رشته حقوق

فایل پایان نامه روانشناسی سواد اطلاعاتی

دانلود پایان نامه

افراد تیم بستگی دارد تا با کارکردن در یک محیط مشارکتی و از طریق دانش و مهارت‌های مشترک به اهداف تیم دست یابند.
تحقیقات موجود در این زمینه تأکید دارند که یکی از عناصر اصلی تیم، تمرکز آن بر یک هدف مشترک می‌باشد (پارکر، 1990؛ هریس و هریس، 1996؛ فیشر، هانتز و ماکروشن، 1997؛ جانسون و جانسون، 1995، 1999). کار تیمی موفق، به هم‌افزایی شکل گرفته در بین اعضای تیم بستگی دارد که در محیطی که همه افراد به شرکت در فعالیت‌ها به منظور ارتقا و پرورش یک محیط تیمی مؤثر تمایل دارند، ایجاد شده است (لوکا و تاریکون، 2001).
کار تیمی در مهندسی نیز بسیار رایج است. اگرچه در مهندسی صلاحیت فنی لازم است، اما کافی نیست. رهبران تجاری نیز اهمیت کار تیمی را متذکر شده‌اند. به عنوان مثال، سرپرست اجرایی شرکت جنرال الکتریک، جان اف. ولچ(1993) چنین گفته است: “چنان چه شما قادر به انجام کار به عنوان یکی از اعضای تیم نباشید، مهم نیست که شما چقدر ارزشمندید، مهم این است که شما به جنرال الکتریک تعلق ندارید”(اسمیت، 2001).
با توجه به مطالب فوق می‌توان گفت، کار تیمی از جمله مهارت‌های فکری و عملی مهمی است که باعث می‌شود افراد از طریق مشارکت، همفکری و همکاری در راستای اهداف مشترک به نتایجی مؤثر و کارآمد دست یابند. این مهارت‌ در همه حوزه‌ها و رشته‌ها به ویژه در مهندسی از اهمیت فوق العاده‌ای برخوردار است و زمینه را برای موفقیت بیشتر پروژه‌ها و فعالیت‌های گروهی فراهم می‌آورد. البته لازم به ذکر است که با تقویت مهارت کار تیمی افراد، می‌توان مهارت حل مسأله آن‌ها را نیز هرچه بیشتر و بهتر پرورش داد. زیرا کارهای گروهی و مشارکتی در مقایسه با کارهای انفرادی، به توسعه مهارت حل مسأله به عنوان یکی از مهارت‌های فکری و عملی، کمک بیشتری می‌کند.
2-2-3-9- مهارت حل مسأله
در قرن بیستم، مربیان توجه خود را به این مسأله معطوف کردند که تلاش کنند مهارت‌های حل مسأله را تعریف و آن را آموزش دهند. در اوایل دهه 1900، حل مسأله به عنوان مجموعه‌ای مکانیکی، نظام‌مند و اغلب انتزاعی مانند آن‌چه که در حل معما یا مسائل ریاضی به کار می‌رود، نگریسته می‌شد. این‌گونه مسائل، اغلب دارای پاسخ‌های صحیح و درستی هستند که مبتنی بر راه‌حلهای منطقی است. تحت تأثیر نظریات یادگیری شناختی، معنای حل مسأله به ارائه یک فعالیت پیچیده ذهنی که دربرگیرنده انواع متعدد اقدامات و مهارت‌های شناختی می‌باشد، تغییر یافت. حل مسأله شامل انواع مهارت‌های سطح برتر تفکر مانند”تجسم فکری، تداعی، انتزاع، ادراک، دستکاری، استدلال، تجزیه و تحلیل، ترکیب و تعمیم می‌باشد که همه آن‌ها نیازمند مدیریت و هماهنگی هستند” (گاروفالو و لستر، 1985). در طول زمان و در دهه‌های مختلف، نظریه‌ها و مدل‌های مختلفی در رابطه با حل مسأله مطرح شده است که به آن‌ها اشاره می‌شود:
2-2-3-9-1- نظریه‌های عمومی حل مسأله در دهه 1960
در طول دهه‌های 60 و 70، محققان به منظور توضیح فرایندهای حل مسأله، مدل‌های عمومی حل مسأله را طراحی و تدوین نمودند (نیول و سایمون، 1972؛ پولیا، 1957؛ برنسفورد و استین، 1984). فرض این بود که با یادگیری مهارت‌های حل مسأله انتزاعی، فرد می‌تواند این مهارت‌ها را به هر موقعیتی انتقال دهد. یک نمونه از این مدل‌های عمومی حل مسأله، مدل IDEAL است که توسط برنسفورد و استین (1984) مطرح شد و شامل پنج مرحله زیر می‌باشد:
شناسایی و تعیین مسأله
توصیف مسأله با تفکر درمورد آن و جمع‌آوری اطلاعات مرتبط
کشف راه حل‌ها از طریق بررسی راه حل‌ها، ایده پردازی آزاد و بررسی دیدگاه‌های مختلف
کارکردن بر روی راه حل‌ها و راهبردها
بازگشتن و ارزیابی اثرات فعالیت خود
این مدل به بسیاری از مدل‌های عمومی حل مسأله که در آن زمان رایج بودند و هنوز هم در بسیاری از واحدهای درسی حل مسأله موجود در مجامع آموزشی و علمی مورد استفاده قرار می‌گیرند، شبیه می‌باشد. این واحدهای درسی، حل مسأله را به عنوان یک مهارت فکری “فارغ از محتوا” تدریس می‌کنند نه به عنوان مهارتی وابسته به سایر برنامه‌های درسی یا محیط کاری. در مدارس، چنین مدل‌هایی یکی از علل و سرچشمه‌های جنبش برنامه درسی “تحقیق” بودند که منجر به تدوین برنامه درسی “جدیدی” مانند “ریاضیات جدید” شدند (کرکلی، 2003).
2-2-3-9-2- مدل‌های جاری و معاصر حل مسأله
تحقیقات شناختی که در بیست سال اخیر صورت گرفته است، منجر به تدوین و ارائه مدل‌های مختلف حل مسأله شد. امروزه می‌دانیم که حل مسأله شامل مجموعه پیچیده‌ای از مؤلفه‌های شناختی، رفتاری و نگرشی است. در سال 1983، مایر حل مسأله را به عنوان فرایندی چند بعدی توصیف کرد که حلالان مسائل باید به ارتباط بین تجارب پیشین و مسأله موجود پی ببرند و سپس به اقدام بر روی راه حل بپردازند. مایر برای حل مسأله سه ویژگی ذکر می‌کند:
حل مسأله شناختی است اما از روی رفتار استنتاج می‌شود.
حل مسأله به رفتارهایی منتج می‌شود که منجر به ارائه راه حل می‌شوند.
حل مسأله فرایندی است که شامل دستکاری یا عمل کردن بر روی دانش پیشین می‌باشد (فانخوزر و دنیس، 1992).
یکی از مدل‌های بسیار رایج فرایند حل مسأله، مدل حل مسأله گیک (1986) است که در شکل شماره (2-2) نشان داده شده است (گیک، 1986):
یادآوری راه‌حل
ارائه مسأله
جستجوی راه حل
اجرای راه حل
توقف
ارائه مسأله
جستجوی راه حل
اجرای راه حل
توقف

مطلب مشابه :  مصادیق جبران خسارت معنوی به روش مالی

شکست
شکست
شکست
شکل شماره (2-2). مدل حل مسأله (گیک ، 1986).
این مدل، ترتیب و توالی سه فعالیت شناختی موجود در حل مسأله را مشخص می‌کند:
ارائه مسأله، شامل جمع‌آوری دانش زمینه‌ای مناسب و تعیین هدف و شرایط آغازین مرتبط با مسأله.
جستجوی راه حل، شامل اصلاح هدف و تدوین برنامه کار به منظور دستیابی به هدف.
اجرای راه حل، شامل اجرای برنامه کار و ارزیابی نتایج.
یک “توقف کوتاه” مهم نیز وجود دارد، بنابراین هنگامی که یادگیرنده تشخیص دهد که قبلاً توانسته مسأله‌ای مشابه مسأله فعلی را حل کند، آن وقت تنها چیزی که لازم است، این است که به یاد بیاورد آخرین بار چگونه چنین مسأله‌ای را حل کرده است تا دوباره همان کار را انجام دهد (گیک، 1986).
البته، بسیاری از مسائل، بسیار پیچیده‌تر از آنند که تنها با تکرار این فرایند حل شوند. در چنین مواردی، یادگیرنده مسأله را به اهداف متوسط تجزیه می‌کند و سپس به نوبت هر کدام از آن‌ها را با بهره گرفتن از این فرایند، حل می‌کند. این تعویض بین اهداف کوچکتر، متوسط و اهداف غایی، نمونه‌ای از مهارت‌های تفکر سطح برتر است که راهبرد شناختی نامیده می‌شود. تعریفی که گاگن (1985) از حل مسأله ارائه می‌دهد، منعکس‌کننده همین اصل است و حل مسأله را به عنوان “ترکیبی از سایر قوانین و مفاهیم موجود در قوانین سطح برتر می‌داند که می تواند در یک موقعیت تحمیلی و اجباری به کار گرفته شود” (جاناسن و تسمر، 1996).
حل مسأله، همان طور که شامل مؤلفه‌های شناختی است، مؤلفه‌های نگرشی را نیز در بر می‌گیرد. برای حل مسائل، یادگیرندگان مجبورند که چنین عمل کنند و باید باور داشته باشند که می‌توانند. جنبه‌های نگرشی و انگیزشی مانند تلاش، اعتماد به نفس، اضطراب، مقاومت و دانش درمورد خود، در فرایند حل مسأله بسیار مهم تلقی می‌شوند (جاناسن و تسمر، 1996).
چه شما از یکی از مدل‌های دهه 1960 استفاده کنید و چه از مدلی که در شکل 1 نشان داده شده است، متأسفانه، تدریس و آموزش مستقیم فرایند حل مسأله، عملکرد واقعی حل مسأله را بهبود نمی‌بخشد. در اواسط دهه 1980، محققان به این نتیجه رسیدند که تلاش به منظور تدریس مهارت‌های عمومی و انتزاعی حل مسأله، بی فایده و ناکارآمد است (دیبونو، 1983؛ بی یر، 1984). آن‌ها، به این نتیجه دست یافتند که تسلط یافتن بر مهارت‌های عمومی حل مسأله، بین حلالان خوب و ضعیف، تفاوتی ندارد. در واقع، محققان به این نتیجه دست یافتند که دانش زمینه، مهم‌ترین ویژگی مهارت در حل مسأله است. بنابراین می‌توان گفت، حل مسأله فرایندی موقعیتی و محدود به زمینه است که به ساختارهای عمیق دانش و تجربه وابسته است (پالامبو، 1990).
2-2-3-10- جمع بندی:
در دنیای امروز که تغییر جزء جدایی ناپذیر آن محسوب می‌شود، بهره مندی از دانش و اطلاعات به تنهایی کافی نیست، بلکه در کنار دانش باید از مهارت‌های لازم به منظور به کارگیری دانش در جنبه‌های مختلف نیز برخوردار بود، این امر به ویژه در مشاغل تخصصی مانند مهندسی که مستلزم به کارگیری دانش در حیطه‌های واقعی است، اهمیت بیشتری می‌یابد. لذا، دانشجویان مهندسی باید از مهارت‌های فکری و عملی که توسط محققان مختلف به عنوان مهارت‌های ضروری برای بقا و پیشرفت در جامعه کنونی شناخته شده‌اند، برخوردار باشند، زیرا هر کدام از این مهارت‌ها به نحوی قابلیت‌های افراد برای پاسخگویی به شرایط متغیر را افزایش می‌دهند طبق نظر انجمن دانشکده‌ها و دانشگاه‌های آمریکایی (2007) این مهارت‌ها در شش طبقه قرار می‌گیرند.

مهارت‌های فکری و عملی
1. مهارت تحقیق و تجزیه و تحلیل
2. مهارت تفکر انتقادی و خلاق
3. مهارت ارتباط مکتوب و شفاهی
5. مهارت سواد اطلاعاتی
4. مهارت سوادکمی و محاسباتی
مهارت‌های فکری و عملی
1. مهارت تحقیق و تجزیه و تحلیل
2. مهارت تفکر انتقادی و خلاق
3. مهارت ارتباط مکتوب و شفاهی
5. مهارت سواد اطلاعاتی
4. مهارت سوادکمی و محاسباتی
6. مهارت کارتیمی و حل مسأله
6. مهارت کارتیمی و حل مسأله

شکل شماره( 2-3). مهارت های فکری و عملی
2-3- تحقیقات کاربردی:
2-3-1- تحقیقات کاربردی مربوط به مدل‌های چرخه یادگیری:
مطالعات تحقیقاتی مربوط به آموزش بر مبنای مدل چرخه یادگیری نشان داد که رویکردهای چرخه یادگیری به دانش‌آموزان کمک می‌کند عقاید علمی را درک کنند، استدلال علمی و نگرش آنها نسبت به علم را بهبود می‌دهد، مشارکت آن‌ها در کلاس‌های علمی را افزایش و تصورات نادرست دانش‌آموزان را از بین می‌برد (کمپبل، 1977؛ دیویس، 1978؛ پرسر و رینر، 1983؛ ساندرز و شیپاردسان، 1987؛ رینر و همکاران، 1988؛ لاسون و تامپسون، 1988؛ دیویدسن، 1989؛ شارمن، 1991؛ کامو، 1992؛ کلیندینست، 1993؛ مارک،کووان و کاوالو، 1994؛ گنج، 1995؛ شلنکر، بلنک و مکا، 1997؛ لورد، 1997؛ ستلاگ، 2000؛ آدام و کلی، 2001؛ بادی، واتسون و آباسون، 2003؛ آکار، 2005؛ وایدر و شاتلووث، 2005؛ بالسی، کاکیروگلو و تیکایا، 2006؛ اسپنسر و گیلام، 2006؛ مسیت، 2006؛ برون و سندرا، 2007؛ سیلان و گیبان، 2008؛ کاینار، تیکایا و کاکیروگلو، 2009).
شنیدر و رینر (1980) در مورد چرخه یادگیری به مطالعه پرداختند. آن‌ها به این نتیجه دست یافتند که رویکرد چرخه یادگیری نسبت به رویکردهای مرسوم و سنتی آموزش، در زمینه دستاوردهای توسعه ذهنی و فکری و نیز موفقیت محتوایی بهتر عمل می‌کند. رینر (1986)، اثربخشی چرخه یادگیری (گروه آزمایشی) را در مقابل آموزش سنتی و مرسوم (گروه کنترل)، در زمینه ارتقای دستاوردها در حیطه موفقیت مفهومی و توسعه فکری دانش آموزان پایه نهم و دهم، مورد بررسی قرار داد. نتایج این مطالعه نشان داد که بین گروه‌های آموزش دیده با چرخه یادگیری و گروه های آموزش دیده با روش مرسوم و سنتی در زمینه موفقیت مفهومی و توسعه فکری تفاوت های معناداری وجود دارد. پرسر و رینر (1983) نیز یافته های مشابهی را گزارش کردند که نشان دهنده اثربخشی آموزش مبتنی بر مدل چرخه یادگیری در مقابل آموزش مرسوم و سنتی در زمینه دستیابی به پیامدهای یادگیری بود. رینر و همکاران (1988) به این نتیجه دست یافتند که وقتی مفاهیم به واسطه آزمایش و تجربه معرفی می‌شوند، موفقیت بیشتر است.
مارک، ایبانکس و گالاهر (1990)، ارتباط موجود بین ادراک معلمان علوم دبیرستان از مدل توسعه‌ای هوش پیاژه، رویه تدریس آنها – چرخه یادگیری پنج گانه و فعالیت‌های تدریس کلاسی را مورد بررسی قرار دادند. معلمان حاضر در این مطالعه نارضایتی خود از روش‌های تدریسی که مورد استفاده قرار می‌دهند را ابراز کردند و به دنبال آن به مؤسسه ملی علوم ملحق شدند که بانی برنامه های ضمن خدمت طراحی شده به منظور بررسی برنامه درسی علوم آزمایش محور و نظریه‌های زیربنای چنین برنامه‌های درسی، بود. معلمانی که درک عمیقی از مدل هوش پیاژه‌ای و چرخه یادگیری داشتند، قادر به تلفیق موفقیت آمیز تجارب آزمایشگاهی دانش آموزان با بحث‌های کلاسی به منظور تدوین و ارائه مفاهیم علمی بودند.
کاپیرو (1994) مطالعه‌ای انجام داد که در آن نتایج حاصل از یک کلاس را که در سال 1985، با روش سنتی سخنرانی آموزش دیده بودند را با نتایج حاصل از همان کلاس در سال 1994 که با روش چرخه یادگیری پنج گانه آموزش دیده بودند، مقایسه کرد. دانش آموزان هر دو گروه از پیش نیازهای یکسانی برخوردار بودند و برای مقایسه، از آزمون یکسانی استفاده شده بود. نمرات آزمون دانش آموزانی که با روش دانش سازی آموزش دیده بودند، بالاتر و بهتر بود. نمره میانگین گروه کنترل (روش سنتی و مرسوم)، 8/60 درصد بود، در حالی که میانگین گروه آزمایشی (چرخه یادگیری پنج گانه)، 7/69 درصد بود. علاوه بر نمرات آزمون، گروه آزمایشی از سطح انرژی و توان بیشتری برخوردار بودند و بازخوردهای مثبتی به درس می‌دادند.
رینر و همکاران (1988) به این نتیجه دست یافتند که وقتی مفاهیم به واسطه آزمایش و تجربه معرفی می‌شوند، موفقیت بیشتر است. آدام و کلی (1998) گزارش کردند که نقشه برداری مفهومی و چرخه یادگیری هر دو به بهبود موفقیت دانش آموزان در علوم کمک می‌کنند، زیرا در هر دو روش، دانش آموزان فعالانه دانش را شکل می‌دهند. بیونیو، دنگل و آدامز (1999) در مطالعه خود، رویکرد چرخه یادگیری پنج گانه را مورد بررسی قرار دادند. بعد از انجام مطالعه، به این نتیجه رسیدند که رویکرد چرخه یادگیری پنج گانه، دانش آموزان را تشویق می‌کند تا چارچوب های تفکر خود را شکل دهند. علاوه بر این، این رویکرد در کلاس‌های درس بسیار مؤثر می‌باشد.
لورد (1999) مطالعه ای انجام داد که در آن دو کلاس که با روش‌های مرسوم و سنتی آموزش می‌دیدند را با دو کلاس که با بهره گرفتن از روش چرخه یادگیری پنج گانه آموزش می‌دیدند، مقایسه کرد. کلاس‌های مرسوم و سنتی، معلم محور بودند و با شیوه سخنرانی آموزش می‌دیدند. روش چرخه یادگیری پنج گانه، شامل گروه‌های کوچک ناهمگنی بود که در زمینه طرح‌های تحریک کننده تفکر و سؤالات تفکر انتقادی یا ساخت نقشه‌های مفهومی با هم کار می‌کردند. این مطالعه نشان داد که گروه‌های آزمایشی درک بهتری از اطلاعات به ویژه سؤالاتی که نیازمند تفسیر بود، داشتند. دانش آموزانی که تحت آموزش روش چرخه یادگیری پنج گانه بودند، موضوعات درسی را عمیق‌تر و جامع‌تر، درک می‌کردند.
در سال 2001، آدام و کلی، اثربخشی روش‌های نقشه

مطلب مشابه :  پایان نامه مدیریت با موضوع :تحقیق و توسعه
برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید