پایان نامه ها

منبع پایان نامه ارشد با موضوع ارزش افزوده، مالیات بر ارزش افزوده، جدول داده، نرخ مالیات

دانلود پایان نامه

قیمتها (افزایش سطح عمومی قیمتها) که از آن با واژه مصطلح و معروف تورم یاد میشود، تمایز قائلند. تورم فرآیند افزایش مداوم و همه جانبه قیمتهای پولی کالا و خدمات است و یا به معنایی برابر، کاهش پیوسته و همه جانبه ارزش پول میباشد (فرهنگی، 1384).
تأثیر مالیات بر ارزش افزوده به تغییرات قیمتها را از دو زاویه میتوان نگریست:
– در نظریههای اقتصاد، مقدار افزایش قیمتهای بازار ناشی از اعمال مالیاتهای غیر مستقیم به کشش نسبی توابع عرضه و تقاضا بستگی دارد، در واقع با انتقال بار مالیاتی مواجه میباشیم. به عبارتی، کل افزایش قمیت ناشی از اعمال مالیات بر ارزش افزوده به بازار منتقل نمیشود بلکه با توجه به کشش توابع عرضه و تقاضا در دوره تغییرات قیمت، سهمی به تولید کننده و سهمی به مصرف کننده منتقل میشود. تنها در موارد استثنایی که تابع تقاضا کاملاً بدون کشش است تمام مالیات به بازار و قیمتهای آن منتقل میشود. به عنوان مثال، اگر توابع عرضه و تقاضا به گونهای باشد که 50 درصد مالیات بر مصرف کننده و 50 درصد دیگر به تولید کننده منتقل شود و حدود 10 درصد مالیات بر ارزش افزوده به کل اقتصاد وضع گردد، افزایش قیمتها حدود 5 درصد است و اگر فرضاً بخشی از اقتصاد که پایه مالیات بر ارزش افزوده است نیمی از اقتصاد باشد افزایش قیمتها بین 2 تا 3 درصد است.
– تجزیه و تحلیل آثار تورمی مالیات بر ارزش افزوده نمیتواند بدون در نظر گرفتن وضعیت اقتصادی و تراز بودجه دولت مطرح شود. در کشور تقریباً دوره طولانی است که دولت با کسری بودجه مواجه بوده و مطالعات نشان داده که یکی از عوامل تورم در کشور ما کسری بودجه دولت بوده است (طیبنیا و رحمانی، 1383). دولت نیز با استقراض از بانک مرکزی یا کاهش ذخیره ارزی حجم پول را افزایش داده و فشار نقدینگی باعث ایجاد تورم شده است که این مسئله همان اثبات عمل نظریه فریدمن در خصوص تورم و ارتباط مستقیم آن با نقدینگی است. قانون مالیات بر ارزش افزوده چنانچه باعث افزایش درآمدهای دولت گردد و هزینههای دولت افزایش نیابد منجر به کاهش کسری بودجه یا حتی تراز بودجه شود و از این منظر باعث کاهش تورم میگردد. از این دید میتوان گفت که اجرای مالیات بر ارزش افزوده ممکن است باعث کاهش تورم گردد و اثر کل بر تورم میتواند خنثی حتی منفی گردد (فرهنگی، 1384).

2- 12- حدود داده – ستانده و مدل قیمت
تغییرات قیمتهای کالا و خدمات ناشی از اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده را با استفاده از جدول داده – ستانده بررسی میکنیم. جدول داده – ستانده که تحلیل داده – ستانده براساس آن پایهریزی شده است برای نخستین بار توسط لئونتیف برای اقتصاد آمریکا ارائه گردید. اگرچه الگوهای تعادل عمومی از لحاظ قوت نظری از اواخر قرن 19 در مورد توجه اقتصاددانان قرار گرفت، اما کاربرد تجربی آن همواره با مشکلات متعددی مواجه بوده است. این مشکلات از آنجا ناشی میشود که مدلهای تعادل عمومی معمولاً شامل تعداد بسیار زیادی متغیر همراه با روابط بسیار پیچیده ریاضی است و کلیت این روابط غالباً در حدی است که کاربرد عملی و انجام آزمونهای تجربی با آن را عملاً غیر ممکن مینماید. واسیلی لئونتیف از جمله اولین اقتصاددانانی بود که با انتشار اثر خود شکاف بین تجربه و تئوری اقتصاد در این زمینه را پر نمود و شکلی از مدل تعادل عمومی اقتصاد در چارچوب الگوی داده – ستانده ارائه داد که در قالبی ساده انجام آزمونهای آماری را امکانپذیر مینمود. سیستم حسابهای ملی که عهدهدار تدوین و ارائه استاندارد و قواعد حسابداری کلان اقتصادی است را نیز میبایست از وامداران تحلیل داده – ستانده به شمار آورد. ویژگی سطح تفصیل اطلاعات و قابلیت استخراج ترازهای اساسی اقتصادی در سطح ملی و سطوح بخشی در نتیجه آثار غیر قابل انکار آن بر میزان دقت محاسبات ملی موجب گردید که این جدول به عنوان جزء جدایی ناپذیر سیستم حسابهای ملی مطرح گردد. جدول مذکور به صورت کمی بیان میکند چه محصولهای در کشور تولید میشوند و چه رشته فعالیتهای تولید کننده آنها هستند و چه نوع مصارفی برای هر محصول وجود دارد و هریک از نهادهها مصرف کننده چه محصولاتی هستند. این جدول خلاصهای از سه روش تولید، تقاضای نهایی و درآمد برای محاسبه GDP را ارائه میدهند. مدل داده – ستانده از یک چارچوب محاسباتی تبعیت میکند که در آن تمام درآمدهای ناشی از فروش میبایست با کل هزینههای خرید تراز شود یعنی در مدل مذکور اصل برابری کل ستانده (فروش شامل تقاضای نهایی) با کل داده (خرید شامل پرداختهای نهایی) برای هر بخش تولیدی در اقتصاد مصداق دارد (جدول داده – ستانده سال 1380، مرکز آمار ایران).
به موازات قضایای ریاضی مربوط به جدول داده – ستانده قضایی ریاضی مشابهی نیز در مورد وجود سیستم قیمتهای واحد در شرایط تعادل اقتصادی مطرح میباشد. برای اثبات این قضیه یعنی وجود سیستم قیمتها در شرایط تعادل رقابتی کافی است فرض شود که سود در هر بخش صفر است. به عبارت دیگر، فرض میشود که هزینه تولید و قیمت واحد هر محصول مساوی است (جدول داده – ستانده بانک مرکزی، تیر ماه 1384).

مطلب مشابه :  منبع پایان نامه ارشد با موضوعارزش افزوده، مالیات بر ارزش افزوده، نرخ مالیات، نظام مالی

2- 13- اعمال معافیتهای قانون مالیات بر ارزش افزوده به بخشها
تعدادی از بخشها به استناد ماده 5 قانون مالیات بر ارزش افزوده مشمول قانون نمیباشند. ماده 5 قانون در تعریف ارائه خدمات مشمول مالیات بیان میکند که ارائه خدمات در این قانون به استثناء موارد مندرج در فصل 9 انجام خدمات برای غیر، در قبال ما به ازاء میباشد. با توجه به این ماده قانونی خدمات ع
مومی دولت مانند خدمات دفاع نظامی و غیرنظامی (بخش 72 جدول)، خدمات اداری دولت (بخش 71 جدول) و خدمات انتظامی و آتشنشانی (بخش 73 جدول) مشمول این قانون نمیگردند. ماده 12 قانون نیز کالا و خدمات معاف را در 17 بند به صورت خلاصه بیان کرده است. فهرست ریز عناوین کالا و خدمات مندرج در ماده 12 قانون به همراه کد HS (نظام هماهنگ توصیف و طبقهبندی کالاها و خدمات) طی بخشنامهای اعلام گردیده است. محصولات مختلف در جدول داده – ستانده براساس CPC (طبقهبندی محوری محصولات) ارائه گردیده است. از آنجایی که جدول متقارن مورد استفاده در تحقیق محصول در محصول میباشد لذا محصولات آن از طبقهبندی CPC پیروی میکند. برای اعمال معافیتها میبایست کالاهای معاف (طبقهبندی HS) با CPC مطابقت داده شوند تا معافیتهای بخشهای جدول داده – ستانده مشخص شوند. در رابطه با کالاهای قابل حمل و نقل رابطه بسیار تنگاتنگی میان CPC و HS وجود دارد زیرا طبقهبندیهای CPC در بخشهای صفر تا چهار، گروهبندیها و تنظیمهای مجدد ردههای کامل نظام هماهنگ HS را تشکیل میدهند و زیر طبقههای CPC برای کالاهای قابل حمل و نقل (قسمتهای صفر تا چهار) طوری تعریف شدهاند که هریک از آنها یک یا چند عنوان فرض شش رقمی HS را تشکیل میدهند (طبقهبندی محوری محصولات CPC، ص 15).
لذا از جداول مقایسهای که کدینگ CPC و HS استفاده شده و کدهای CPC تمام کالا و خدمات معاف ماده 12 به صورت تفصیلی استخراج گردیده است. بعد از تطبیق بخشهای معاف مشخص شدهاند.
تعدادی از بخشها مانند بخش 1 (محصولات زراعی)، بخش 44 (ساختمانهای مسکونی) و بخش 56 (خدمات بانکداری) و… جمعاً معاف هستند. در تعدادی از بخشها نیز تنها قسمتی از محصولات بخشها معاف است.

2- 14- اعمال نرخ مالیات بر ارزش افزوده به 91 بخش اقتصاد
الف) نرخ عمومی:
نرخ عمومی کالا و خدمات در قانون مالیات بر ارزش افزوده در زمان اجرای آن 3 درصد تعیین شده است که شامل 5/1 درصد مالیات موضوع ماده 16 قانون به علاوه 5/1 درصد عوارض موضوع بند الف ماده 38 قانون میباشد.
ذکر این نکته ضروری است که در تحلیلهای اقتصادی منظور از نرخ مالیات بر ارزش افزوده نرخی است که بر ارزش افزوده هر مرحله تولید وارد شده و آن را با تغییرات مواجه میکند. تفکیک این نرخ به نرخ مالیات و عوارض در قانون به دلیل واریز به حسابهای جداگانه است، به عبارتی مبحث اجرایی قانون است، اما تأثیر اقتصادی آن در قالب نرخ قابل اعمال بررسی میگردد. لذا نرخ قابل اعمال برای سایر کالا و خدمات غیر از مواردی که نرخ خاصی تعیین شده است 3 درصد میباشد.
ب) نرخ خاص محصولات دخانی و سیگار:
نرخ مالیات سیگار و محصولات دخانی 12 درصد (تبصره ماده 16) و نرخ عوارض آن 3 درصد (بند ب ماده 38) تعیین شده است. این محصولات بخش 18 جدول داده – ستانده را تشکیل میدهد، لذا نرخ بخش 18 جدول 15 درصد میباشد.

مطلب مشابه :  پایان نامه ارشد دربارهسازمان ملل، سازمان ملل متحد، حل اختلاف، حقوق بشر

ج) نرخ خاص فرآوردههای نفتی:
برای هریک از محصولات بخش فرآوردههای نفتی نرخهای جداگانهای تعیین شده است. به دلیل استفاده از جدول متقارن و مربع بودن ماتریس ضرایب فنی برای هر بخش باید یک نرخ محاسبه شود، به عبارتی بردار نرخ مالیات باید 91 سطر داشته باشد. به این منظور از جداول عرضه و مصرف سال 1380 که با تفصیل بیشتری ارائه شدهاند، استفاده نموده و از نسبت عرضه محصولات آن بخش به عنوان قرینهای برای محاسبه نرخ بخش استفاده میکنیم. به عبارت دیگر، نرخ بخش فرآوردههای نفتی میانگین وزنی نرخهای محصولات این بخش است. به شرح جدول (1) نرخ این بخش 391/14 درصد محاسبه شده است.
جدول 2-1- محاسبه نرخ بخش 24
محصولات بخش 23 جدول متقارن
شماره بخش محصولات در جدول عرضه
درصد نرخ قابل اعمال
عرضه به قیمت تولیدکننده (میلیون ریال)
نسبت عرضه محصول به بخش
(نرخ)*(نسبت عرضه)
بنزین
45
30
0247/7721911
3613/0
8390/10
نفت سفید
46
5/11
4550/763033
0357/0
4106/0
گازوئیل
47
5/11
4646/1762423
0825/0
9483/0
نفت کوره و سیاه
48
5/6
8134/3856714
1805/0
1729/0
گاز مایع
49
3
8525/3650634
1708/0
5124/0
سوختهای طبقهبندی نشده در جای
50
3
0000/127515
0060/0
0179/0
انواع روغنهای روانساز و… و سوخت هستهای
51
3
3337/3490321
1633/0
4899/0
جمع
9438/21372553
1
3911/14
مأخذ: نتایج تحقیق.

د) نرخ سایر بخشهای جدول داده – ستانده:
تعدادی از بخشهای جدول شامل محصولاتی هستند که قسمتی معاف و قسمتی مشمول مالیات میباشند. در این بخشها با توجه به وزن محصولات معاف نرخ بخش تعدیل میگردد. به بخشهایی که محصولات آنها معاف هستند نرخ صفر اعمال شده است و بخشهایی که قسمتی از محصولات آنها معاف و بخشی مشمول است از جداول عرضه و مصرف که تفصیلیتر هستند استفاده نموده و با توجه به وزن ارزش افزوده محصولات مشمول نرخ مالیاتی را تعدیل نمودهایم.
به عنوان مثال، محصولات بخش 25 (مواد و محصولات شیمیایی) در جدول عرضه در قالب 8 سطر جداگانه ارائه گردیده که سطر 53 جدول عرضه (انواع کود و آفت کش) و سطر 56 (محصولات دارویی) معاف و بقیه محصولات مشمول قانون میباشند. نرخ این بخش نیز مانند روش قبل از نسبتهای عرضه محصول به کل بخش جدول عرضه استفاده شده و نرخ 25/2 درصد محاسبه شده است.
در جدول (2) بخشهای معاف و مشمول و نرخهای هر بخش شخص شدهاند. با استفاده از جدول (2) ماتریس نرخ مالیات (t) را تشکیل میدهیم. ماتریس t ماتریسی ستونی با 91 سطر است.
اکنون با استفاده از مدل قیمتی شبیه سازی شده آثار قیمتی 91 بخش اقتصاد را که به واسطه وضع مالیات بر ارزش افزوده به وجود آمده به تفکیک برر
سی میکنیم. به منظور بررسی آثار جایگزینی مالیات بر ارزش افزوده با مجموعه قوانین غیر مستقیم قبلی و بررسی تأثیر معافیت صادرات بر کاهش تورم بخشها و مقایسه نتایج تحت 3 سناریوی زیر آثار قیمتی VAT را محاسبه میکنیم:
سناریوی اول: اعمال مالیات بر ارزش افزوده با فرض عدم جایگزینی با مالیاتهای غیر مستقیم و فرض عدم معافیت صادرات. ماتریس تغییرات قیمت محاسبه شده در این سناریو را F1 مینامیم.
سناریوی دوم: اعمال مالیات بر ارزش افزوده و جایگزینی با مالیاتهای غیر مستقیم و فرض عدم معافیت صادرات. ماتریس تغییرات قیمت محاسبه شده در این سناریو را F2 مینامیم.
سناریوی سوم: اعمال مالیات بر ارزش افزوده و جایگزینی با مالیاتهای غیر مستقیم و اعمال معافیت صادرات. ماتریس تغییرات قیمت محاسبه شده در این سناریو را F3 مینامیم.
بدیهی است آثار قیمتی ناشی از اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده که هدف این تحقیق است، آثاری

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید