پایان نامه ها

پایان نامه درباره استفاده از کتابخان، کتابداران، کتابخانه عمومی، روش پژوهش

خدمات مطلوب به آن‌ها، باید اقدامات لازم را در این زمینه انجام دهند.
گورمن58 (۱۹۹۰) در پژوهشی که ابزار بکار رفته آن پرسشنامه بود، به بررسیِ رابطه عوامل مذهبی با نیازها و رفتارهای اطلاعاتی افراد پرداخت و به این نتیجه رسید که بین ویژگی‌های جمعیتشناختی، عادت‌های جمع‌آوری اطلاعات، فعالیت‌های پژوهشی و منابع مورد استفاده و نیازهای کاربران، رابطه معناداری وجود دارد.
نتایج پژوهشی (۱۹۹۰) که به صورت پیمایشی و با کمک پرسشنامه در دانشگاه تنسی59 انجام شد نشان‌دهنده این است که تعداد مراجعه‌کنندگان از ۱۶۱/۴۸ نفر، در سال ۱۹۸۸، به ۷۰۷/۲۵ نفر در سال ۱۹۸۹، کاهش یافته است. طبق نتایجی که از این بررسی بدست آمد، مراجعان از اتلافِ وقت جهت ایستادن در صف تحویل امانت کتاب و کیفیت منابع مخزن ناراضی بوده‌اند.
مگرث60 و دیگر همکاران (۱۹۹۴) در اداره وزارت بهداشت و درمان کودکان و نوجوانان ایرلند، در پژوهشی که به صورت پیمایشی با عنوان «موانع استفاده از کتابخانه های عمومی توسط نوجوانان» انجام دادند، به این نتیجه رسیدند که موانع استفاده از کتابخانه ممکن است به دلایل جسمی و روانی و یا ترکیبی از هر دو باشد. موانع جسمی شامل: مسائل حمل‌ونقل، فاصله، ساعات کار محدود و خدمات کتابخانه و جاذبه‌ها می‌باشد. همچنین موانع روانی عبارتاند از: ارتباط با مطالعه، نیاز به آرامش، پاسخگو نبودن کتابداران، خستگی، ساختمان‌های خسته‌کننده یا تهدیدآمیز و جالب نبودن ساختمان کتابخانه.
در پژوهشی که توسط شورای شهر کامبریا61 (۱۹۹۸) به کمک پرسشنامه و تحت عنوان «مردم در مورد امکانات کتابخانه چه فکری می کنند؟» انجام شد، این نتیجه بدست آمد که افزایش ساعاتِ باز بودن کتابخانه، افزایش تنوع کتابها و آگاهی مردم در مورد تسهیلات امانت منابع غیرکتابی، در افزایش میزان مراجعه عموم به کتابخانه‌های عمومی تأثیر بسزایی داشته است.
در پژوهش دیگری (۲۰۰۰) که در ارتباط با موانع استفاده از کتابخانه عمومی می‌باشد این نتیجه بدست آمده است که موانع استفاده ممکن است مربوط به خود سازمان باشد، ممکن است موانع اجتماعی دخیل باشند، مثلاً مردم احساس نکنند که به کتابخانه نیاز دارند. ممکن است به خاطر عدم آگاهی مردم باشد مثلاً اینکه کتابخانه چه تأثیری در زندگی آنان می‌تواند داشته باشد و موانع محیطی مانند مشکلات حملونقل و مکان نامناسب کتابخانه، در این امرمی تواند دخیل باشد.
در سال۲۰۰۰کتابخانه هاگرتی62 در دانشگاه دِرکِسل63 در پژوهشی در زمینه پژوهش حاضر، به این نتیجه دست یافت که کُند بودن امانت، کوتاه بودن ساعات کار کتابخانه، شلوغ بودن کتابخانه، رفتار برخی کتابداران و عدم آگاهی دانشجویان از منابع کتابخانه، از عوامل بازدارنده در استفاده از کتابخانه‌های عمومی، توسط دانشجویان است.
در پژوهشی که به صورت پیمایشی توسط کتابخانه بریستول64، در رابطه با دلایل عدم استفاده از این کتابخانه انجام شد، نتایج بدست آمده بیانگر این است که ۳/۲۷درصد از جامعه مورد نظر ترجیح می‌دهند که کتابهای مورد نظر را خریداری نمایند و نیز۷/۲۳درصد از جامعه وقت کافی برای مراجعه به کتابخانه را ندارند. در ضمن، باز نبودن کتابخانه در ساعات مورد نیاز و عدم توانایی مراجعین در یافتن منابع مورد نیاز، دلایل عمده در عدم استفاده از این کتابخانه است.
شوانز65 (۲۰۰۲) در پژوهشی که به صورت پیمایشی و با استفاده از پرسشنامه در مورد عوامل مؤثر بر استفاده مراجعان از کتابخانه‌های عمومیِ شهر اسپوکن66 در شرق واشنگتن67 انجام داد، به این نتیجه رسید که عواملی مانند مدیریت و سازمان‌دهی در کتابخانه‌ها، سیاست‌ها و روش‌های ارائه خدمات و محل قرار گرفتن کتابخانه، در جذب مراجعان به کتابخانه‌ها موثّر خواهد بود.
سین68 و کیم69(۲۰۰۸) در پژوهشی که در رابطه با استفاده و عدم استفاده از کتابخانه‌های عمومی،به صورت پیمایشی و با استفاده از ابزار پرسشنامه انجام دادند به این نتیجه رسیدند که کتابخانه‌های عمومی برای رسیدن به برنامه‌ریزی راهبردی موثّر، باید بدانند چه کسانی از کتابخانه‌های عمومی استفاده می‌کنند و چه کسانی از آن استفاده نمی‌کنند. این مطالعه به بررسی ویژگی‌های کاربران و غیر کاربران از کتابخانه‌های عمومی، با استفاده از داده‌های اجتماعی و جمعیتی از بررسی جمعیت کنونی و یک نظرسنجی در سراسر کشور، بر روی ۵۰۰۰۰ خانوار انجام شد که در این پژوهش،۳۴ متغیر قابل‌توجه شناسایی شد . این متغیرها از جمله عواملی هستند که مورد مطالعه قرار نگرفته‌اند که مهم‌ترین متغیرهای شناسایی‌شده عبارت‌اند از: فاصله از وضعیت حضور کتابخانه، سن، مدرسه، استفاده از انواع دیگر کتابخانه و دریافت هزینه. همچنین شایان‌ذکر است که گروه‌های محروم، از جمله اقلیت‌های قومی، مهاجران و افراد معلول بودند که کمتر احتمال می‌رفت که از کتابخانه‌های عمومی استفاده کنند.
موسسه استیفتانگلسن70 آلمان و انجمن کتابخانه‌های آلمان71 یک نظرسنجی تلفنی (۲۰۱۱) درباره اینکه چرا نوجوانان و بزرگ‌سالان این کشور، از کتابخانه‌های عمومی استفاده نمی‌کنند را انجام دادند. مصاحبه‌ها، تلفنی و به کمک رایانه در ماه اکتبر و نوامبر ۲۰۱۱ انجام شد که ۱۰۳۰۱ نفر با سن 75-14 مورد بررسی قرار گرفتند. در میان آن‌ها، ۲۸ درصد غیر کاربران، ۴۱ درصد کاربران سابق و ۲۹ درصد، کاربران کتابخانه‌ها بودند. مهم‌ترین یافته‌ها در مورد ا
ینکه چرا مردم از کتابخانه‌های عمومی به مدت طولانی استفاده نمی‌کنند به این شرح است: ساعات کار محدود شده است؛ نبود مکان‌های جذاب؛ وجود کافه‌تریا در سطح شهر؛ عادات شخصی و عدم رویدادهای جالب. نظر مردم درباره اینکه چه اقداماتی می‌تواند به حفظ کاربران سابق و جذب کاربران جدید کمک کند به این قرار است: افزایش ساعات کار کتابخانه‌ها؛ ایجاد مکان‌های جذاب؛ ارائه طیف گسترده‌ای از دی وی دی و سی دی؛ رسانه‌های دیجیتالی به‌روز؛ انواع رویدادها و فعالیت‌های جذاب؛ برنامه‌های ویژه برای خانواده‌ها؛ رایانه و دسترسی به اینترنت و تحویل سریع کتاب و رسانه‌ها. یکی از یافته‌های برجسته این مطالعه، اشاره به این واقعیت داشت که توسعه اولیه مطالعه از دوران کودکی، یک عامل کلیدی در این مسئله است.
وورتمن72(۲۰۱۲) در پژوهشی در رابطه با فضاهای کتابخانه‌ای در کتابخانه عمومی ادمونتون73، به مدت چهار هفته یک نظرسنجی را با استفاده از پرسشنامه چاپی و آنلاین در بین ۱۵۱۷ نفر از کاربران این کتابخانه، در مورد اینکه آن‌ها چگونه از فضاهای کتابخانه استفاده می‌کنند و اینکه آن‌ها چه انتظاراتی از فضاهای کتابخانه‌ای دارند، انجام داد. یافته‌های وی نشان داد که کاربران خواستار مجموعه‌ای با اهمیت و آرام در فضاهای کتابخانه و ارائه فضای اجتماعی و گروهی در کتابخانه هستند. همچنین نتایج بررسی‌های وی نشان داد که کاربران کتابخانه ادمونتون، فضای کتابخانه را جدا از مجموعه و خدمات کتابخانه نمی‌دانند. نتیجه دیگر این مطالعه، نشان‌دهنده اهمیت مشاوره با کاربران کتابخانه در مورد فضاهای کتابخانه‌ای، برای اطمینان از فضاها برای ادامه دادن به تحقق نیازهای کاربران، به عنوان هدف اصلی کتابخانه است.
در پژوهشی که توسط زیکور74، راینی75 و پارسل76 (۲۰۱۳) با موضوع انتظارات و عادات کتابخانه‌ای آمریکایی‌ها انجام شد، نتایج بدست آمده به این قرار است که تقریباً همه آمریکایی‌های زیر ۳۰ سال، به لحاظ فناوری‌های جدید، به‌روز هستند. تقریباً بیشتر کاربران مسن تر، به استفاده از رایانه و اینترنت کتابخانه‌ها روی می‌آورند. آمریکایی‌های زیر ۳۰ سال، مثل افراد مسن، به بازدید از کتابخانه و امانت گرفتن و بازبینی فهرست و قفسه‌های کتابخانه‌ها می‌پردازند. اکثریت بالایی از کسانی که زیر ۳۰ سال دارند می‌گویند که کتابداران، کتابخانه‌ها و همچنین امانت منابع «بسیار مهم هستند» و تعداد نسبتاً کمی فکر می‌کنند که کتابخانه‌ها باید بسیاری از خدمات را به طور خودکار و با حرکت به سوی خدمات آنلاین ارائه دهند. کاربران دارای سن پایین نسبت به کاربران سن بالا، بیشتر به خدمات رایانه‌ای و اینترنتی دست پیدا می‌کنند. کاربران جوان تر، به طور قابل‌توجهی از خدمات رایانه‌ای استفاده می‌کنند. در مجموع، بیشتر اعضای کتابخانه به مطالعه، نشستن، خواندن و تماشا یا گوش دادن به رسانه‌ها در کتابخانه می‌پردازند. اکثریت آمریکایی‌ها، از تمام گروه‌های سِنی می‌گویند که کتابخانه باید فضای راحت تر و آرام بخشی داشته باشد.
۲ – ۲3 استنتاج از مرور پیشینه‌ها
با بررسی پژوهش‌های انجام‌شده در داخل و خارج از کشور، می‌توان گفت که عواملی مانند مدیریت قوی و کارامد در کتابخانه‌ها، مجهز کردن کتابخانه‌ها به فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی، ساعات کاری طولانی کتابخانه‌ها، برخورد مناسب کتابداران با کاربران کتابخانه، بالا بودن آگاهی کتابداران از لحاظ اطلاعات علمی و عمومی، فاصله نزدیک کاربران به کتابخانه‌های عمومی، قرار گرفتن کتابخانه در موقعیت مناسب که دسترسی به آن راحت تر باشد، امکان استفاده کاملاً رایگان از تمامی امکانات کتابخانه، ایجاد فضاهای گروهی، وجود منابع غنی و جدید در کتابخانه‌ها و داشتن وقت کافی اعضای جامعه برای مراجعه به کتابخانه، از عوامل مهم در مراجعه افراد جامعه به کتابخانه‌های عمومی می‌باشند. همچنین، عواملی مانند وضعیت خانوادگی و شرایط اقتصادی ضعیف، عدم توجه مراکز فرهنگی به امر مطالعه و عادت مطالعه و همگام نبودن کتابخانه‌ها با تغییرات جامعه، به عنوان موانعی در مراجعه هرچه بیشتر اعضای جامعه به کتابخانه‌های عمومی می‌باشند. با انجام این پژوهش، مشخص می‌شود که تا چه اندازه، یافته‌های این پژوهش با یافته‌های پژوهش‌های انجام شده در گذشته مطابقت دارد.

مطلب مشابه :  منابع و ماخذ پایان نامهقلام تعهدی، اقلام تعهدی، ارزش دفتری، ارزش بازار

فصل 3
روششناسی پژوهش
3 – 1 مقدمه

پژوهش، فرآیندی است پویا که برای حل مسائل و یا دستیابی به راهحل مشکلات انجام میشود. برخی پژوهش را تقابل علم با پدیدههای جهان تعریف کردهاند. برخی نیز آن را کنش متقابل علم با پدیدههای موجود جهان دانسته‌اند (آذر و مؤمنی،1384، ص۲۷). پژوهش علمی که همان کاربرد روش علمی می‌باشد، در جستجوی شرایطی است که تحت آن‌ها، پدیده خاصی رخ میدهد و مشخص کردن شرایط دیگری است که تحت آن‌ها این پدیده رخ نمیدهد. به عبارت دیگر، فرضیه اصلی روش علمی آن است که تحت چه شرایط خاصی پدیده رخ می‌دهد (بازرگان و دیگران،1384، ص۳۹).

3 – 2 نوع و روش پژوهش
مجموع فعالیت‌هایی که رسیدن به مقصدی را میسرمی سازد، روش نام دارد (مهاجری،1383، ص14). انتخاب روش پژوهش به ماهیت موضوع، اهداف پژوهش، فرضیه‌های تدوین‌شده، ملاحظات اخلاقی و انسانی ناظر بر موضوع پژوهش و وسعت و امکانات اجرایی آن بستگی دارد (اشرفی ریزی و کاظم پور،1387). پژوهش حاضر به لحاظ روش، از نوع پژوهش‌های کار
بردی است و بر اساس چگونگی گردآوری داده‌ها، پیمایشی- میدانی است. هدف از انجام پژوهش‌های کاربردی، توسعه دانش و به‌کارگیری آن در زمینه خاص است (هادیزاده مقدم و همکاران،1391). در این روش، با بررسی شرایط فعلی و با گردآوری داده‌های کامل تر و مناسب تر از جامعه انسانی، شناخت کامل تری از وضعیت جامعه در زمان حال حاصل می‌شود (کومار، 1374، ص 38).
هدف پژوهش حاضر، بررسی موانع بر سر راه کاربران کتابخانه، در استفاده از کتابخانه‌های عمومی است تا با شناسایی این عوامل، کتابخانه‌های عمومی در ارائه خدمات خود به کاربران ، از کارایی بیشتری برخوردار باشند. از آنجایی که به دنبال شناسایی این عوامل از زبان خود کاربران کتابخانه هستیم، با این وجود، پژوهش حاضر یک پژوهش کاربردی است که به دنبال اعمال نتایج پژوهش در جامعه است. کاربرد پژوهش پیمایشی در مطالعاتی است که به کشف نوعی رابطه همبستگی بین دو یا چند متغیر توجه دارد (آخشیک،1389).

مطلب مشابه :  پایان نامه رایگان دربارهمالکیت فکری، حقوق مالکیت، حقوق مالکیت فکری، آثار ادبی

3 – 3 جامعه آماری، نمونه و روش نمونهگیری
3 – 3 – 1 جامعه آماری پژوهش
جامعه مجموعه‌ای از واحدهاست که پژوهشگر می‌خواهد نتایج مطالعه پژوهشی را به آن تعمیم دهد (پاول77،1379، ص108). جامعه شامل گروهی از افراد است

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید