن بوده است آموزش می تواند تأثیر قابل توجهی در تقویت فرهنگ زیست محیطی و رسیدن به اهداف توسعه پایدار داشته باشد. آشنایی جوانان با علوم پایه زیست محیطی در مقاطع مختلف تحصیلی میتواند روحیه سازگاری و حس مسئولیت پذیری در حفاظت از منابع طبیعی را در آنها تقویت کند. متأسفانه هنوز درسی با عنوان محیط زیست در متون درسی مدارس کشور گنجانده نشده و فقط به بخشهای محدودی از کتابهای علوم وسیعی اکتفا شده است. در دانشگاهها نیز به جز رشتههای تخصصی محیط زیست و منابع طبیعی و تا حدودی کشاورزی در دیگر رشتهها دروس محیط زیست حتی دروس اختیاری آنان ارائه نشده است.
بدیهی است در چنین وضعیتی مطلوب ترین روشهای آموزشی توام با دسترسی به دانش روز و نیز تشویق دانش آموزان به یادگیری و مطالعه میتواند در دستیابی به اهداف مدیریتی برای حفظ و حمایت از محیط زیست کمک مؤثری کند. آموختههای علمی میتواند توسط افراد در زندگی روزمره استفاده شود و این آموزشها زمانی بیشترین کارایی را خواهد داشت که افراد با استفاده از راهکارهای اجرایی کسب شده درصدد رفع مشکلات و موانع زیست محیطی برآیند. عدم اگاهی باعث پایین آمدن بهبود کیفیت زندگی بشر، به خطر انداختن محیط زیست، تخریب منابع طبیعی و آلوده سازی منابع پایه، آب، خاک، هوا میشود.
بند دوم: تولید، پخش و انتشار مواد خارجی به اجزای غیرجاندار محیط
اصولاً موضوع تولید، پخش و یا انتشار مواد خارجی مربوط به آن بخش از قلمرومحیط زیست و اجزای آن است که امکان وقوع آن وجود دارد که بدون تردید (هوا) میتواند مصداق بارز و گسترده آن باشد. هرچند وقوع این موضوع در دیگر اجزای محیط زیست نیز امکان پذیرخواهد بود. در راستای شکلگیری پخش و انتشار مواد خارجی،(البته مضر و زیان آور) در هوا، انواع گوناگونی از آلایندهگی محیط زیست مانند آلودگی شیمیایی هستهای، ناشی از مواد رادیواکتیو، آلودگی صوتی و حرارتی پدید خواهد آمد که باید از وقوع آنها به عنوان بخشی از جرایم زیست محیطی نام برد.
نخست- آمیختن و ترکیب شدن مواد خارجی به اجزای غیرجاندار محیط:
اصولاً آمیختن مواد خارجی به محیط زیست گویای پدید آمدن آلودگی محیط زیست درگسترده آب، خاک و زمین است.به عبارت دیگرآمیختنی و ترکیب شدن مواد خارجی به این اجزا سبب بروز جرایم زیست محیطی آلودگی آب، خاک و زمین خواهد شد.
دوم- خارجی بودن مواد انتشار یافته و ترکیب شده، با محیط زیست:
خارجی بودن موادی که بر اثر پخش یا آمیختن به آب، خاک یا زمین ایجاد وآلودگی مینمایند، بیان گر این نکته مهم است که بروز آلودگیهای گوناگون محیط زیست ناشی از وقوع دگرگونیهای درونی در اجزای مورد بحث نیست: بلکه پیدایش این آلودگیها (جرایم زیست محیطی) نیازمند وجود مواد خارجی و ورود آنها به قلمرو آب از طریق انتشار یا ترکیب با این اجزا و تغییر زیان آور چگونگیهای فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیک به آنها میباشد.
سوم- زیان آوربودن تغییرات فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیک کیفیت آب، هوا، خاک و یا زمین ناشی از پخش یا آمیخته شدن مواد خارجی:
هنگامی میتوان از وجود آلودگی در محیط زیست سخن گفت و به دنبال آن وقوع جرایم زیست محیطی را پذیرفت که دگرگونیهای چندگانه پدیدآمده (به تنهایی تا توأمان) حاوی خسارت و صدمه باشند و سودمند بودن این اجزا را تبدیل به زیان آور بودن برای حیات موجودات زنده نمایند. بنابرین در موردی که این تغییرات همراه با این شرایط نباشند. (علی رغم آن که تغییر پدیدآمده است.) آلودگی (جرم) به شمار نخواهد آمد.
در این جا باید به این نکته اشاره شود، که ممکن است مواردی پیش آید که فعالیتهای آدمی موکول به تغییرگردد و این تغییر در محیط دارای آثار ناگوار نیز باشد، اما آلودگی (جرم) قلمداد نگردد. مانند اجاره قانونی استفاده از سموم دفع آفات نباتی که بدون تردید سبب بروز تغییر نامطلوب در محیط زمین خواهد شد. لیکن به دلیل ضرورت استفاده ازآن، قانونگذار در مقررات قانونی نظیر قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست اجازه بهرهبرداری آن را داده است. همچنین استفاده از انواع سوختها در وسایل نقلیه و یا مراکز تولیدی وصنعتی، که با قبول موضوع استاندارد و پذیرش ایجاد آلودگی (تغییرات نامطلوب) تا حدی در این موارد، اقدامات آلاینده مزبور ازحمایت قانونی برخوردار بوده و مرتکبین قابل تغیب نخواهند بود.
حال آن که پرسشی که در اینجا میتواند مطرح باشدآن است آیا صرف رعایت استاندارد در اینگونه موارد کافی است؟ اگر استانداردهای مربوطه رعایت شود وآلودگیهای حاصله درحد مجاز باشد آیا گسترده بودن فعالیتهای آلاینده مجاز قابل قبول از حیث رعایت استاندارد، نمیتواند محیط زیست با خطرات مختلف مواجه سازد و آثارناگوار و نامطلوب برآدمی (فیزیکی و یا مغزی) و دیگر موجودات زنده به همراه داشته باشد؟ آیا امروز پیدایش بسیاری ازآلودگیهای زیست محیطی متأثراز همین فعالیتهای مجازنیست؟!!! پاسخ به این پرسش روشن است .موضوعی که باعث میگردد تا قانونگذاران به تعیین استانداردها و تبیین مقررات مربوط به آنها بپردازند و این میزان تغییرات در اجزای محیط زیست را بپذیرند، همانا ضروری دانستن استفاده از فناوریهای مختلف برای برطرف کردن نیازهای متنوع انسانها و حرکت در مسیر بروز تحولات نوین صنعتی و مانند آن از یک سو، و رشد و توسعه فناوری و بنیانهای اقتصادی ازسوی دیگر است و این ضرورت است که توجیه کنندهی قابل قبول دانستن ایجاد آلایندهگی مجاز، مطابق با استانداردها میباشد.
بند سوم: قاچاق مواد سوختی و اثرات بیولوژیکی ناشی ازآن
قاچاق فرآوردههای نفتی، از جمله معضلاتی است که زیانهای پیدا و پنهان فراوانی را بر محیط زیست کشور وارد کرده است. تقاضای فراوان برای فرآوردههای نفتی ایران در سایر کشورها به ویژه کشورهای هم جوار، که عمدتاً ناشی از اختلاف قیمت این فرآوردههاست و نیز کیفیت بالای بنزین و گازوئیل تولیدی در ایران در قیاس با محصولات مشابه در کشورهای عراق و ترکیه به همراه قیمت ارزان آن در ایران، موجب افزایش تقاضا برای این کالا درآن سوی مرزها و در نتیجه افزایش انگیزهی سودآوری از طریق قاچاق برای قاچاقچیان شده است.
محیط زیست یکی از فاکتورهای مهم در آرامش و آسایش انسانها بوده و هرگونه دستکاری در آن باعث تخریب، نابودی و آلوده نمودن آن میگردد. مشتقات مواد نفتی شامل بنزین، گازوئیل و قیرحجم بالایی از قاچاق را به خود اختصاص داده است. حمل و نقل غیراستاندارد مواد سوختی که توسط قاچاقچیان و با ماشین، اسب و قاطر در روستاهای مرزی، جنگلها، راهها و نیز مسیرهای آبی کشور انجام میگیرد، هیچ گونه امنیت جانی برای انسان و طبیعت نداشته و مخاطراتی از قبیل آتش سوزی در حین مسیر، تخریب، تخلیه، سوزاندن و نابودی قسمتی از جنگلها را به همراه دارد. همچنین، آلودگی آبهای زیرزمینی، دریاها و هوای منطقه منجر به بروز فاجعهی زیست محیطی در سطح وسیع تری خواهد گردید.
آلودگی محیط زیست دریاها متاسفانه طی سالیان اخیر، قاچاق مواد سوختی به کشورهای حاشیهی خلیج فارس و جابجایی غیراستاندارد توسط شناورهای غیرمجاز در دریاها به ویژه در خلیج فارس دیده میشود؛ به طوری که این افراد به هنگام روبه رو شدن با نیروهای انتظامی و دریابانی برای این که از تخلفات خود کم کنند و به دلایل مختلف، از جمله: ترس از جریمه شدن در مواجهه با مأموران، حفظ تعادل کشتی، نشت از تانکر، و غیره. مواد نفتی را در دریا رها میکنند! که این امر پیامدهای زیست محیطی بسیاری را درپی خواهد داشت.
منابع اصلی آلودگی مواد سوختی قاچاق در دریاها:
1- تصادفات یا تصادمات، عملیات نفتکشها، آتش سوزی، انفجار و یا به گل نشستن که باعث نشت مواد نفتی از سیستمهای سوخت، روغن و یا مخازن کشتی میگردد.
2 – فعالیتهایی از قبیل بارگیری کشتیها، حملونقل نفت توسط نفتکشها، شناورهای حمل قاچاق و…
3- عملیات تخلیهی عمدی مواد نفتی قاچاق یا ضایعات آن توسط پمپاژ یا تخلیهی آب مخازن تعادل کشتی به دریاها و نیز تخلیهی مواد سوختی به دریاها توسط قاچاقچیان، به ویژه در هنگام مواجهه با مأموران نیروی انتظامی برای این که از تخلفات خود کم کنند.
4- نشت هنگام انتقال سوخت یا انتقال محموله از یک کشتی به کشتی دیگر یا از کشتی به خشکی.
5- چکه ازخطوط لوله و پاره شدن لوله های خطوط ارتباطی ( بین مخزن و بارگیری، مبدأ و مقصد دورتر و طولانی) به ویژه درحالتی که قاچاق و انتقال سوخت توسط لولههای پلیاتیلنی و از طریق تانکرهای سوخت مستقر در سواحل صورت گیرد.

مطلب مشابه :  منابع مقاله درباره خلیج فارس و دریای عمان

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید