رشته حقوق

آثار دنیوی کار در بعد فردی

دانلود پایان نامه

اگر در سیره امامان به خصوص امام علی (ع) تفحص کنیم، سراسر مربوط به اخلاق و به خصوص اخلاق اداری است. کتاب نهج‌البلاغه کتاب اخلاق و اعتقاد تشیع است، در این کتاب عظیم، اخلاق اداری به صورت‌های مختلفی ارائه شده است که با مطالعه‌ی دقیق و اساسی آن و البته عمل به آن می‌توان به یک نظام اداری اسلامی و اصول دست یافت.
2-2. بخش دوم: آثار و پیامدهای کار در سیره معصومین (ع)
کار و تربیت علت و معلول یکدیگرند، همان طور که انسان سازنده و خالق کار خود است، کار نیز خالق آثار و پیامدهایی در زندگی انسان است (مرکز تحقیقات دانشگاه امام صادق، 1389: 88). این آثار، یا دنیوی است و یا اخروی و در دنیا یا فردی است یا اجتماعی. در این قسمت به سه دسته از پیامدهای تربیتی کار اشاره میشود:
2-2-1. آثار دنیوی کار در بعد فردی
2-2-1-1. کسب روزی
در سیره معصومین (ع) کار کردن برای به دست آوردن روزی مورد ستایش قرار گرفته است. در این رابطه امام صادق (ع) خطاب به یکی از یاران خویش به نام هشام فرمودند: «ای هشام، اگر دیدی دو صف برای جنگ روبروی هم قرار گرفتهاند، در همان روز نیز دست از تحصیل روزی برندار» (فوادیان دامغانی، 1378: 70).
پیامبر خدا (ص) میفرمایند: «ما أکَلَ أحَدٌ طَعاما قَطُّ خَیرا مِن أن یَأکُلَ مِن عَمَلِ یَدِهِ، وإنَّ نَبِیَّ اللّه داوودَ علیه السلام کانَ یَأکُلُ مِن عَمَلِ یَدِهِ» (بخاری، 1996: ج 2/ 730)؛ هیچکس هرگز خوراکى بهتر از آنچه حاصل دست رنجِ اوست، نخورده است. همانا پیامبر خدا، داوود علیه السلام، از دست رنج خویش مىخورد.
باز در جای دیگر رسول خدا (ص) فرمودند: «خداوند رحمت کند مردی را که کسب پاکیزه داشته باشد و از روی اقتصاد و میانهروی خرج کند و مازاد درآمدش را برای روز تنگدستی و احتیاجش از پیش فرستد» (متقی الهندی، 1397: ج 4/ 5).
از آنجا که انسان با کار کردن صاحب روزی میشود از لحاظ تربیتی، انگیزه‌ای برای وی است تا تمام تلاش و کوشش خود را برای انجام کار صرف نماید.
2-2-1-2. سلامت جسم
در روایات به تأثیر کار بر سلامت جسمانی اشاره گردیده است. در همین زمینه انس از رسول خدا (ص) روایت میکند: «العافیَهُ عَشرَهَ اَجْزاء، تِسْعَهٌ فی طَلَبِ الْمَعیشَه و جُزءَ سایِرالْاَشیاء» (متقیهندی، 1397: ج 4/ 6)؛ تندرستی ده جزء دارد که نه تای آن تلاش در جهت به دست آوردن مخارج زندگی و یک جزء آن در سایر چیزهاست.
امام علی (ع) میفرمایند: «مَن یَعمَل یَزدُد قُوَّه» (تیتمیآمدی، 1366: 269)؛ کسی که کار کند قوت و نیرویش افزون میگردد. از این رو به دست آوردن سلامت جسمانی یکی دیگر از آثار تربیت کار بر روی انسان است که توسط آن انسان صاحب قوای جسمانی سالم میباشد و سستی و ناتوانی از وی دور میگردد.
2-2-1-3. استقلال و آزادی
امام علی(ع) در رابطه با کار تجارت میفرماید: «تُعْرِضُوا لِلتِّجارات، فَانَّ لَکُمْ فیها غَنی عَمّا فِی اَیدی الْنّاس» (حکیمی،1380: ج 5/ 373)؛ به کارهای تجارت بپردازید، زیرا این کار شما را از آنچه که در دست مردم است بینیاز میگرداند.
از عبدالاعلی، مولای سام روایت شده است که گفت: روزی تابستان که هوا بسیار گرم بود در یکی از راههای مدینه به امام صادق (ع) برخوردم. عرض کردم: فدایت شوم با آن وضعی که نزد خدای تعالی و قرابتی که نسبت به رسول خدا داری در مثل چنین روزی چرا خود را به زحمت میاندازی؟ فرمود: ای عبدالاعلی، به طلب رزق برخاستهام تا از کسی مثل تو بینیاز باشم (طباطبایی، 1374: ج 10/ 265).
با توجه به روایات فوق، از پیامدهای تربیتی کار این است که انسان خود را از وابستگی به دیگران رها میکند و خود نیازمندیهایش را برآورده میسازد و در این صورت است که به استقلال و آزادی دست مییابد.
2-2-1-4. خلق آثار روانی مثبت و سازنده
کار از لحاظ تربیتی، اثرات روانی بسیار مثبت و سازندهای برای فرد دارد. افرادی که کار میکنند و برای تأمین زندگی و رفاه بیشتر خود تلاش مینمایند، از نظر روانی در سلامت بالاتری به سر میبرند. کسانی که روز خود را با کارهایی که به آن‌ها محول گردیده سپری میکنند، فرصت پرداختن و فکر کردن به مسائل آزاردهنده را کمتر دارند همین امر باعث میشود که از نظر روانی سالمتر باشند. معلی بن خنیس میگوید: امام صادق (ع) متوجه شدند که من دیر به بازار میروم، به همین خاطر به من فرمودند: «اول روز به سوی سربلندی و عزت خویش برو» (حرالعاملی، 1409: ج 2، 1043).
امام صادق (ع) در حکمت لزوم کار میفرمایند: «وَلَو کُفِیَ النّاسُ ما یحتاجُونَ اِلَیهِ لَما تَهنَّوا بِالعَیشِ وَ لا وَجَدُوا لَهُ لَذّهً» (مجلسی، 1404: ج 3/86)؛ «اگر مردم هر چه را میخواستند حاضر و آماده در اختیار داشتند، زندگی برای آنها گوارا نمیشد و لذتی از زندگی نمیبردند»، ایشان در قالب مثالی میفرمایند: «آیا ندیدهای که اگر کسی میهمان گروهی شود و مدتی بماند و هر آنچه از خوراک و پوشاک و پذیرایی در اختیارش باشد، از بیکاری خسته و ملول میگردد و دلش میخواهد خودش را به چیزی مشغول سازد!؟ پس بر این قیاس کن که اگر آدمی هر چه میخواست در اختیار میداشت، به چه رنجی گرفتار میشد».

مطلب مشابه :  تعامل با اقلیت های قومی و مذهبی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید