رشته حقوق

نظر تعدادی از علما در مورد قتل از روی ترحم

نظر تعدادی از علمای شیعه و اهل سنت در مورد قتل از روی ترحم

 

سؤال: با توجه به اینکه در مواردی مشاهده می شود که افراد مبتلا به بیماریهای درمان ناپذیر برای رهایی از زندگی رنج آور خود تقاضا دارند که پزشک با تزریق دارویی زندگی آنها را خاتمه دهد در صورتی که فرد در آستانه مرگ قرار بگیرد و برای رهایی از رنج٬ مرگ وی تعجیل شود می توان دارو را در اختیار بیمار قرار داد و یا پزشک معالج با هماهنگی بیمار در این زمینه اقدام کند؟

  1. آیت الله العظمی صافی گلپایگانی

جواب: در فرض سؤال کشتن شخص مذکور با دارو حکم قتل عمد دارد و حرام است و همچنین است حکم در مورد دارو دادن جهت تعجیل در فوت بیمار و رضایت بیمار مجوز قتل نیست و موجب عدم ضمان طبیب نمی شود و تجویز داروی کشنده توسط طبیب ولو مباشر استعمال دارو خود بیمار باشد نیز حرام است والله العالم.

  1. آیت الله العظمی نوری همدانی

جواب: چنین عملی جایز نیست و پزشک معالج ضامن است

  1. آیت الله العظمی فاضل لنکرانی

جواب: تسریع در مرگ بیمار توسط خودش یا پزشک یا دیگران حرام است که اگر توسط خود فرد انجام شود خودکشی محسوب می شود و اگر توسط پزشک انجام شود حکم قتل عمد را دارد و رضایت بیمار تاثیری در حکم ندارد.

  1. آیت الله العظمی مکارم شیرازی

جواب: قتل انسان جایز نیست حتی از روی ترحم و یا اجازه خود مریض و ترس از معالجه منجر به مرگ نیز جایز نیست. دلیل اصلی این مسئله اطلاقات ادله حرمت قتل از آیات و روایات است و همچنین ادله وجوب حفظ نفس است و فلسفه آن ممکن است این باشد که چنین اجازه ای سبب سوء استفاده های فراوان می شود و به بهانه های واهی قتل از روی ترحم صورت        می گیرد و یا افرادی به قصد انتحار و خودکشی بر این راه وارد می گردند به علاوه مسائل پزشکی غالبا یقین آور نیست و ای بسا افرادی که از حیات آنها مایوس بوده اند به طور عجیبی از مرگ رهایی یافته اند.

  1. نظرات رهبر معظم انقلاب اسلامی٬ حضرت آیت الله العظمی خامنه ای

سؤال: گاهی به جهت تعجیل در راحت شدن محتضر٬ به او مواد مهلکه (کشنده) تزریق       می کنند; آیا این عمل جایز است یا نه؟ و در صورت عدم جواز٬ آیا عاملان این کار در قتل اوشریکند؟

مطلب مشابه :  آثار حقوقی مترتب بر زناشوئی در فوت زوجین

جواب: جایز نیست و در صورتی که موجب قتل شود٬ قصاص یا دیه آن واجب می گردد.

سؤال: اتانازی بر سه قسم است: الف: نوع فعال (با تجویز دارویی کشنده از طرف پزشک به زندگی بیمار خاتمه داده می شود). ب: نوع انفعالی (به صورت خودداری از ادامه مداوا و زنده نگه داشتن بیمار محتضر). ج: نوع غیر مستقیم (با قرار دادن مقدار زیادی دارو در دسترس بیمار تا بیمار شخصا به زندگی پررنج خویش پایان دهد). استفاده از کدام بلااشکال است؟

جواب: حفظ محتضر و تاخیر مرگ او جایز نیست بنابراین٬ قسم دوم مانع ندارد ولی هر کاری که موجب مرگ محتضر باشد٬ مثل دو قسم دیگر جایز نیست (اسلامی تبار و                 الهی منش٬ ٬1386 ص 210 ).

  1. نظر آیت الله موسوی اردبیلی

سؤال: شخصی از بیماری لاعلاج رنج می برد و مرگ او هم مشخص نیست و ادراک و حرکت و نطق اختیاری هم دارد٬ یعنی دارای حیات مستقره است; ولی از شدت درد و رنج از پزشک می خواهد که به هر وسیله ممکن به حیات او سریعا خاتمه داده تا از رنج و عذاب رهایی یابد. آیا دستور بیمار مجوز مرگ است؟ آیا اقدام به این کار از طرف پزشک جرم بودن مرگ بیمار را ازبین می برد؟ در صورت انجام عمل با توجه به اذن بیمار قصاص یا دیه ساقط می شود؟

جواب: جایز نیست و این قتل نفس است با اجازه بیمار و هرکس دیگری جایز نمی شود و در صورت اقدام٬ قصاص و در بعضی موارد دیه دارد (بسامی٬ ٬1388 ص 132 ).

  1. آیت الله بهجت فومنی

جواب: تا شخصی از نظر شرعی٬ مهدور الدم نباشد٬ حفظ جان او در هر شرایطی بر خود او و متمکن از حفظ او واجب است که او را حفظ کند و راحتی واقعی برای روح است که آن هم نسبت به مجموع دنیا و آخرت ملاحظه می شود (بسامی٬ ٬1388 ص 133 ).

  1. آیت الله العظمی گلپایگانی

جواب: در شرایطی که محتضر در حال زجر کشیدن می باشد٬ تزریق مواد کشنده به       بیمار٬ برای اینکه زوتر راحت شود٬ جایز نیست٬ و در صورتی که مرگ بیمار مستند به این عمل باشد٬ شخصی که چنین کاری را انجام داده قاتل محسوب می شود و به آن دیه تعلق  می گیرد (روحانی علی آبادی و نوغانی٬ ٬1378 ص 145 ).

  1. آیت الله العظمی خمینی
مطلب مشابه :  فلسفه حق در حقوق بشر اسلامی

اگر یقین به مردن کسی نباشد٬ باید صبر کنند تا معلوم گردد که آیا واقعا مرد یا نه٬ و نباید کاری کنند که در مرگ او تسریع شود (روحانی علی آبادی و نوغانی٬ ٬1378 ص 145 ).

  1. آیت الله العظمی صانعی

سؤال: آیا پزشک می تواند از روی شفقت و ترحم به خواست خود بیمار با تزریق داروهای کشنده به زندگی پر درد و رنج بیمار پایان دهد؟

جواب: حرام و قتل نفس است و موجب قصاص و دیه می باشد و باید از اینگونه بی رحمی ها به خدا پناه برد (صانعی٬ ٬1384 ص 155 ).

  1. علامه سید محمد احمد شاطری

سؤال: هرگاه پزشک به صورت فعال و از روی ترحم و با رضایت بیمار اقدام به کشتن وی کند آیا چنین کاری جایز است؟

جواب: آنچه که قتل از روی ترحم نامیده می شود نوعی از انواع قتل است هر چند که عنوان سؤال قتل ترحم آمیز است; آیات و روایات صریحی بر حرمت قتل وجود دارد و بر کسی که قتل کند قصاص واجب است. پس اگر طبیب به درخواست و اذن مریض اقدام به قتل وی   کند٬ در خودکشی او مشارکت و همکاری کرده است (البار٬ ٬1415 ص 100 ).

  1. علامه سید عمر حامد جیلانی

سؤال: هرگاه قتل از روی ترحم به صورت تزریق مقدار زیادی دارو به بیمار باشد و یا به صورت انفعالی باشد یعنی مثلا پزشک دارویی را از بیمار لاعلاج منع کند و بیمار در این صورت بمیرد آیا چنین کاری جایز است؟

جواب: دادن مقدار زیادی داروهایی که ضد درد هستند ولی مرکز تنفسی را مهار می کنند و منجر به مرگ بیمار می شود٬ جایز نیست و حرام است و قصاص می شود و گمان نمی کنم که متوقف کردن دستگاه تنفس توسط پزشک٬ قتل محسوب شود٬ چون این عمل همانند دوائی است که برای بیمار هیچ سود و منفعتی ندارد و وقتی که دارو برای بیمار اثری نداشته باشد و پزشک òن را قطع کند در این صورت پزشک مسؤلیتی ندارد و همینطور منع دارو از بیمار لاعلاج٬ قتل محسوب نمی شود و اگر به درخواست و اذن مریض باشد٬ قصاص ندارد       (البار٬ ٬1415 ص 103 ).

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید
92