رشته حقوق

موارد جواز قتل در اسلام

موارد جواز قتل در اسلام

 

در شریعت اسلام٬ قتل نفس حرام است مگر سببی آنرا ایجاب کند و سبب ها در آیات و روایات و کتب فقهی مشخص است اما هیچ یک از سبب ها شامل قتل ترحم آمیز نمی شود (اسلامی تبار و الهی منش٬ ٬1386 ص 212 ). و از جمله موارد استثنایی برای گرفتن                 جان٬ قصاص٬ حدود و دفاع می باشد که به طور مختصر به آنها اشاره می شود:

 

 

3-5-1-قصاص

 

در دین مقدس اسلام اصل قصاص با شرایطی مورد پذیرش و تایید قرار گرفته است و علی رغم وجود نظام کیفری٬ تاکید و تشویق به عفو شده و عفو و صبر از قصاص بهتر معرفی شده اند (میرحسینی٬ ٬1387 ص 29 ). در قرآن کریم آیات زیادی وجود دارد که ناظر به اصل قصاص است. دسته ای از آیات به اصل «مقابله به مثل» به طور کلی دلالت دارند که یکی از مصادیق آن مقابله به مثل در امور کیفری و جنایی است (میرحسینی٬ ٬1387 ص 30 ). این آیات عبارتند از:

  1. 40 شوری: «جزاء سیئه سیئه مثلها»- کیفر بدی٬ بدی است به مانند آن-
  2. 126 نحل: «و ان عاقبتم فعاقبوا بمثل ما عوقبتم به»- اگر کیفر می دهید٬ به مانند آنچه بدان کیفر شده اید کیفر دهید-

دسته دوم آیاتی هستند که مستقلا و بطور مشخص ناظر به قصاص اعم از قصاص نفس و قصاص عضو هستند (میر حسینی٬ ٬1387 ص 30 ).

  1. 179 بقره: «ولکم فی القصاص حیوه یا اولی الالباب لعلکم تتقون»- ای خردمندان٬ شما را در قصاص زندگانی است باشد که به تقوا گرائید-
  2. 178 بقره: «یا ایها الذین آمنوا کتب علیکم القصاص فی القتلی الحر بالحر …»- ای کسانیکه ایمان آورده اید درباره کشتگان بر شما (حق قصاص) مقرر شد آزاد عوض آزاد … –
  3. 33 اسری: «و لا تقتلوا النفس التی حرم الله الا بالحق و من قتل مظلوما فقد جعلنا لولیه سلطانا …»-نفسی را که خدا حرام کرده است جزء به حق نکشید و هر کس مظلوم کشته شود به سرپرست او قدرتی داده ایم …-
  4. 45 مائده: «و کتبنا علیهم فیها ان النفس بالنفس والعین بالعین … و الجروح قصاص»- در تورات مقرر کردیم که جان در مقابل جان و چشم در برابر چشم … و زخم ها قصاص دارند-
مطلب مشابه :  مبانی دفاع مشروع از لحاظ حقوقی

علاوه بر آیات فوق الذکر٬ روایات زیادی از معصومین (ع) در رابطه با مشروعیت قصاص نقل گردیده است که مهمترین آنها عبارتند از:

  1. امام صادق فرمودند: «… من قتل مومنا متعمدا قیومنه»- اگر کسی مؤمنی را از روی عمد به قتل برساند از او قصاص می شود-
  2. حدیث نبوی که می فرماید: «من قتل له قتیلا فهو مخیر بین النظرین: اما یفدی و اما ان یقتل»- ولی دم مقتول٬ مخیر بین دو نظر و امر است یا دیه بگیرد و یا اینکه قاتل را به قتل برساند-
  3. در حدیث نبوی دیگری آمده است: «من اصیب بدم او قتل فهو بالخیار بین احدی ثلاث: اما ان یقتص٬ او یاخذ العقل٬ او یعفوا»-صاحب خون مخیر میان یکی از این سه امر است: یا قصاص کند یا دیه بگیرد و یا اینکه جانی را عفو کند- (میرحسینی٬ ٬1387 ص 32 ).

 

3-5-2- حدود

 

حد زنا

از جمله حدودی که در آن قتل جایز است٬ حد زنا می باشد و مطابق با ماده « 82 » قانون مجازات اسلامی: حد زنا در موارد زیر قتل است و فرقی بین جوان و غیر جوان و محصن و غیر محصن نیست. الف: زنا با محارم نسبی ب: زنا با زن پدر که موجب قتل زانی است. ج: زنای غیر مسلمان با زن مسلمان که موجب قتل زانی است. د: زنای به عنف و اکراه که موجب قتل زانی اکراه کننده است (منصور٬ ٬1382 ص 48 ).

و ماده 90 ق. م. ا : «هرگاه زن با مردی چهار بار زنا کند و بعد از هر بار٬ حد بر او جاری شود در مرتبه چهارم کشته می شود».

مطلب مشابه :  ارکان و شرایط تعهد در حقوق

حد لواط

مطابق با ماده 109 ق. م. ا : «لواط در صورتی موجب قتل می شود که فاعل و مفعول        بالغ٬ عاقل و مختار باشند».

حد مساحقه

هرگاه مساحقه سه بار تکرار شود و حد بخورد در دفعه چهارم کشته می شود                (مکی عاملی٬ ٬1383 ص 232 )

حد قذف

اگر یک نفر٬ سه بار قذف کند٬ و پس از هر قذف حد بخورد; در دفعه چهارم کشته می شود (مکی عاملی٬ ٬1383 ص 238 ).

حد مسکر (نوشیدن مسکرات)

اگر کسی چند بار حد بخورد٬ در مرتبه چهارم کشته می شود (مکی عاملی٬ ٬1383 ص 241).

حد محاربه

حد محاربه و افساد فی الارض یکی از چهار چیز است: 1. قتل 2. آویختن به دیوار 3. اول قطع دست راست و سپس پای چپ 4. نفی بلد (منصور٬ ٬1382 ص 63 ).

حد سرقت

سارق در دفعه چهارم کشته می شود (مکی عاملی٬ ٬1383 ص 249 ).

ارتداد

اگر ارتداد چند بار تکرار شود در دفعه چهارم کشته می شود (مکی عاملی٬ ٬1383 ص 255 ).

3-5-3-دفاع

 

یکی از موارد جواز قتل جایی است که انسان٬ در مقام دفاع مرتکب قتل شود که دفاع خود به دو نوع تقسیم می شود: 1. دفاع از اسلام 2. دفاع از جان و مال و سایر متعلقات خود (مسکینی٬ ٬1377 ص 245 ).

 

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید
92