رشته حقوق

حادثه هواپیماربایی از منظر حقوقی

: هواپیماربایی:

اولین حادثه هواپیماربایی جهان در سال 1930 و در آغاز جنگ سرد، بین شرق و غرب به وقوع پیوست در این حادثه انقلابیون پرو یک هواپیما را به تصرف خود درآورند تا بدین وسیله از کشور فرار کنند. موج عمده هواپیماربایی از آگوست 1947 شروع و تا مارس 1953 ادامه داشت پنج سال بعد در سال 1958 موج دوم هواپیماربایی شروع شد که همزمان با قدرت رسیدن کاسترو در کوبا بود. به گونه‌ای که طی مدت 13 سال حدود 25 هواپیماربا موفق و 7 مورد ناموفق به وقوع پیوست هدف بیشتر هواپیمارباها فرار از یک کشور کمونیستی به یک کشور غیرکمونیستی بود.[1]

جرم هواپیماربایی، جرمی است که جنبه فراملّی و بین­المللی دارد تا جایی که هواپیما به عنوان وسیله‌ای برای سفر و گردشگری، از سویی می‌تواند سبب ترویج و توسعه صنعت توریسم گردد، از سویی دیگر می‌تواند عامل مؤثری در کاهش آمار سفر و گردشگری گردد. چرا که امنیّت و تأمین آن از سوی مراجع ذیربط مقوله بسیار تأثیرگذاری به شمار می‌رود. بدون شک هواپیماربایی می‌تواند امنیت صنعت توریسم را تا حد قابل توجهی خدشه­دار کند. از دو منظر، جرم هواپیماربایی قابل توجّه است اینکه آدم­ربایان برای انتقال و سفر وسیله‌ای نظیر هواپیما را بر می‌گزینند و در عین حال، لباس مسافر و گردشگر بر تن می‌کنند و از سویی دیگر هواپیماربایی می‌تواند صنعت توریسم را تحت تأثیر خود قرار دهد. هرچه قدر امنیت در پروازها بیشتر باشد بدون تردید گرایش به سفر و استفاده از هواپیما بیشتر می‌شود. به نقل از خبرگزاری اسکانیوز، پلیس جامائیکا اعلام کرد پسری که یک فروند بوئینگ مسافربری را ربوده بود، به خاطر شکست عشقی دست به ارتکاب جرم زد. اما اینکه این جرم به خاطر دست یافتن به مقاصد سیاسی صورت گیرد بیشتر محتمل است . در این خصوص، می‌توان به هواپیماربایی مسیر تهران دمشق اشاره کرد که بنا به اطلاعیه سپاه پاسداران به نقل از سایت رایانه‌ای مردم سالاری، هواپیماربایی مسیر تهران دمشق از عناصر وابسته به ضدانقلاب بود یا می‌توان به هواپیماربایی منافقین و گروهک تروریستی مجاهدین اشاره کرد که در. تیرماه 1362 (7ژوئیه 1973) هواپیمای بوئینگ 747 مسیر شیراز- تهران به وسیله یک تیم مسلح از تروریستها ربوده شد و پس از خروج از آسمان ایران در فرودگاه اورلی پاریس به زمین نشست.

مطلب مشابه :  استثنائات وارده بر عملکرد شرط ملت کامله‌الوداد

قوانینی همچون قانون الحاق دولت ایران به کنوانسیون جلوگیری از اعمال غیرقانونی علیه امنیّت هواپیمایی کشوری مصوب 7/3/52 و قانون الحاق دولت ایران به کنوانسیون توکیو، راجع­به جرایم و برخی اعمال ارتکابی دیگر هواپیما مصوب 21/2/55 در خصوص امنیت پروازها و هواپیما وجود دارد. همچنین قانون دیگری به نام قانون مجازات اخلال­گران، در امنیت پرواز هواپیما و خرابکار در وسایل و تأسیسات هواپیمایی مصوب 4/12/49 وجود دارد. آنچه در این قوانین مدنظر بوده است حفظ امنیت هواپیـما بوده زیرا همانگونه که گفته شد، امنیـت هواپیـما رابطـه‌ی بسیـار مستقیـم و بی­واسطه‌ای با اقتصادپیدا می کند..

«در گردشگری بین­المللی ثروت از کشورهای اعزام کننده ی گردشگر که اغلب کشورهای صنعتی با درآمد بالا هستند به سایر مناطق انتقال می‌یابد همین اثر در بعد اقتصاد نیز قابل رؤیت است. بدین ترتیب که در گردشگری داخلی نیز ثروت و درآمد از نواحی پر درآمد به مناطقی که دارای جاذبه‌های گردشگری هستند، منتقل می‌گردد بنابراین صنعت توریسم می‌تواند به تقسیم مجدد درآمد و متعادل­تر نمودن آن چه در صحنه بین­المللی و چه در صحنه‌ی اقتصاد داخلی کمک کند.[2]

معمولاٌ دولت‌ها و یا جامعه‌ی میزبان، سیاست­هایی را اعمال می‌کند که منافع ناشی از گردشگران به حداکثر برسد دولت‌ها و جامعه‌ی میزبان، اهداف اقتصادی و غیراقتصادی را دنبال می‌کنند هدف اقتصاد آنها، معمولاٌ کسب حداکثر درآمد و اشتغال مناطق گردشگرپذیر و سایر مناطق مرتبط است.[3]» یکی از این سیاست­ها، برای جلب و جذب گردشگر تأمین امنیّت جانی برای مسافران و گردشگران است. ایران شاهد هواپیماربایی متعددی بوده است که اولین آن در تاریخ 31/3/49 به وقوع پیوست. در آن روز سه نفر ایرانی، یک هواپیمای جت مسافربری هواپیمای ملی ایران را، با تهدید ربوده و آن را به عراق بردند و دولت عراق به آن‌ها پناهندگی سیاسی داد. شهریور ماه 49 دومین هواپیماربایی از ایران، انجام گرفته است و دی ماه 49 سومین هواپیمای مسافربری ایران توسط 6 نفر ربوده شد. هواپیماربایان در عراق تحت تعقیب قرار گرفته و برای محاکمه به ایران منتقل شدند. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، هواپیماربایی در ایران طی سالهای 1358-1363-1364-1365-1368 تکرار شد. آخرین هواپیماربایی در سال 1374، اتفّاق افتاد در این واقعه هواپیـمایی ساها در مسیر تهران کیش، توسط یکی از خدمه‌ی هواپیما ربوده شده و در فلسطین اشغالی نشست.[4]

مطلب مشابه :  تلقیح مصنوعی با اسپرم شوهر

به طور کلی 364 مورد هواپیماربایی از سال 1930 تا 1981 در جهان، به وقوع پیوسته است که 124 مورد آن در آمریکای شمالی، 103 مورد در آمریکای جنوبی، 83 مورد در اروپا، 40 مورد در آسیا و 14 مورد در آفریقا اتفاق افتاده است.[5]

بدون شک هرچه آمار هواپیما ربایی در خصوص کشوری،  بیشتر اتفاق افتاده باشد آمار سفر و گردشگری به همان میزان کاهش می‌یابد وقتی ناامنی حتّی به صورت نسبی در خطوط هواپیمایی حاکم است  و گردشگران احساس نا امنی می‌کنند نمی­توان توقع آمار زیاد گردشگری داشت. امّا ذکر این نکته بی­فایده نیست که گاهی افراد یا گروهها ، برای ایجاد بحران در یک نظام سیاسی صرفاٌ تهدید به هواپیماربایی می‌کنند. خبرگزاری آفتاب در 21 خرداد 84 خبری را چنین نقل می‌کند: گروهی از اعراب ساکن ایران، در پی شورش­های اخیر اهواز، تهدید به هواپیماربایی و گروگان­گیری کردند.

 

1- داودی، علی ـ نشریه جوانه شماره 45

1- موسایی، دکتر میثم اقتصاد توریسم ص 34

2- همان ص 22

1- به نقل از سایت میلتیاری. آی. آر

2- به نقل از همان سایت

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید
92