رشته حقوق

مسئولیت انتظامی در ورزش

مسئولیت انتظامی در ورزش

گفتار اول: مسئولیت انتظامی باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی

باشگاه‌های ورزشی در مقابل فدراسیون‌های ورزشی به عنوان متولیان برگزاری مسابقات قهرمانی ممکن است متحمل مسئولیت انتظامی گردند در این گفتار به بررسی این نوع مسئولیت در حقوق ایران و حقوق خارجی می‌پردازیم.

  1. حقوق ایران

باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی به عنوان یک شخص حقوقی که خود در مقابل کارکنانش از قبیل ورزشکار و مربّی به تدوین مقررات انضباطی می‌پردازد در قبال فدراسیون‌ها و مسئولین برگزاری مسابقات قهرمانی باشگاه‌های کشور و یا حتی رقابت‌های بین اللملی ممکن است از نظر انتظامی مسئولیت داشته باشد؛ به عبارت دیگر فدراسیون‌های ورزشی به عنوان متولّی آن ورزش در درون سازمان‌ها و تشکیلات خود نهادی به نام کمیته انضباطی[1] تشکیل می‌دهند که رکن قضایی فدراسیون مربوطه می‌باشد و باشگاه‌ها و موسسات ورزشی به عنوان اعضای تحت شمول این فدراسیون‌ها متعهد به انجام وظایفی می‌باشند که تخلف از این وظایف ممکن است موجب مسئولیت انتظامی باشگاه‌های ورزشی مذکور گردد.

به هر صورت همان طور که ذکر گردید فدراسیون‌های ورزشی با تدوین آیین نامه‌های انضباطی مربوطه به وسیله رکن قضایی خود که کمیته انضباطی نامیده می‌شود به رتق و فتق امور انضباطی حاکم بر ورزش مربوطه می‌پردازند.

ماده یک آیین نامه انضباطی فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران مصوب 1390 مقرر می‌دارد: آیین نامه انضباطی مجموعه مقرراتی است که هماهنگ با قوانین فوتبال و بر اساس مقررات انضباطی فیفا و منطبق با قوانین موضوعه و قراردادهای ثبت شده در راستای مشخص سازی تکالیف، تخلفات، موارد تنبیه و تشویق بازیکنان، مربیان، سرپرستان تیم ها، داوران، تماشاگران و مقامات رسمی و دست اندرکاران برگزاری مسابقات و روابط بین باشگاه‌ها و فدراسیون فوتبال تدوین گردیده تا در محدوده اختیارات و در کلیه رده‌های ورزش فوتبال و فوتسال و فوتبال ساحلی اعم از آقایان و بانوان برای موارد مذکور تعیین تکلیف نماید.

ماده 2 آیین نامه مذکور هدف از تدوین آیین نامه را چنین مقرر داشته است: «این آیین نامه با هدف حمایت از اجرای صحیح قوانین و مقررات داخلی و بین المللی فوتبال و رعایت اصول انضباطی و مبانی دینی و اخلاق حرفه‌ای و بازی جوانمردانه در ورزش فوتبال، تهیه و تدوین شده تا علاوه بر حفظ نظم و انضباط لازم در انجام مسابقات فوتبال، به وحدت رویه انضباطی در سراسر کشور منتهی شود.

ماده 3 آیین نامه مذکور، نیز کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از زنان و مردان و در کلیه رده‌های سنی فعالیت می‌کنند را تحت شمول آیین نامه انضباطی مزبور قرار داده است.

به هر صورت باشگاه‌ها نه تنها در قبال تقصیر در انجام تکالیف خود مسئولیت انتظامی دارند بلکه در صورت انجام تقصیر و تخلف از طرف ورزشکاران و مربیان و حتی سایر کارکنان اجرائی از قبیل سرپرستان و مدیر عامل و حتی تماشاگران منتسب به این باشگاه، ممکن است با محرومیت‌های انتظامی مواجه گردند.

برای مثال بارها مشاهده و یا شنیده ایم که باشگاه‌ها و موسسات ورزشی مختلف به دلیل آشوب طلبی و فحاشی‌ها و خساراتی که تماشاگران هوادار این باشگاه‌ها نموده‌اند با محرومیت‌های سنگینی از قبیل جزای نقدی و حتی محرومیّت از بازی در استادیوم اختصاصی خود ـ اعم از بازی با تماشاگر یا بی تماشاگر ـ مواجه گردیده‌اند.

برای مثال در یکی از جدیدترین آرای انضباطی کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال ایران، به دلیل ورود تماشاگران به داخل زمین بازی و ضرب و شتم داور، در جریان بازی تیم‌های چوکای تالش و شهرداری دزفول از سری مسابقات لیگ دسته دوم کشور، کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال ضمن اعلام نتیجه 3 بر صفر به سود تیم میهمان (شهرداری دزفول)، این باشگاه را به پرداخت مبلغ 30 میلیون ریال جریمه نقدی و برگزاری کلیه مسابقاتی که این تیم میزبان است در شهری دیگر از استان گیلان – به غیر از تالش ـ محکوم نمود. ضمن این که از تیم فوق 3 امتیاز نیز کسر گردید.[2]

بند 4 ماده 22 آیین نامه انضباطی فدراسیون فوتبال مصوب 1390 در این رابطه مقرر داشته است: «شعارهای غیراخلاقی و خلاف شأن، توسط تماشاگران یا عوامل هر تیم، موجب محکومیت باشگاه به پرداخت جریمه نقدی تا یکصد میلیون ریال خواهد بود و در صورت عدم تأثیر تنبیه مذکور، محرومیت از انجام مسابقه در زمین خودی یا الزام به برگزاری مسابقه در زمین بی طرف یا الزام به برگزاری مسابقه بدون حضور تماشاگر و یا کاهش امتیاز، اعمال خواهد شد.»

بند 5 ماده مذکور نیز مقرر داشته است: «پرتاب اشیای متفرقه یا وسایل آتش‌زا و انفجاری در هنگام انجام مسابقه یا بین دو نیمه توسط تماشاگران یا عوامل هر تیم، در صورت احراز موجب پرداخت جریمه نقدی از ده میلیون ریال تا دویست میلیون ریال خواهد بود و در صورت تکرار و عدم توجه به تذکرات ابلاغ شده، مستوجب محرومیت از انجام مسابقه در زمین خودی و یا محرومیت از حضور تماشاگر و یا کاهش امتیاز خواهد شد.»

بند 7 نیز مقرر می‌دارد: «هجوم هواداران منتسب به هر تیم به داخل ورزشگاه در زمان برگزاری مسابقه که موجب قطع مسابقه توسط داور شود در صورت احراز، علاوه بر بازنده کردن تیم مربوطه (با نتیجه سه بر صفر و در صورتی که هنگام قطع مسابقه نتیجه تیم مقابل بهتر از این بوده باشد یا همان نتیجه برنده اعلام شده) و علاوه بر این محکومیت تیم یا باشگاه مورد نظر را به پرداخت جریمه نقدی از ده میلیون تا یکصد میلیون ریال در پی خواهد داشت.»

تبصره 2 ماده مزبور نیز مقرر داشته : «در تخلفات مربوط به تماشاگران کمیته انضباطی می‌تواند علاوه بر تعیین جریمه برای باشگاهی که هواداران منتسب به آن باشگاه مرتکب تخلف شده‌اند به محرومیت هواداران از حضور در ورزشگاه یا محرومیت از انجام مسابقه در زمین خودی و یا الزام به برگزاری مسابقه در زمین بی طرف و یا به کسر امتیاز ، حکم صادر نماید.»

همچنین کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران در یکی از آرای خود به دلیل تخلف دو بازیکن پرسپولیس تهران در جریان بازی با داماش گیلان از سری مسابقات موسوم به لیگ برتر که اقدام به حرکات زننده و دور از اخلاق و شأن حرفه‌ای نموده بودند علاوه بر جریمه نقدی و محرومیت بازیکنان مزبور، باشگاه و موسسه ورزشی مربوطه را به دلیل آن چه که مسامحه مسئولین باشگاه نامیده شده، به پرداخت مبلغ 200 میلیون ریال جریمه نقدی محکوم نمود.[3]

به هر صورت ماده 21 آیین نامه مذکور تنبیهات اشخاص حقوقی را به شرح ذیل عنوان کرده است:

  1. تذکر کتبی
  2. توبیخ شفاهی یا کتبی با درج در پرونده
  3. جریمه نقدی تا مبلغ سیصد میلیون ریال
  4. عدم اجازه نقل و انتقال
  5. الزام به برگزاری مسابقه بدون حضور تماشاگر
  6. الزام به برگزاری مسابقه در زمین بی طرف
  7. محروم نمودن از انجام مسابقه در ورزشگاه خاص یا استادیوم خودی
  8. کسر امتیاز
  9. تغییر نتیجه مسابقات و بازنده نمودن با نتیجه سه بر صفر
  10. اخراج از مسابقات
  11. تنزل به دسته پایین تر
  12. حذف تیم از دوره مسابقات
  13. محروم نمودن از دور مسابقات
  14. تکرار مسابقه
  15. الزام به استرداد جوایز (مدال، کاپ، وجه نقد)
  16. سقوط تیم به رده پایین‌تر در صورتی که در تعهد باشگاه ها، شرط سقوط پیش بینی شده باشد.

حال در این جا به تعهداتی که باشگاه‌ها نسبت به ورزشکاران و مربیان خود دارند می‌پردازیم، که عدم انجام این تعهدات منجر به مسئولیت انتظامی باشگاه‌ها می‌شود.

ـ تعهدات باشگاه نسبت به ورزشکاران

باشگاه در خصوص ورزشکاران تحت استخدام خود تعهداتی را به عهده دارد که این تعهدات ممکن است در قرارداد و یا به موجب آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های فدراسیون پیش‌بینی و مقرر شده باشد.

ـ پرداخت حق الزحمه براساس قرارداد و یا به موجب دستورالعمل و آیین‌نامه‌های مربوطه

پرداخت دستمزد و حق‌الزحمه به ورزشکاران به عنوان یکی از اساسی‌ترین و مهم‌ترین تعهدات قراردادی باشگاه‌های ورزشی تلقی می‌گردد چرا که آن خود به منزله عوض قرارداد منعقده میان ورزشکار و باشگاه می‌باشد.

با توجه به آن چه که گفتیم بازیکن یا ورزشکار، کارگر باشگاه محسوب می‌شوند اما در خصوص شمول برخی مقررات قانون کار و تأمین اجتماعی مانند پرداخت دستمزد و حق سنوات و مانند آن باید اذعان کرد که درست است که بازیکن کارگر باشگاه محسوب می‌شود اما در این خصوص مقررات و ایین‌نامه‌های خاصی وجود دارد که به طور خاص در این زمینه حکم فرما می‌باشد به نوعی می‌توان گفت که قرارداد بازیکن با باشگاه نوعی قرارداد موقت می‌باشد که محدود به زمان خاصی است و بعد از آن دیگر آثاری را به دنبال ندارد که بخواهیم در خصوص حق سنوات و … بحث و کنکاش نماییم.

به هر صورت در خصوص دستمزدهای پرداختی به ورزشکاران به ویژه در ورزش فوتبال به موجب ماده 8 آیین‌نامه نقل وانتقالات بازیکنان (لیگ حرفه‌ای فوتبال) مبلغ پیش قرارداد که نمی‌تواند بیش از 40% کل قرارداد باشد، فقط به بازیکنانی با شرایط زیر پیش پرداخت می‌شود:

  1. قرارداد او بیش از حداقل 6 ماه باشد.
  2. هرگاه بازیکنی قرارداد بیش از یکسال ببندد می‌توان پیش قرارداد او را در اقساط مساوی سالانه پرداخت کرد.

مطابق ماده 6 از فرم چاپی شکل قرارداد باشگاه و بازیکن (سازمان لیگ حرفه‌ای)، بازیکن برای مدت یکسال قرارداد پیش پرداخت در دو قسط مساوی دریافت می‌کند که قسط اول به موقع عقد قرارداد و قسط دوم، رأس 6 ماه از شروع قرارداد بازیکن پرداخت می‌شود. در صورتی که قرارداد کمتر از یک سال باشد پیش پرداخت وجود نخواهد داشت و در صورتی که بیش از یک سال باشد در هر سال، در دو قسط مساوی و قسط اول در سالگرد عقد قرارداد و قسط دوم 6 ماه بعد بایستی پرداخت گردد. حقوق هفتگی بازیکنان در صورتی به بازیکنان پرداخت می‌گردد که در لیست 25 نفره باشگاه در فصل مسابقات لیگ قرار گیرد.

همان طور که ملاحظه گردید تعهد به پرداخت به موقع دستمزد یکی از وظایف اصلی باشگاه‌ها در قبال بازیکنان می‌باشد که معمولاً در قراردادها، بازیکنان بر روی آن تأکید ویژه می‌باشد.

البته در راستای جلوگیری از پرداخت‌های نا بهنجار و خارج از عرف، در سال 1389 سازمان لیگ حرفه‌ای فوتبال، اقدام به صدور بخشنامه‌ای کرد که به موجب آن با تعیین مبلغ حداکثر سقف قرارداد، پرداخت‌های بیش از آن را ممنوع اعلام نمود و باشگاه‌ها و بازیکنان را از توافق بر مبلغی بیش از سقف قرارداد (مبلغ 350 میلیون تومان) منع کرد و ضمانت اجرای آن‌را محرومیت و جریمه برای بازیکنان و باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی قرارداد.[4]

تبصره یک ماده 180 آیین‌نامه انضباط فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران مصوب 1388 مقرر می‌دارد: «… در صورت اختلاف سقف قرارداد داخلی با قرارداد ثبت شده در فدراسیون فوتبال، هر یک از طرفین به پرداخت 20% از ارزش قرارداد مذکور در حق فدراسیون فوتبال جریمه خواهند شد.[5]

نکته‌ای که قابل ذکر است این است که معمولاً بازیکنان در قراردادهای خود این شرط را می‌گنجانند که در صورت عدم پرداخت منظم و مقرر بین طرفین در موعدهای مزبور، آن‌ها این حق را دارند که در تمرینات باشگاه شرکت نکنند.

به هر صورت در صورت نپرداختن به موقع مبلغ قرارداد، ممکن است باشگاه به عنوان کارفرما در صورت تحقق سایر شروط مسئولیت قراردادی مسئولیت پیدا کند.

ـ تعهد به فراهم کردن امکانات لازمه و نیز ایمنی تجهیزات ورزشی

از وظایف مهم باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی فراهم نمودن کلیه امکانات لازمه و نیز ایمنی این امکانات می‌باشد. بند 2 ماده 6 فرم قراردادهای بازیکنان فوتبال فراهم آوردن کلیه امکانات و وسایل برای انجام تمرین را جزء یکی از تعهدات باشگاه بر شمرده است که البته این تعهد جزو تعهدات قانونی باشگاه‌ها می‌باشد که حتی در صورت عدم پیش‌بینی در آیین‌نامه، به موجب قانون برعهده‌ی باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی قرار می‌داشت.

البته این امکانات و تجهیزات ورزشی می‌بایست از ایمنی لازم برخوردار باشند به طور کلی تعهد به ایمنی از وظایف مهم باشگاه است که باشگاه‌ها – اعم از کوچک و بزرگ می‌بایستی طرح‌ها و برنامه‌هایی را در جهت ایمن‌سازی داشته باشند.[6]

به طور کلی این وظیفه در تمام آیین نامه‌های فدراسیون‌های ورزشی پیش‌بینی شده است به طور مثال بر طبق بند 3 ماده 11 آیین نامه لیگ قهرمانی جودو باشگاه کشور مصوب سال 1390، نیز تهیه کلیه وسایل ایمنی و پوششی و تجهیزات شخصی ورزشکاران بر عهده باشگاه‌های شرکت‌کننده می‌باشد.

امروزه باشگاه‌های ورزشی و بازیکنان آن‌ها از نبود حداقل امکانات رنج می‌برند به طوری که بازیکنان باشگاه‌های استقلال و پرسپولیس معمولاً در مصاحبه‌هایی از نبود رختکن و لباس‌کن مناسب سخن به میان می‌آورند.[7]

ـ تأمین امکانات برای انجام مسابقات مانند تشکیل اردوها و تدارک مسافرت‌ها[8]

عرف ورزشی و هم‌چنین قراردادهای ورزشی تأمین امکانات برای انجام مسابقات را برعهده‌ی باشگاه‌ها می‌دانند. به طور کلی تدارکات سفر از قبیل هواپیمای مناسب یا اتوبوس مناسب، محل اردوی مناسب و … که همیشه قبل از مسابقات مهم انجام می­پذیرد وظیفه باشگاه‌ها است که این امر و لو در قرارداد قید نشده است عرفاً به صورت شرط ضمنی قابل استنباط از قراردادهای ورزشی می‌باشد.

بند 6 از ماده 11 آیین نامه لیگ قهرمانی جودو باشگاه کشور مصوب 1390 مقرر داشته است، «باشگاه‌ها موظفند کلیه هزینه‌های تیم خود را برای اعزام به مسابقات بپردازند، هزینه‌ها شامل ایاب و ذهاب، تغذیه و اسکان و … می‌باشد.

ـ تأمین بیمه درمانی و حوادث برای بازیکنان در مدت قرارداد

با توجه به خطراتی که ورزش برای ورزشکاران و مربیان دارد الزام به بیمه کردن ورزشکاران را می‌توان از تعهدات مهم باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی دانست. مطابق ماده 25 آیین‌نامه و دستورالعمل نقل و انتقالات بازیکنان (فدراسیون بسکتبال): باشگاه موظف است بازیکن و مربی را در برابر فوت، سوانح، صدمات، نقض عضو و هرگونه بیماری ناشی از مسابقات یا تمرینات یا به هنگام مسافرت‌های داخل و خارج از کشور از طریق فدراسیون پزشکی جمهوری اسلامی ایران بیمه نموده و بیمه‌‌نامه ضمیمه قرارداد، شود.[9]

ـ مطلع کردن بازیکن از مقررات مربوطه

باشگاه موظف است بازیکنان را نسبت به مقرارت و قوانین و آیین‌نامه داخلی باشگاه آگاه کند آیین‌نامه‌ها و قوانین انضباطی فدراسیون را نیز به بازیکن تفهیم کرده به ویژه در مورد تغییرات احتمالی در مقررات نقل و انتقالات آگاه کند.

بند 3 ماده 35 آیین‌نامه لیگ قهرمانی جودوی باشگاه‌های کشور مصوب 1390 مقرر داشته است: باشگاه موظف است نسبت به آگاه کردن بازیکن به مفاد مندرج در آیین‌نامه داخلی باشگاه اقدام و آیین‌نامه‌های مسابقات لیگ و انضباطی مصوب فدراسیون را به بازیکن ابلاغ و با اخذ امضاء و اثر انگشت سبابه، ابلاغ را به تأیید بازیکن برساند.

این موارد از تکالیف عمده باشگاه می‌باشد که عدم رعایت آن‌ها ممکن است موجب ایجاد مسئولیت برای باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی مربوطه گردد.

ـ انتخاب مربیان مناسب برای آموزش ورزشکاران

انتخاب مربیان واجد صلاحیت از اصلی‌ترین وظایف باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی نسبت به ورزشکاران تحت استخدام خود می‌باشد. اصولاً از دیرباز نقش مربی به عنوان کسی که به تعلیم و تربیت می‌پردازد در ورزش نقش بسیار مهمی بوده است در دعوای همفیل در برابر سایرز منطقه آموزشی یا دانشگاه به دلیل تسامح در استخدام کارکنان و با توجه به این تقصیر مزبور سبب اصلی صدمات خواهان بود.[10]

  1. حقوق کشورهای اروپایی

در کشورهای مختلف اروپایی نیز فدراسیون‌های ورزشی دارای یک کمیته انضباطی برای رسیدگی به تخلفات انتظامی واداری ورزشکاران و مربیان و سایر کارکنان به طور کلی اعضای عضو فدراسیون‌های ورزشی که مهمترین آنها باشگاه‌های ورزشی هستند می‌باشند. در رقابت‌های بین المللی نیز برای مثال فدراسیون‌های بین اللملی مثل فیفا. ارکان قضایی این فدراسیون جهانی عبارتند از: کمیته انضابطی و کمیته استیناف که وظایف آنها را قانون انضباطی فیفا[11] تعیین می‌کند. اعضای این کمیته‌ها توسط کمیته اجرائی فیفا برای یک دوره 4 ساله که قابل تجدید می‌باشد انتخاب و انتصاب می‌گردد که سرپرستی آنها به عهده رئیس و در غیاب او نائب رئیس کمیته می‌باشند و این کمیته‌ها در تصمیمات خود استقلال کامل دارند.[12]

مطلب مشابه :  ماهیت دیه در حقوق

باشگاه‌هایی که در صحنه بین المللی به رقابت‌های قهرمانی ورزشی می‌پردازند می‌بایستی در چهارچوب قوانین حرفه‌ای آن ورزش که به صورت مدون و یا حتی عرفی وجود دارد به فعالیت بپردازند.

در غیر این صورت ممکن است با محرومیت هایی از سوی کمیته انضباطی فدراسیون‌های ورزشی مربوطه کشور خود و یا حتی فدراسیون‌های بین اللملی مواجه گردند.

در پرونده‌ای جنجالی در سال 2009 میلادی، باشگاه ورزشی چلسی انگلستان به دلیل رفتار نادرست و به دور از اخلاق حرفه‌ای ورزش با محرومیت سنگینی از سوی کمیته انضباطی فیفا مواجه گردید. جریان این پرونده عجیب بدین گونه بود که باشگاه چلسی انگلستان که از ثروتمندترین باشگاه‌های این کشور می‌باشد و توسط شخصی به نام رومن آبرو مویچ غول نفتی کشور روسیه اداره می‌شود گائل گاکوتو بازیکن باشگاه لانس فرانسه از باشگاه‌های حاضر در رقابت‌های لیگ فرانسه را ترغیب و وسوسه کرد در حالی که با باشگاه لانس قرارداد دارد؛ قرارداد خود را با این باشگاه فرانسوی فسخ کرده تا باشگاه چلسی با او قرارداد امضاء کند. این پرونده جنجال‌های فراوانی را به پا کرد به طوری که فضای ورزشی به ویژه فوتبال در دنیای ورزش ملتهب گردید و در نهایت با شکایت باشگاه فرانسوی لانس، کمیته انضباطی فیفا با صدور رأیی قاطع و در عین حال جنجالی، باشگاه چلسی را به مدت دو سال از 2009 تا ژانویه 2011 میلادی از حضور در صحنه نقل و انتقالات و ترانسفر بازیکن محروم نمود.[13]

همچنینن در سال 2007 م کمیته انضباطی یوفا[14] بسیاری از باشگاه‌های اروپایی را به دلیل آشوب‌طلبی تماشاگران منتسب به این باشگاه ها، با محرومیت‌های سنگینی مواجه کرده است.

باشگاه‌هایی مثل اندرلشت بلژیک و ستاره سرخ بلگراد به دلیل آشوب تماشاگران این باشگاه‌ها و ورود به زمین بازی به پرداخت جریمه‌های سنگین مالی محکوم گردیدند به طوری که باشگاه اندرلشت را به پرداخت 20 هزار فرانک سوئیس و ستاره سرخ بلگراد را به پرداخت 20 هزار فرانک سوئیس محکوم کرد.[15]

هم چنین در یکی از جدیدترین آرای انضباطی یوفا باشگاه فاینورد هلند از باشگاه‌های مطرح فوتبال هلند به دلیل آشوب هواداران منتسب به این باشگاه در جریان دیدار با نانسی در ماه نوامبر 2011 از حضور در مسابقات اروپایی محروم کرد.[16]

در ایتالیا نیز کمیته انضباطی رقابت‌های سری آ ایتالیا موسوم به کالچیو، باشگاه آث رم را به دلیل تخلف هوادارانش که به چشم فرناندو موسللرا، دروازه بان لاتزیو، لیزر انداختند 35 هزار یورو جریمه شد و لاتزیو دیگر تیم ایتالیایی نیز به دلیل این که هوادارانش مواد آتش زا به زمین مسابقه پرتاب کردند 6 هزار یورو جریمه کرد.[17]

به هر حال اصولاً کشورهای اروپایی و حتی فیفا مقررات جامع و مانعی برای تخلفات انتظامی ورزشکاران و مربیان و سایر مسئولان فنی و حتی اجرائی، به ویژه باشگاه‌ها در نظر گرفته است.

برای مثال ماده 12 قانون انضباطی فیفا مصوب 2011 ضمانت اجراهای متعددی برای باشگاه‌های متخلف در نظر گرفته است که شامل محرومیت از ترانسفر و بازی بدون تماشاگر و شرکت در هر نوع فعالیت‌های ورزرشی، عدم بازی در استادیوم خودی، محرومیت از بازی در کشور خودی، بازی در زمین بی‌طرف، ابطال نتیجه بازی، جرائم نقدی می‌باشد که تفصیل آن‌ها در مواد قانون مذکور آمده است.

گفتار دوم: مسئولیت انتظامی ورزشکاران و مربیان

  1. حقوق ایران

همان طور که در کلیات آمد مسئولیت انتظامی به معنای مسئولیت ناشی از تخلف از مقررات اداری و انضباطی سازمان یا اداره‌ای که کارگر که در ما نحن فیه ورزشکاران و مربیان می‌باشند و در آنجا به فعالیت می‌پردازند می‌باشد که نتیجه آن مسئولیت ورزشکاران یا مربیان مزبور در قبال باشگاه‌ها و موسسات ورزشی مربوطه می‌باشد.

هر باشگاه و موسسه ورزشی برای سازماندهی فعالیت‌های مربوطه به خود ونیز بهبود و تسریع جریان امور کاری خود اقدام به تدوین یک سری مقررات انضباطی و انتظامی می‌نماید که نقض چنین مقرراتی ممکن است موجب مسئولیت انتظامی ورزشکاران و مربیان و به طور کلی کارکنان آن باشگاه و موسسه ورزشی گردد. در این راستا هر باشگاه ورزشی در تشکیلات خود اقدام به تشکیل یک نهاد انضباطی به عنوان کمیته‌ی انضباطی[18] می‌نماید.

این کمیته که به عنوان نهاد قضایی باشگاه ورزشی به فعالیت می‌پردازد اصولاً به تخلفات ورزشکار ومربّی در چهارچوبی می‌پردازد که به اصول حرفه‌ای آن ورزش و باشگاه مربوط است به بیان دیگر برای مثال در صورتی که یک ورزشکار اقدام به عملی مجرمانه ـ که هم از نظر قوانین جزائی، جرم تلقی می‌شود و هم از نظر نقض اصول حرفه‌ای، مغایر با آرمان و فرهنگ آن باشگاه می‌باشد ـ نماید باشگاه فقط از نقطه نظر رعایت مصالح باشگاه و ضرر و زیانی که به دلیل قصور آن ورزشکار یا مربّی که باشگاه وارد گردیده اقدام به رسیدگی می‌نماید و این مجوز را ندارد که اقدام به صدور احکام جزائی مانند حبس و شلاق نماید. فقط ممکن است باشگاه در چهارچوب مصالح باشگاه و موسسه ورزشی متبوعه، اقدام به جریمه نقدی و یا کسر از حقوق و قرارداد ورزشکار و یا مربی و در نهایت اخراج ورزشکار یا مربّی مقصر نماید.

متاسفانه در حادثه‌ای که در جریان بازی فوتبال از سری رقابتهای لیگ برتر ایران که بین دو تیم داماش گیلان و پرسپولیس تهران برگزار گردید و بازیکن پرسپولیس اقدام به حرکاتی خلاف شئونات اخلاقی و حرفه‌ای فوتبال نمودند که کمیته انضباطی باشگاه مربوطه، این دو بازیکن را به جریمه نقدی سنگین و اخراج از باشگاه محکوم نمود.

بنابراین باید خاطرنشان ساخت که در صورتی که ورزشکار و یا سایر اعضای باشگاه بدون عذر موجه به تکالیف خود در قبال باشگاه عمل نکرده باشند کمیته انضباطی آن باشگاه اقدام به تشکیل جلسه نموده و به برخورد با متخلف می‌پردازد.

بند 1 ماده 25 آیین نامه انضباطی فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران مصوب 1390 مقرر می‌دارد: «1. در خصوص عدم حضور بازیکن یا سایر اعضای باشگاه‌ها در تمرینات و مسابقات و برنامه‌های رسمی تیم خود، بدون داشتن عذر موجه، برابر آیین‌نامه انضباطی همان باشگاه (که به تایید کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال رسیده باشد) رفتار می‌شود.

البته عدم حضور ورزشکاران مزبور در تمرینات و مسابقات تیم‌های ملی مطابق با تبصره ماده 25 آیین نامه مربوطه موجب مجازات‌های مندرج در ماده 20 آیین نامه مذکور گردد که از تذکر شروع به محرومیت منتهی می‌گردد.

در برخی موارد انجام مصاحبه توسط باشگاه‌های ورزشی برای ورزشکاران و مربیان ممنوع می‌شود و بنابراین ممکن است صحبت کردن که حق طبیعی هر فرد یا انسانی می‌باشد در برخی موارد توسط باشگاه ورزشی ممنوع شناخته شود که انجام آن توسط مصاحبه کننده موجب مسئولیت انتظامی می‌گردد. بدیهی است صحبت‌های تحریک کننده که باعث تشویش اذهان عمومی گردد و خلاف مصالح باشگاه نیز قلمداد گردد محرومیت‌های انضباطی سنگین تری را در پی خواهد داشت. برای مثال یکی از بازیکنان باشگاه استقلال به دلیل انجام مصاحبه منفی علیه باشگاه و کادر فنی باشگاه خود با جریمه نقدی سنگینی مواجه گردید.[19]

کسب نتایج ضعیف نیز ممکن است از مواردی باشد که باشگاه‌های ورزشی بازیکنان و مربیان خود را با جریمه‌های نقدی مواجه ساخته تا آن‌ها را به تلاش و کوشش بیشتری وادار نمایند. در یکی از این موارد باشگاه مس سرچشمه کرمان، 20 درصد از قرارداد و حقوق بازیکنان و مربیان خود را به دلیل کسب نتایج ضعیف کسر کرد.[20]

در ادامه به تعهدات بازیکن و مربی نسبت به باشگاه خود را بررسی می‌کنیم که عدم پایبندی به این تعهدات، مسئولیت انتظامی بازیکن و مربی را در پی دارد.

1ـ1. تعهدات بازیکن

بازیکن در قبال باشگاه تعهداتی دارد که در زیر بررسی می‌شود:

ـ عدم انعقاد قرارداد تجاری و تبلیغاتی بدون مجوز باشگاه

بازیکن در مدت قرارداد نمی‌تواند هیچ نوع قرارداد تجاری و تبلیغاتی بدون مجوز کتبی باشگاه منعقد نماید. قراردادهای تبلیغاتی[21] قراردادهایی هستند که میان بازیکن و باشگاه (و یا شخص حقیقی یا حقوقی دیگری) بسته می‌شود، که بنابر آن باشگاه (یا شخص دیگر) حق استفاده از تصویر آن بازیکن، در امور تبلیغاتی یا دیگر مسائل مرتبط را کسب می‌کند. امروزه بازیکنان نامدار فوتبال، درآمدهای هنگفتی را از این بابت بدست می‌آورند. در کشورهای اروپایی بازیکنان، گسترش‌دهندگان مدهای مو، تزئینات و البسه و حتی نقش‌های جدیدی از خالکوبی‌ها می‌باشند.

ماده 9 آیین‌نامه نقل و انتقالات بازیکنان فوتبال در این زمینه مقرر می‌دارد. «هر گونه قرارداد تبلیغاتی که میان بازیکن و باشگاه بسته شود جزئیات آن باید در قرارداد بازیکن به صورت کامل ذکر شود در غیر این صورت بازیکن موظف به رعایت قراردادهای تبلیغاتی باشگاه است».

در هر حال یک باشگاه و مؤسسه ورزشی می­تواند یک بازیکن را به دلیل تبلیغ برای شرکت­هایی که با این تیم قرارداد تبلیغاتی ندارند جریمه کند و شکایت کردن او هیچ نتیجه­ای نخواهد داشت[22].

 

ـ عدم مذاکره مستقیم یا غیر مستقیم با باشگاه دیگر

بازیکن در مدت قرارداد با باشگاه نمی‌تواند به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم با هیچ باشگاه دیگری وارد مذاکره شود. در گذشته نیز بیان شد که، بازیکنان ورزش پیشه مانند سایر صاحب‌پیشگان در فکر تأمین معاش و گذراندن زندگی خود هستند. در دنیای ورزش پیشه‌ای بسیار دیده‌ایم که بازیکنان به علت عدم پرداخت مزدشان با تمام توان خود در تمرینات و مسابقات شرکت نمى‏کنند و در مجموع نشاط و نیروى تیم را رو به کاستى مى‏برند. در کشور ما که وخامت اوضاع اقتصادى به هر دلیلى بیداد مى‏کند، بروز چنین مشکلاتى بخشى از فرهنگ ورزشى‏مان قرار گرفته است. با تمام این تفاسیر، فرض کنیم بازیکنى که در شرایط بد اقتصادى و نقض عهدهایى از سوى باشگاه در خصوص پرداخت بدهى‏هایش قرار گرفته، طرف مذاکره با باشگاه متمول و ثروتمندى قرار گیرد. مطمئناً چنین بازیکنى دیگر با صداقت و وجدان کارى بر سر تمرینات و مسابقات حاضر نمى‏شود. به همین دلیل هر گونه مذاکره مستقیم یا غیرمستقیم بازیکن در مدت قرارداد با باشگاه دیگر در آئین‏نامه‏ها صراحتاً منع گردیده است.

بند 9 از ماده 42 آئین‏نامه سازمان لیگ والیبال در این زمینه مقرر مى‏دارد: «هیچ بازیکنی بدون مجوز کتبى باشگاهش نباید با یک باشگاه دیگر وارد مذاکره شود حتى اگر این مذاکره بطور غیرمستقیم و توسط نماینده بازیگن صورت گیرد…».

ـ عدم دریافت وجه از اشخاص حقیقى یا حقوقى غیر از باشگاه تحت قرارداد در قبال نتایج مسابقات‏

بازیکن نمى‏تواند تحت هیچ شرایطى براى برد یا باخت یا تساوى در مسابقات، وجوهى غیر از باشگاه از شخص حقیقى یا حقوقى دریافت کند. باشگاه‏ها نیز همچون دیگر مؤسسات، هرگز نخواهند پذیرفت که دیگران در امور مدیریتى آنها مداخله نمایند، شاید در بدو امر، ممنوعیت بازیکن یا به عبارت حقوقى تعهد بازیکن به خوددارى از گرفتن پاداش براى برد یا تساوى در مسابقات، تعهدى سختگیرانه باشد، اما تجربه عملى نشان مى‏دهد که چنین نیست در مسابقاتى که بصورت گروهى انجام مى‏شود، تیمهاى صعود کننده ترجیح مى‏دهند در مرحله تک حذفى به مصاف تیم‏هاى ضعیف‏تر بروند، حال اگر دیگران بازیکنان تیم را ترغیب به تلاش بیشتر و کسب نتیجه برد نمایند، معادلات کادر رهبرى بهم خواهد ریخت. لذا وجود چنین تعهدى براى بازیکنان مفید بنظر مى‏رسد. بنابراین اگر ورزشکاران اقدام به قمار و شرط بندى نمایند جدا از این امر که قرارداد راجع به آن باطل و غیرقابل مسموع است[23]. ممکن است از نظر کیفرى نیز تحت عنوان جرم ارتشاء مورد تعقیب کیفرى قرار گیرد در این خصوص آئین‏نامه کمیته انضباطى فدراسیون فوتبال مصوب 1388 مقرر مى‏دارد: «تبانى به مفهوم این است که اشخاص اعم از مدیران، مربیان، بازیکنان و سایر عوامل دست اندرکار مسابقه، توافق نمایند که با اقداماتى بر خلاف اخلاق ورزشى و بازى جوانمردانه، نتیجه مسابقه را تعیین نمایند که تشخیص موضوع بر عهده کمیته انضباطى است. در این مورد نظر نماینده اعزامى فدراسیون و سه نفر کارشناس متعهد (که حداقل داراى مدرک مربیگرى A آسیا یا از مدیران ارشد و خوشنام و متعهد و خبره فوتبال باشد)، استعلام خواهد شد. در صورت احراز، مرتکبین اعم از مباشرین و معاونین و شرکاء به جریمه نقدى از ده میلیون تا یکصد میلیون ریال به همراه یک یا چند مورد از موارد ذیل محکوم خواهند شد:

  1. محرومیت از شرکت در مسابقات یا فعالیت‏هاى مرتبط با فوتبال تا دو سال براى سرپرست، مربى، مدیر باشگاه و یا هر یک از عوامل تبانى‏
  2. حذف دو تیم از مسابقات‏
  3. سقوط به دسته پایین‌تر
  4. کسر امتیاز
  5. استرداد جوایز و مقام‏ها و نشان‏ها و مدال‏ها

تبصره 1: شروع به تبانى و پیشنهاد آنچه منتهى به حصول نتیجه نشده باشد، موجب محرومیت پیشنهاد کننده از شرکت در مسابقات تا یک سال و محکومیت او به پرداخت جریمه نقدى تا پنجاه میلیون ریال خواهد شد.

تبصره 2: در صورت حذف تیم یا دو تیم تبانى کننده از دور مسابقات و یا سقوط به دسته پایین‏تر، امتیازات و گل‏هاى زده و خورده تیم‏هایى که با اسم دو تیم هم گروه هستند و مسابقه داشته‏اند، متناسب با زمان تبانى به این شرح اعمال مى‏شود:

اگر تبانى در دور رفت باشد، تمام امتیازات و گل‏هاى زده و خورده تیم‏ها صفر خواهد شد و اگر از دور برگشت باشد، امتیازات و گل‏هاى زده و خورده دور رفت لحاظ و دور برگشت لحاظ نخواهد شد.[24]

ـ رعایت مقررات مسابقات و نیز رعایت مقررات انضباطى‏

بازیکن مکلف به اطاعت از قوانین و مقررات هر ورزش در حین انجام آن است. فى‏المثل بازیکن مکلف به استفاده از البسه ورزشى مطابق با استانداردهاى تعیین شده از سوى باشگاه و فدراسیون مربوطه در حین انجام تمرینات یا مسابقات است بازیکن مى‏بایستى به تصمیم داور در حین انجام مسابقات احترام بگذارد. چنانچه باشگاه جهت موفقیت در یک مسابقه خاص تصمیم به برگزارى اردوى شبانه روزى بگیرد بازیکن مى‏بایستى در آن شرکت نمایند. بازیکن مى‏بایستى از هر گونه اقدامى که موجب تأخیر در برگزارى مسابقات گردد پرهیز نماید. همچنین بازیکن مکلف به رعایت کلیه مقررات انضباطى مى‏باشد. پیشرفت و موفقیت یک باشگاه و برگزارى منظم مسابقات در گرو رعایت دقیق و مقررات انضباطى است، چه مقررات انضباطى باشگاهها و چه مقررات انضباطى که توسط فدراسیونها تعیین گردیده است. در همین راستا بازیکن مکلف به اطاعت از مربى خود مى‏باشد. بازیکن مى‏بایستى از هر گونه رفتارى که متضمن توهین به باشگاه مقابل، تماشاگران و یا هم تیمى‏هاى خود مى‏باشد پرهیز نماید. بازیکن نباید به هیچ وجه سایر بازیکنان تحت استخدام در باشگاه خود یا باشگاه دیگر را به هر دلیل به فسخ قرارداد یا تغییر باشگاه تحریک نماید.

ـ شرکت در کلیه مسابقات و تمرینات‏

بازیکن باید با تمامى توان خود در کلیه مسابقاتى که از طرف باشگاه تعیین مى‏شود بازى کرده و همینطور در تمامى جلسات تمرین که از طرف باشگاه تعیین مى‏شود، شرکت کند.[25]

هر تیمى در لیگ مربوطه خود تعدادى مسابقه از پیش تعیین شده دارد که موظف به انجام آن است. مثلاً در لیگ برتر فوتبال ایران هر باشگاه حاضر در لیگ برتر، باید در یک فصل با تمامى باشگاه‌ها دو دیدار بصورت رفت و برگشت برگزار کند، بازیکن باید در تمامى مسابقات حضور یابد و توان خویش را در پیروزى و پیشرفت تیم بکار گیرد. بر طبق بند 3 فرم قرارداد کشتى‏گیران در لیگ کشتى نیز: «مربى و کشتى‏گیر موظف است در کلیه جلسات تمرین و مسابقات و مسافرتهاى ورزشى که برنامه‏ریزى گردیده حاضر شده و دستورات مسئولان و مربیان را اجرا نماید».

مطلب مشابه :  تعریف، اوصاف، عناصر و انواع عقد رهن

سؤالى که در اینجا پیش مى‏آید، این است که آیا بازیکن موظف است در کلیه مسابقات تعیین شده از سوى باشگاه شرکت نماید یا اینکه وظیفه بازیکن تنها براى بازى‏هاى رسمى است که توسط مراجع ذیصلاح تعیین مى‏گردد؟

به نظر مى‏رسد که بازیکن باید در کلیه مسابقات و رقابتهایى که از سوى باشگاه تعیین مى‏شود شرکت نماید و تحدید تعهدات بازیکن به مسابقات رسمى، بى‏مبنا مى‏باشد. البته به عنوان تبصره باید گفت که در انجام چنین مسابقاتى نظم منطقى میان بازى‏ها و عرف و نکات ایمنى پزشکى رعایت شود. لذا هیچ باشگاهى نمى‏تواند بازیکن خود را مجبور نماید که هر روز با تیم یا حریف خود به مسابقه بپردازد. بر همین مبناست که بند یک ماده 20 آئین‏نامه نقل و انتقالات بازیکنان فدراسیون فوتبال (لیگ غیرحرفه‏اى) مقرر مى‏دارد: «بازیکن موظف است در کلیه جلسات تمرین، مسابقه و مسافرتهاى ورزشى که بطور عرف و منطق برنامه‏ریزى شده باشد حاضر شده و دستورات مسئولین و مربیان را اجرا نماید و در صورت استنکاف باشگاه مى‏تواند برابر مفاد آئین‏نامه داخلى باشگاه که قبلاً تعیین و اعلام شده باشد تنبیهات انضباطى براى بازیکن اعمال نماید». که در مورد تنبیهات ماده 25 آئین‏نامه انضباطى فدراسیون فوتبال مصوب 1388 مقرر مى‏دارد: در خصوص عدم حضور بازیکن یا سایر اعضاى باشگاه از جمله مربیان در تمرینات و مسابقات و برنامه‏هاى رسمى تیم خود بدون داشتن عذر موجه، برابر آئین‏نامه انضباطى همان باشگاه‌هاى که به تأیید کمیته انضباطى فدراسیون فوتبال رسیده باشد رفتار مى‏شود … .

ـ اطلاع دادن هر نوع بیمارى به باشگاه و مؤسسه ورزشى‏

بازیکن متعهد است در صورت بروز هر نوع بیمارى، مراتب را فوراً به باشگاه اعلام کند و باشگاه سریعاً بازیکن را تحت نظر مراقبت‌هاى پزشکى و دندانپزشکى قرار دهد، چنانچه ادامه بیمارى بازیکن به انقضاى مدت قرار داد منتهى شود، هزینه درمان بازیکن بعهده باشگاه است. حال اگر بازیکن بیمارى خود را به باشگاه اطلاع ندهد، شامل این بند نبوده و غیبت او غیر موجه تلقى مى‏شود، بازیکنان موظف هستند که بیمارى خود را به باشگاه‏هاى طرف قرارداد اطلاع دهند، زیرا باشگاه با توجه به وضعیت سلامتى و تندرستى بازیکن، او را به خدمت مى‏گیرند. در طول دوران قرارداد نیز حفظ آمادگى بازیکن براى باشگاه بسیار مهم است و به خدمت گرفتن بازیکن ناتوان و نیمکت‏نشین و نیمکت پرکن، در نظر باشگاهها تنها هدر دادن پول است.

بند 4 از ماده 7 فرم قراردادهاى بازیکنان فوتبال مقرر مى‏دارد: «بازیکن متعهد است در صورت بروز هر گونه بیمارى مراتب را فوراً به باشگاه اعلام نماید و باشگاه سریعاً بازیکن را تحت نظر مراقبتهاى پزشکى قرار دهد کلیه هزینه‏هاى معالجه بر عهده باشگاه است».

همچنین در صورتی که بازیکن اعلام ناتوانى کند، باید سریعاً توسط پزشک تیم مورد معاینه قرار گرفته و در صورت تأیید پزشک نسبت به مداواى وى اقدام شود و صرفاً بازیکن با اجازه پزشک تیم مى‏تواند در جلسات تمرین و مسابقات شرکت نکند. باشگاه در صورت تداوم مى‏تواند قرارداد ورزشى را فسخ نماید. طبق قواعد عمومى قراردادها در صورتیکه متعهد نتواند در حین قرارداد به انجام تعهد خویش نائل آید قرارداد منفسخ مى‏گردد. اما در اینجا ملاحظه مى‏کنیم که قرارداد ورزشى سرنوشت بطلان و انفساخ را نمى‏یابد، بلکه براى باشگاه متضرر حق فسخ ایجاد مى‏گردد. این موضوع بنظر مى‏رسد بر اساس امکان ادامه همکارى طرفین بعد از رفع مصدومیت تعیین گردیده است. در سال 1389، باشگاه پرسپولیس بازیکن خارجى به نام جوچى را در اختیار گرفت که بعداً مشخص گردید که این بازیکنان به بیمارى هپاتیت B مبتلا مى‏باشد و به دلیل سهل‏انگارى پزشک باشگاه، او مورد آزمایشات پزشکى قرار نگرفته بود که البته باشگاه پرسپولیس بعد از اطلاع از بیمارى او یک طرفه قرارداد را فسخ نمود.[26]

ـ عدم شرکت در تمرینات یا مسابقات باشگاه دیگر

بازیکن نمى‏تواند بدون موافقت باشگاه در طول مدت قرارداد در تمرینات یا مسابقات هیچ تیمى شرکت کند، مسلم است بازیکنى که به خدمت باشگاه در مى‏آید باید تمامى توان خود را در جهت پیشرفت و پیروزى تیم خود بکار ببرد، صرف بیهوده انرژى بازیکن در باشگاه‌هاى دیگر به ضرر باشگاه مى‏باشد. بنابراین، بازیکن تنها مى‏تواند در تیم خود به تمرین و مسابقه بپردازد.

بنابراین همان طور که در قوانین فدراسیون‌های ورزشی آمده بازیکن نمى‏تواند در طول زمان قرارداد بدون اجازه باشگاه خود در تمرینات باشگاه دیگر شرکت و یا در بازیهاى رسمى یا غیر رسمى باشگاه‌هاى دیگر شرکت کند مگر با رضایت باشگاه مربوطه در صورت اقدام تخلف محسوب و قابل پیگیرى مى‏باشد.[27]

البته براى جلوگیرى از شائبه دادن اطلاعات فنى تیم به تیم رقیب هم این تکلیف، حیاتی و مهم به نظر مى‏رسد.

1ـ2. تعهدات مربیان‏

مربیان باشگاه‏هاى ورزشى در قبال باشگاه‏هاى ورزشى تعهداتى دارند به دلیل این که آنها عهده‏دار امور فنى باشگاه مى‏باشند. به بیان دیگر تهیه امکانات مناسب به عهده باشگاه‏ها و موسسات ورزشى است و چگونگى استفاده از این امکانات و بهینه استفاده کردن از این امکانات و تجهیزات به عهده مربیانِ تحت استخدام موسسات و باشگاه‏هاى ورزشى مى‏باشد. مربیان باشگاه‏هاى ورزشى در قبال باشگاه‏ها تعهداتى را به عهده دارند:

ـ آموزش ورزشکاران مطابق با استانداردهاى نوین‏

وظیفه مربیان ورزش به مانند مربیان آموزشى وظیفه بسیار مهمى مى‏باشد. در امر باشگاه دارى نیز مربیانى که به استخدام باشگاه‏هاى ورزشى در مى‏آیند مؤظفند که بازیکنان را به درستى آموزش دهند. بدیهى است که عدم آموزش ورزشکاران خود نوعى تقصیر مى‏باشد. در فقه هم راجع به مسئولیت مربیان بسیار بحث شده است.[28]

ـ حضور در تمرینات و مسابقات به طور منظم و مستمر

حضور در تمرینات به طور منظم و مستمر به نوعى احترام به مقررات باشگاه‏ها و مؤسسات ورزشى مى‏باشد و حضور مربیان به مانند ورزشکاران در آن الزامى است[29].

بند 3 فرم قرارداد کشتى‏گیران در لیگ برتر کشتى مقرر داشته است: «مربى موظف است در کلیه جلسات تمرین و مسابقات و مسافرت‏هاى ورزشى که برنامه‏ریزى گردیده حاضر شده و دستورات مسئولان را اجرا نماید».

به نظر مى‏رسد حضور مربیان در مسابقات رسمى و دوستانه الزامى مى‏باشد و این گونه نیست که بگوییم تعهدات مربیان فقط ناظر به حضور در مسابقات و تمرینات رسمى است.

ـ تعهد به مراقبت[30] و نظارت بر ورزشکاران‏

از وظایف مهم مربیان باشگاه‏ها، تعهد به مراقبت و نظارت بر ورزشکاران مى‏باشد.

در سیستم کامن‏لا مربى یا معلّم داراى سه وظیفه مى‏باشد:

  1. وظیفه آموزش و تعلیم. 2. تکلیف به مراقبت و نگهدارى در خصوص وظیفه آموزش. 3. تکلیف به نظارت‏

معلّم باید آموزش لازم را در مورد خطرهاى قابل پیش‏بینى به شاگردان خود بدهد و علاوه بر مراقبت متعارف براى تأمین این که ورزشکاران با ضررهاى قابل پیش‏بینى روبرو نشوند، بایستی نظارت کامل را در این رابطه نسبت به شاگردان خود اعمال داشته باشد. تکلیف به حفاظت نیز از وظایف اصلى مربیان و معلمان است که مى‏بایست احتیاطهاى ضرورى براى حفاظت از دانش‏آموزان و شاگردان را در مراقبتشان معمول دارند[31].

در فرانسه نیز تعهد به نظارت باید با توجه به نوع فعالیت و این که در چه مکانى انجام مى‏شود همیشگى و مستمر می‌باشد و این تعهد باید روندى مؤثر و هوشیارانه در تمام مدتى که شاگرد به باشگاه و یا مؤسسه سپرده مى‏شود داشته باشد[32].

ـ عدم انعقاد قراردادهاى تجارى و تبلیغاتى بدون مجوز باشگاه‏

همان طور که در مورد بازیکنان پیشتر گفته شد خصوصیت خاصى در آن وجود ندارد که مانع از تسرّى آن به مربیان گردد. بنابراین با تنقیح مناط از ماده 9 آئین‏نامه نقل و انتقالات بازیکنان فوتبال که مقرر داشته است: «هر گونه قرارداد تبلیغاتى که میان بازیکن و باشگاه بسته مى‏شود جزئیات آن باید در قرارداد بازیکن به صورت کامل ذکر شود در غیر این صورت بازیکن مکلف به رعایت قراردادهاى تبلیغاتى باشگاه است» باید بیان نمود که مربیان نیز مشمول این ماده مى‏گردند.

ـ عدم مذاکره مستقیم یا غیرمستقیم مربى با باشگاه‏هاى دیگر

مربیان نیز به مانند باشگاه‏ها نمى‏توانند به صورت مستقیم یا غیرمستقیم یا هیچ باشگاه دیگر وارد مذاکره شود. این امر جدا از این که خلاف مقررات حرفه‏اى ورزش مى‏باشد با اخلاق نیز سازگارى ندارد به دلیل این که مربّى یک باشگاه ورزشى را دریافت پول و دستمزد، عملاً و اخلاقاً خود را تمام و کمال در اختیار باشگاه قرار مى‏دهد و بدیهى است که فکر و ذکر ایشان نیز مى‏بایست فقط و فقط معطوف به موفقیت باشگاه ورزشى خود باشد. به نظر مى‏رسد بنابراین مربى ورزشى حق مذاکره با باشگاه دیگر را نداشته باشد هر چند به صراحت در قوانین مربوطه چیزى در این زمینه نیامده است. بنابراین با وحدت ملاک از بند 9 ماده 42 آئین‏نامه سازمان لیگ والیبال که مذاکره ولو غیرمستقیم بازیکن با باشگاههاى دیگر را بدون مجوز کتبى باشگاه ممنوع اعلام داشته مى‏توان قائل به تسرى حکم این ماده به موارد مشابه از جمله مربیان ورزشى نمود.

ـ عدم دریافت وجه از اشخاص حقیقى یا حقوقى غیر از باشگاه مربوطه در قبال نتایج مسابقات‏

همان طور که در مبحث تعهدات و تکالیف ورزشکاران بیان شد مربیان نیز نمى‏توانند تحت هیچ عنوان، پرداخت وجوه غیر متعارف از سوى دیگران را در قبال نتایج باشگاه قبول نمایند و البته مى‏توان مضیق‏تر نیز بحث نمود بدین نحو که بگوییم اصولاً دریافت هدایا و مبالغ نقدى یا غیر نقدى از سوى مدیران باشگاه‏هاى رقیب، خود نوعى شائبه و تردید وجود مى‏آورد که به نفع باشگاهِ ورزشى کارفرماى بازیکن و مربى نمى‏باشد بنابراین دریافت چنین هدایایى نیز ممنوع مى‏باشد.

در این خصوص شرطبندى و قمار و تبانى نیز ممنوع و دعاوى راجع به آن بر طبق ماده 654 قانون مدنى جمهورى اسلامى ایران مسموع نمى‏باشد و جدا از عناوین کیفرى مصرح در قانون مجازات اسلامى تحت عنوان ارتشاء[33] و قمار، از نظر کمیته‏هاى انظباطى فدراسیون‏هاى ورزشى و حتى کمیته انضباطى باشگاه مربوطه قابل پیگرد مى‏باشد، و بنابراین مباشرین و معاونین و شرکا جدا از مسئولیت کیفرى ایشان که در صلاحیت محاکم عمومى کیفرى مى‏باشد. ممکن است به جریمه نقدى از 10 میلیون تا یکصد میلیون ریال همراه با محرومیت تا دو سال محکوم شوند[34].

  1. حقوق کشورهای اروپایی

همان طور که در مبحث دوم این فصل آمد بازیکنان و مربیان نسبت به باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی تکالیفی را برعهده دارند که نقض این تعهدات و وظایف، ممکن است باعث اتخاذ تصمیمات انضباطی در قالب جرائم نقدی و محرومیت‌های سنگین گردد بنابراین همان طور که بازیکن می‌بایست با تمامی توان خود در کلیه مسابقاتی که از طرف باشگاه تعیین می‌شود بازی کرده و نیز در تمامی جلسات تمرینی که از طرف باشگاه تعیین می‌شود شرکت کنند.[35]

می‌بایست برای این که بهتر بتواند در مسابقات مزبور حضور یافته و باشگاه خود را در جهت اهداف قهرمانی یاری رساند باید از خود مواظبت کرده و در صورت مصدومیت نیز باید فرامین باشگاه و کادر پزشکی آن را تبعیت کرده تا از مصدومیت مجدد خود جلوگیری نماید و یا در صورت مصدومیت، از تشدید آن و در نهایت محروم شدن باشگاه‌ها از حضور او در مسابقات ورزشی جلوگیری نماید.

ورزشکاران می‌بایست با رعایت مقررات انضباطی باشگاه‌های ورزشی از بی نظمی و ایجاد ساختار شکنی درباشگاه‌های خود خودداری نمایند. برای مثال در جریان یکی از تمرینات تیم بارسلونای اسپانیا از تیم‌های مطرح کشور اسپانیا که اردوی زمستانی خود را در آمریکا می‌گذراند. دانیل آلوز مدافع برزیلی این تیم به دور از چشم سرمربی بارسلونا پپ گواردیولا، اقدام به بازی با توپ بیسبال نمود که باشگاه بارسلونا با گزارش این تخلف توسط سرمربی، بازیکن متخلف را جریمه نقدی نمود.[36]

و نیز در مورد دیگری کمیته انضباطی باشگاه منچستر سیتی انگلیس، کارلوس ته وز مهاجم سرشناس ارژانتینی خود را به دلیل بی‌انضباطی و تمرد از دستور سرمربی، مقصّر شناخت و او را مبلغ یک میلیون دلار جریمه نقدی نمود. شرح ماجرا بدین صورت بود که در جریان بازی‌های لیگ قهرمانان باشگاه‌های اروپا، سرمربّی تیم منچستر سیتی انگلیس روبرتو مانچینی از بازیکن ذخیره خود کارلوس ته وز می‌خواهد که در بین دو نیمه خود را گرم کرده تا او را به عنوان بازیکن تعویضی به زمین بفرستد که بازیکن مزبور از این دستور سرپیچی و اعلام می‌دارد که قبل از بازی خود را گرم کرده و نیازی به گرم کردن مجدّد نمی‌باشد. که با اعلام این تخلف توسط سرمربّی به باشگاه مربوطه، کمیته انضباطی باشگاه تشکیل جلسه داد و کارلوس ته وز را به محرومیت از چهار هفته حقوق که معادل 800 هزار پوند (1/3 میلیون دلار) محکوم نمود. علاوه بر آن با توبیخ کتبی نیز مواجه گردید.[37]

هم چنین کمیته انضباطی باشگاه منچستر سیتی انگلیس، کولوتوره بازیکن 30 ساله آفریقایی خود را به دلیل دریافت دستمزدش در زمان محرومیت 6 ماهه‌اش به دلیل دوپینگ، به مبلغ 500 هزار پوند جریمه محکوم نمود.[38]

در یک مورد دیگر کمیته انضباطی یوفا خوزه مورینیو سرمربی رئال مادرید را به دلیل صحبت‌هایش که یوفا را متهم به حمایت از باشگاه بارسلونا کرده بود به 5 جلسه محرومیت از نشستن بر روی نیمکت رئال مادرید در مسابقات اروپایی محکوم کرد.

هم چنین همین مربی به دلیل فروکردن انگشت در چشم تیتو ویلانووا کمک مربی بارسلونا در جریان رقابت‌های لیگ فوتبال اسپانیا موسوم به «لالیگا» با جریمه انضباطی کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال اسپانیا و باشگاه رئال مادرید قرا رگرفت ضمن این که کمک مربی بارسلونا نیز یک جلسه محروم گردید.[39]

 

[1].Disciplinary.

1- www.ffiri.ir

[3]. همان.

[4] – به نظر می‌رسد این بخشنامه برخلاف ماده‌ی 10 قانون مدنی ایران می‌باشد. ماده 10 قانون مدنی مقرر می‌دارد: «قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد نموده‌اند در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد نافذ است.

[5] – www. Asremrooz.ir./vdcf.tdviwbdyogiaw. html/www.bwin90.biz/post/

[6]. www. Documents and settings / admin/ public liabitrly insurance for social and sport club.htm.

[7]. روزنامه خبر ورزشی، مورخ 18/11/1389.

[8]. www. Avrio.net/ sports law/ mantak au – Tagaras. Pdf.

[9]. بند 2 ماده 35 آیین‌نامه لیگ قهرمانی جودوی باشگاه کشور مصوب 1390.

[10]. جونیور والتر تی جامپیون، پیشین، ص 53.

[11]. FiFa Disciplinary Code (FDC).

[12]. www.fifa.com

[13] .www.Forum.Juventus.ir/index-php?topic=326.360.

[14]. اتحادیه باشگاه‌های اروپا.

[15] .www.UEFA.com

[16] . www.IranSport.Net.wednesday.December21,2011.

[17]. www.bebinNews.com.

[18] . Disciplinary.

[19]. www.goal.com/iran/news.

[20]. www.khorasannews.com.

[21]. Image Contract.

[22]. کیوان شعبانی مقدم و دیگران، پیشین، ص 117.

[23]. ماده 654 قانون مدنى: قمار و گروبندى باطل و دعاوى راجع به آن مسموع نخواهد بود. همین حکم در مورد کلیه تعهداتى که از معاملات نامشروعه تولید شده باشد جارى است.

[24] – ماده 41 آیین نامه کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال مصوب 1388.

[25]. www.Sports law.ca/article/opbligations.html.

[26]. www.Sorkhabiha.com/ t9- 12/Perspolis lovers.blogfa.com.cat-5- aspx

[27] – بند 2 ماده 35 آیین نامه لیگ قهرمانی تکواندو.

[28]. شیخ محمدحسن نجفى، پیشین، ص 68، ابن قدامه، بى‏تا، پیشین، ص 578.

[29]. www.Sports law.ca/calarticle/66 ligations.html

[30]. Duty to care

[31]. Negligence and duties of teacher 2003 [on – line], available: http:// www.edylob safe/doc/ negligence – duties.pdf/p. 1,2. [72sep 2007]; teachers duty of eare, 2006 (on-line[availoble http://oa sis. gov.ie.education/p. 1[2] sep 2007]: the element of negligerve, dutyto protevt 2006 [on-;line] available:http/vep.oir.orgy interavt laulloronline/february 3/99 . htm/p./[3 sep] 2007.

[32]. www.Plu.Edu/lobsw fe/doc.op.cit.p.2;6 asis.gov.ie.op.cit,p

[33]. البته در صورتى که پولى دریافت شده باشد و یا وعده پرداخت پولى داده شده باشد.

[34]. ماده 41 آئین‏نامه کمیته انضباطى فدراسیون فوتبال مصوب 1388.

[35]. www.sports law.ca/article/obligations,html

[36] .www.uefa.ir/www.Parsfootball.com/anjoman/showthread,php?p=504856

[37] .www.JameJamOnline.ir.newstext.aspx?newahum=100857735665

[38] .www.mancitynew.mihanblog.com/post/366

[39] .www.magrian.com/www.ghatreh.com/news/nn8408659

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید
92