زن به حضور مرد در کنار خود نیازمند است. حضرت رسول اکرم صلی الله علیه وآله و سلم نشستن شوهر، نزد همسر و فرزندانش را نزد خداوند دوست داشتنی تر از معتکف شدن فرد در مسجد النبی بیان می نماید.«جلوس المرء عند عیاله احبّ الی الله تعالی من اعتکاف فی مسجدی هذا» در حالی که در باره اعتکاف آمده است:. . .
ایشان در طی سفارشی به امیرالمؤمنین علی علیه السلام فرمود یا علی ساعتی در خدمت عیال و اولاد در خانه بودن بهتر است از عبادت هزار سال و هزار حج و هزار عمره و بهتر از آزاد نمودن هزار بنده و هزار غزوه و عیادت هزار مریض است و درک هزار جمعه و تشییع هزار جنازه و سیر کردن هزار گرسنه و پوشاندن هزار برهنه و هزار سوار در راه خدا فرستادن و بهتر است از هزار دینار صدقه دادن به مساکین و بهتر است از خواندن تورات و انجیل و زبور و فرقان و هزار اسیر خریدن و آزاد نمودن و هزار شتر قربانی فرستادن و از دنیا نمی رود تا آن که مکان خود را در بهشت ببیند. یا علی هر که خدمت کند زن و فرزند و زندگی را برای خدا بدون حساب وارد بهشت می شود.
2-1-8-همکاری در امور منزل
همکاری و مساعدت مرد در امور منزل و تربیت فرزندان موجبات سعادت و رفاه خانواده و زمینه ساز فلاح جامعه می گردد. پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله در تأکید بر همکاری داماد بزرگوارشان در امور خانه( پاک کردن عدس) اجر و ثواب فراوان و مطابق با صابران را برای ایشان بیان می کنند. البته پیامبر صلی الله علیه و آله خدمت به عیال را زمانی همراه با پاداش الهی می دانند که با اهانت به همسر مقرون نباشد و در این صورت است که نام آن فرد در دیوان شهداء نگاشته می شود و به اندازه هر شب و روزی ثواب هزار شهید برای او ثبت می گردد و به هر قدمی که در راه تشرک مساعی زن خود در خانه خود بر می دارد، ثواب حج و عمره می برد و خداوند به اندازه عرقی که می ریزد شهری در بهشت به او می بخشد . . . پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله خدمت نمودن به عیال را کفاره گناهان بزرگی و فرونشاندن آتش غضب الهی بر می شمارند و در نهایت بیان می دارندکه خدمت زن و زندگی را نمی کند مگر صدیق یا شهید باشد تا خیر دنیا و آخرت را خداوند بر او برساند. کلام امیر المؤمنین در این باره چنین است: «دَخَلَ عَلَیْنَا رَسُولُ اللَّهِ ص وَ فَاطِمَهُ جَالِسَهٌ عِنْدَ الْقِدْرِ- وَ أَنَا أُنَقِّی الْعَدَسَ- قَالَ یَا أَبَا الْحَسَنِ قُلْتُ لَبَّیْکَ یَا رَسُولَ اللَّهِ- قَالَ اسْمَعْ مِنِّی وَ مَا أَقُولُ إِلَّا مِنْ أَمْرِ رَبِّی- مَا مِنْ رَجُلٍ یُعِینُ امْرَأَتَهُ فِی بَیْتِهَا- إِلَّا کَانَ لَهُ بِکُلِّ شَعْرَهٍ عَلَى بَدَنِهِ عِبَادَهُ سَنَهٍ- صِیَامٍ نَهَارُهَا وَ قِیَامٍ لَیْلُهَا- وَ أَعْطَاهُ اللَّهُ مِنَ الثَّوَابِ- مِثْلَ مَا أَعْطَاهُ الصَّابِرِینَ- دَاوُدَ النَّبِیِّ وَ یَعْقُوبَ وَ عِیسَى ع- یَا عَلِیُّ مَنْ کَانَ فِی خِدْمَهِ الْعِیَالِ فِی الْبَیْتِ- وَ لَمْ یَأْنَفْ کَتَبَ اللَّهُ اسْمَهُ فِی دِیوَانِ الشُّهَدَاءِ- وَ کَتَبَ لَهُ بِکُلِّ یَوْمٍ وَ لَیْلَهٍ ثَوَابَ أَلْفِ شَهِیدٍ- وَ کَتَبَ لَهُ بِکُلِّ قَدَمٍ ثَوَابَ حِجَّهٍ وَ عُمْرَهٍ- وَ أَعْطَاهُ اللَّهُ بِکُلِّ عِرْقٍ فِی جَسَدِهِ مَدِینَهً فِی الْجَنَّهِ- یَا عَلِیُّ سَاعَهٌ فِی خِدْمَهِ الْبَیْتِ- خَیْرٌ مِنْ عِبَادَهِ أَلْفِ سَنَهٍ وَ أَلْفِ حِجَّهٍ وَ أَلْفِ عُمْرَهٍ- وَ خَیْرٌ مِنْ عِتْقِ أَلْفِ رَقَبَهٍ وَ أَلْفِ غَزْوَهٍ- وَ أَلافِ مَرِیضٍ عَادَهُ وَ أَلْفِ جُمُعَهٍ- وَ أَلْفِ جَنَازَهٍ وَ أَلْفِ جَائِعٍ یُشْبِعُهُمْ- وَ أَلْفِ عَارٍ یَکْسُوهُمْ- وَ أَلْفِ فَرَسٍ یُوَجِّهُهُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ- وَ خَیْرٌ لَهُ مِنْ أَلْفِ دِینَارٍ یَتَصَدَّقُ بِهَا عَلَى الْمَسَاکِینِ- وَ خَیْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ یَقْرَأَ التَّوْرَاهَ وَ الْإِنْجِیلَ- وَ الزَّبُورَ وَ الْفُرْقَانَ- وَ مِنْ أَلْفِ أَسِیرٍ أَسَرَ فَأَعْتَقَهُمْ- وَ خَیْرٌ لَهُ مِنْ أَلْفِ بَدَنَهٍ یُعْطِی لِلْمَسَاکِینِ- وَ لَا یَخْرُجُ مِنَ الدُّنْیَا حَتَّى یَرَى مَکَانَهُ مِنَ الْجَنَّهِ- یَا عَلِیُّ مَنْ لَمْ یَأْنَفْ مِنْ خِدْمَهِ الْعِیَالِ- فَهُوَ کَفَّارَهٌ لِلْکَبَائِرِ وَ یُطْفِی غَضَبَ الرَّبِّ- وَ مُهُورُ الْحُورِ الْعِینِ وَ تَزِیدُ فِی الْحَسَنَاتِ وَ الدَّرَجَاتِ- یَا عَلِیُّ لَا یَخْدُمُ الْعِیَالَ إِلَّا صِدِّیقٌ أَوْ شَهِیدٌ- أَوْ رَجُلٌ یُرِیدُ اللَّهُ بِهِ خَیْرَ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَهِ».
2-1-9-مراقبت ویژه در ایام خاص
یکی از وظایف خاص و منحصر به فرد مردان، مراقبت ویژه از همسر در دوران بارداری و ایام مخصوصی است که او دچار دگرگونی های هورمونی می گردد و نیازمند یاری، توجهات روحی و عواطف افزون تری از جانب همسر خود می باشد. مراعات حال او در این ایام که چند روز کوتاهی از هر ماه و نیز ایام بارداری می باشد، تحمل درد و رنج را برای او آسانتر و سلامت روح و روان خود و فرزندش را تأمین خواهد نمود و زمینه ساز ایجاد آرامش در خانواده خواهد شد. دین مبین اسلام نیز رعایت احوال زن در این ایام سفارش نموده: «وَ یَسْئَلُونَکَ عَنِ الْمَحیضِ قُلْ هُوَ أَذىً فَاعْتَزِلُوا النِّساءَ فِی الْمَحیضِ وَ لا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى یَطْهُرْنَ. . .»و به مهربانی و شفقت نسبت به آن ها امر کرده است«. . . فَإِنَّ لَهُنَّ عَلَیْکُمْ حَقّاً وَاجِباً لِمَا اسْتَحْلَلْتُمْ مِنْ أَجْسَامِهِنَّ وَ بِمَا وَاصَلْتُمْ مِنْ أَبْدَانِهِنَّ وَ یَحْمِلْنَ أَوْلَادَکُمْ فِی أَحْشَائِهِنَّ حَتَّى أَخَذَهُنَّ الطَّلْقُ مِنْ ذَلِکَ فَأَشْفِقُوا عَلَیْهِنَّ وَ طَیِّبُوا قُلُوبَهُنَّ حَتَّى یَقِفْنَ مَعَکُمْ»
2-1-10-آراستگی مرد برای همسر خود
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله یکی از سنت های انبیاء علیهم السلام را استفاده از عطر بیانی می نمایند «إِنَّ مِنْ سُنَّتِی وَ سُنَّهِ الْأَنْبِیَاءِ قَبْلِی النِّکَاحَ و . . . و الْعِطْرَ‌« هم ایشان در مقابل اعتراض عده ای از زنان نسبت به همسران خود که از بوی خوش، زنان و خوردن گوشت اعراض می کردند، فرمود: من که رهبر شما هستم گوشت می خورم، نظافت میکنم و عطر استعمال می نمایمودر ادامه در دوری نمودن از زنان به آن ها هشدار داد و فرمود « وَ قَلِّمُوا الْأَظْفَارَ وَ لَا تَشَبَّهُوا بِالْیَهُودِ الْخَبَرَ‌ »تنظفوا و لا تشبهوا بالیهود» نظیف باشید و خودتان را شبیه یهود قرار ندهید. سپس فرمود زنان یهود که زناکار شدند برای آن بود که شوهرانشان خود را تمیز نمی کردند تا زن ها بدان ها راغب شوند.
اسلام مردان را موظف نموده تا به زیبایی و آراستگی ظاهر خود بپردازند و مردان بزرگ الهی را سرمشق این موضوع قرار می دهد. به عنوان نمونه حضرت موسی بن جعفر علیهما السلام با رنگ مشکی خضاب می نمود و می فرمود: خضاب و آرایش در مرد موجب افزایش پاکدامنی در همسر اوست.
2-1-11-مراعات حال همسر
زنان دارای تحمل و ظرفیت خاصی هستند که نباید فوق طاقتشان از آن ها انتظار داشت، حضرت علی علیه السلام در سفار به مراعات حال بانوان، خطاب به مردان می فرماید : «فَإِنَّ الْمَرْأَهَ رَیْحَانَهٌ وَ لَیْسَتْ بِقَهْرَمَانَه»
2-1-12-پرداخت مهریه( یا هدیه مالی) به همسر
زن پس از ازدواج، مالک حقوقی می شود که همسرش باید در ادای آن بکوشد؛ از جمله آن که مهریه او را با روی خوش و طیب خاطر پرداخت نماید«‌وَ ءَاتُواْ النِّسَاءَ صَدُقَاتهِِنَّ نحِْلَهً فَإِن طِبْنَ لَکُمْ عَن شىَ‏ْءٍ مِّنْهُ نَفْسًا فَکلُُوهُ هَنِیًا مَّرِیًا »و قصد مطالبه آن را نداشته «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا یَحِلُّ لَکُمْ أَنْ تَرِثُوا النِّساءَ کَرْهاً وَ لا تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا بِبَعْضِ ما آتَیْتُمُوهُنَّ إِلاَّ أَنْ یَأْتینَ بِفاحِشَهٍ مُبَیِّنَهٍ . . »و هنگام ازدواج بر پرداخت آن پیمان محکمی داده باشد. « وَ کَیْفَ تَأْخُذُونَهُ وَ قَدْ أَفْضى‏ بَعْضُکُمْ إِلى‏ بَعْضٍ وَ أَخَذْنَ مِنْکُمْ میثاقاً غَلیظاً »حضرت علی علیه السلام به مردان سفارش می نمایند که مهر زنان خود را بپردازند.«إِذَا دَخَلَ الرَّجُلُ بِالْمَرْأَهِ. . . فَقَدْ وَجَبَ لَهَا الْمَهْرُ کُلُّه و آن را حق زن می داند.«. . . لِأَنَّ الْمَرْأَهَ أَحَقُّ بِمَهْرِهَا‌« پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نیز اولین مجری این قانون الهی است. «‌یَأَیُّهَا النَّبىِ‏ُّ إِنَّا أَحْلَلْنَا لَکَ أَزْوَاجَکَ الَّتىِ ءَاتَیْتَ أُجُورَهُن‏. . »
2-1-13-عدم مرد سالاری و بی عدالتی
برخی مردان بر این باورند که پس از ازدواج، مالک همسر خود می باشند و زن مملوک و برده آن ها می شود. نظریه ای که در آن ازدواج به معنای بردگی،کنیزی و خدمتکاری زن است، گاه نیز تصوری عکس آن از سوی زن ایجاد می گردد. چنین باورهایی در اسلام جایگاهی ندارد. در حالی که تمام انسان ها آزاد به دنیا پا نهادند. امام باقر علیه السلام از قول حضرت علی علیه السلام آورده اند که در خطابی به مردم آفرینش انسان را بر اساس بنده یا کنیز بودن نمی داند، بلکه همه انسان ها را آزاد و حر می داند: «وَ مَا قَضَى بِهِ قَالَ قَالَ النَّاسُ کُلُّهُمْ أَحْرَارٌ» به عبارت دیگر زن یا مرد پس از ازدواج از آزادی و انسانیت خود محروم نگشته و دیگری اختیارات او را برعهده نمی گیرد، بلکه دو انسان آزاد با عقد تعهداتی که موجب دوام ازدواج گردد، زندگی مشترک خود را شروع می کنند.
2-1-14-توجه به همراهی خیر و برکت با زنان
زنان موجب نزول خیرات و برکات الهی می گردند. از امام صادق علیه السلام سؤال شد که آیا این حدیث صحیح است که مردی نزد پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم آمد و از نیازش نزد ایشان شکایت کرد و پیامبر تا سه بار سؤال او، هر بار دستور به ازدواج داد. «اسحاق بن عمّار : قلت لابی عبد الله:الحدیث الذّی یروونه الناس حقّ؟انّ رجلا اتی النبیّ صلی الله علیه و آله و سلم فشکی الیه الحاجه فامره بالتزویج . . حتّی امره ثلاث مرّات» امام پس از تأیید این حدیث که فرمود:«هو حقّ» رزق و روزی را همراه با زنان دانستند و فرمودند « الرِّزْقُ مَعَ النِّسَاءِ وَ الْعِیَالِ. »هم ایشان در سخنی دیگر بیشترین خیر را در زنان می دانند « أَکْثَرُ الْخَیْرِ فِی النِّسَاءِ»بنابراین در اسلام همسر را وسیله افزایش رزق و روزی می داند و به مردان توصیه می نماید جهت رفع تنگدستی خود ازدواج نمایندوتشکیل خانواده دهند و ایشان، ازدواج را عاملی بر وسعت روزی مطرح می کند. از پیامبر صلی الله علیه و آله آمده است که ایشان فرمودند: « اتخذوا الاهل فانه ارزق لکم»« یتزوجون حتی یغنهم الله من فضله»و زنان را عامل خیر و برکت می دانند« تزوجوا للرزق فان لهن البرکه»
2-1-15-همسر، نعمتی الهی جهت آرامش مرد
همسران از جمله نعمت ها و هدایای خدا به افرادند. امام سجاد علیه السلام در تأکید این مطلب همسر را نعمتی از جانب خدا معرفی می نمایند که مایه آرامش و انس می باشد «و حق الزوجه ان تعلم ان الله عز و جل جعلها لک سکنا و أنسا و تعلم انّ ذلک نعمه من الله تعالی علیک» البته لازم است انسان در مقابل وجود این نعمت مورد قدردانی نموده وحمد الهی را به جای آورد. «کل واحد منکما یجب ان یحمد الله علی صاحبه» و همسر را نعمتی از نعمت های الهی می داند.
2-1-16-امانت الهی دانستن همسر
زن امانت الهی است که مردان آن ها را به خانه های خود می آورند و به صورت ودیعه الهی نزد خود نگه می دارند«. . اتَّقُوا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فِی النِّسَاءِ فَإِنَّهُنَّ عَوَانٍ بَیْنَ أَیْدِیکُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ عَلَى أَمَانَاتِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ . .»همانطور که انسان در اسلام به حفظ امانت بسیار سفارش شده است، همسران را برای مردان همانند یک امانت می داند و آن یک امانت الهی که دقت در حفظ و نگهداری آن باید بیش از سایر امانت باشد. گرچه در اسلام حفظ امانات به ارزش امانت بستگی ندارد اما دریافت امانت از هر خدا بسیار دقت بیشتری را می طلبد.
2-1-17-مرد محرم اسرار همسر
بر مرد لازم است که اسرار و معایب همسر خود را حفظ نماید و همچون لباس زینت بخش او باشد«. .هُنَّ لِباسٌ لَکُمْ وَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُم. . . »
2-1-18-شاد نمودن همسر
یکی دیگر از وظایف شوهر در قبال همسر خود شاد نمودن اوست. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم پس از بیان مهربان تر بودن خداوند به دختران نسبت به پسران، ادخال سرور به قلب محارم را برابر با شادی فرد توسط خداوند در روز قیامت می داند و می فرماید: « إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى عَلَى الْإِنَاثِ أَرَقُّ مِنْهُ عَلَى الذُّکُورِ- وَ مَا مِنْ رَجُلٍ یُدْخِلُ فَرْحَهً عَلَى امْرَأَهٍ بَیْنَهُ وَ بَیْنَهَا حُرْمَهٌ- إِلَّا فَرَّحَهُ اللَّهُ یَوْمَ الْقِیَامَهِ».
2-1-19-چشم پوشی از خطا

                                                    .