رشته حقوق

بررسی نمونه های عینی نقض حقوق مهاجران در برخی کشورها

: بررسی نمونه های عینی نقض حقوق مهاجران در برخی کشورها

 

هر گاه دولتی به این نتیجه برسد که اقتدارش از سوی افراد یا گروه های خاصی تهدید می شود مجموعه شیوه ها و برنامه هایی را در تناقض با حقوق بنیادین آنها  که مقرر در متون قانونی اعم از داخلی و بین المللی می باشد، در خصوص آنان اتخاذ نموده که از جمله این افراد می توانند مهاجران باشند. این موارد نمونه ای  از نژادپرستی نهادینه شده می باشد که در نهایت سبب نقض حقوق مهاجران می گردد. بدین معنا زمانی که مهاجران تلاش می کنند از حقی بهره مند شوند یا خواستار نسبت آن حق به خود باشند در معرض چنین برخوردی قرار می گیرند. همچنین می توان بیان نمود که ملی گرایی بدنامی ویژه ای برای مهاجران قائل است.[1]

با اینکه سازمان ملل متحد از دولتها می خواهد که در کنار زیان های مهاجرت کمک های مثبت مهاجران را در زمینه های گوناگون مورد توجه خود قرار دهند، بر خلاف این توصیه ها به تعداد کشورهایی که قوانین محدود کننده ای تصویب کرده اند افزوده شده است. تا زمانی که دولت – ملت ها شکل نگرفته بود  مهاجرت به عنوان پدیده ای مثبت یا منفی مطرح نبود، اما با شکل گیری مرزهای جغرافیایی افراد شهروند یک دولت گردیده و برای دول دیگر بیگانه محسوب شدند. زمانی که مهاجران تصمیم گرفتند به امید دستیابی به زندگی بهتر و رفاه بیشتر کشورشان را ترک کنند،دولتها نیز به تدریج از پذیرش آنان سر باز زدند و با وضع سیاست ها و مقررات محدود کننده سعی در کنترل مهاجرت و مهاجران خود داشتند. در حقیقت منافع دولتهاست که تعیین کننده شرائط برای مهاجران می باشد و برخوردهای متفاوت با آنان در همین راستاست.

 

گفتار اول: فرانسه و موضع گیری در برابر کولی ها[2]

فرانسه ایدئولوژی نژادپرستانه ای را دنبال نموده و با تشکیل وزارتخانه مهاجرت و هویت ملی سعی در اعمال سیاست های تبعیض آمیز خود دارد. موضوع مهاجرت از مسائلی است که طی دهه های متوالی مورد توجه این کشور بوده و با تأسیس یک وزارتخانه چهار حوزه کلان تحت پوشش قرار گرفت و رسماً اجرای سیاست های دولت در زمینه مهاجرت، پناهندگی، جذب اجتماعی جوامع مهاجر،ارتقاء هویت ملی و توسعه مشترک به این نهاد واگذار گردید. دولتمردان این کشور مهاجران را از سویی ریشه بسیاری از مشکلات خود می دانند و از سویی دیگر از حضور آنها در کشور خود بهره بسیاری می برند.[3]

با روی کار آمدن نیکلا سارکوزی به عنوان رئیس جمهور در فرانسه، سیاست خارجی این کشور فراز و نشیب‌های فراوانی را طی 3 سال اخیر تجربه کرده است. یکی از موضوعاتی که با مخالفت اتحادیه اروپا، سازمان ملل متحد و دیگر کشورها مواجه شده است اخراج کولی ‌ها از فرانسه می‌ باشد. دولت فرانسه تصمیم گرفت کولی های وابسته به قوم “روما[4]” را که بدون امکان تأمین معاش در خاک فرانسه زندگی می کنند به رومانی و بلغارستان بفرستد و به افرادی که حاضر باشند داوطلبانه فرانسه را ترک کنند مبلغ مختصری به عنوان پاداش می دهد. همچنین اقدامات دیگر فرانسه سخت گیری های امنیتی به ویژه انهدام اردوگاه های غیر قانونی کولی ها و سلب تابعیت فرانسوی از مجرمان خارجی تبار بوده است.

به دنبال اخراج 979 نفر از کولی ها که در چادرها و پناهگاه های موقت بسر می بردند و تأکید بر ادامه این سیاست از سوی دولت فرانسه، موجی از اعتراضات از سوی طیف های مختلف از جمله پاپ و محافل مذهبی، محافل حقوق بشری و مردم داخل و خارج فرانسه را برانگیخت. مسئولان این تظاهرات فعالان حقوق بشری هستند که معتقدند اخراج کولی ها، نوعی نژادپرستی است. اتحادیه اروپا نیز بر این باور است که قوانین اتحادیه که تبعیض بر اساس قومیت و یا ملیت را منع کرده از سوی فرانسه نقض شده است. وضعیت رومانیایی های فرانسه از سال 2005 میلادی به این سو (به ویژه در زمینه مسکن) وخیم تر شده است، بنحوی که این گروه طیف گسترده ای از تبعیضات و تخلفات حقوق بشری را در برخورداری از حقوق اقتصادی، اجتماعی ، فرهنگی، مدنی و سیاسی تجربه کرده اند. همچنین در زمینه هایی چون مشارکت سیاسی، دسترسی به اسناد هویتی، حق دادن رأی، دسترسی به عدالت، مسکن، آموزش، اشتغال، خدمات و بیمه اجتماعی تبعیضاتی علیه این  گروه اعمال می شود. به موجب مقررات اتحادیه اروپا شهروندان رومانی و بلغارستان برای ورود به فرانسه نیاز به ویزا ندارند، اما برای اقامت طولانی مدت و کار باید اجازه قانونی از وزارت کشور فرانسه بگیرند. البته هر کشور اتحادیه اروپا می تواند مهاجرانی را که حداقل سه ماه بدون داشتن کار در کشور اقامت کرده و یا یک سربار اجتماعی محسوب می شوند اخراج نماید. دولت فرانسه مکرر اصرار بر آن دارد که مقررات اتحادیه اروپا را کاملاً اجرا کرده و بازگشت اکثر کولی ها داوطلبانه بوده است و این سیاست کاملاً با مقررات اتحادیه اروپا درباره حقوق بشر و مهاجرت مطابقت دارد.

در این رابطه کمیته رفع تبعیض نژادی[5] به عنوان یکی از نهادهای ناظر سازمان ملل متحد در مبارزه با تبعیض نژادی در ملاحظات نهایی خود در بررسی نژاد پرستی در فرانسه از خشونت های نژاد پرستانه نسبت به رومانیایی ها در فرانسه ابراز نگرانی نموده است و به  دولت فرانسه توصیه نموده تا تمامی سیاست های مورد نظر در رابطه با این گروه مطابق با کنوانسیون بین المللی رفع تبعیض نژادی باشد و به طور خاص از بازگرداندن جمعی آنها احتراز گردد. همچنین کمیته رفع تبعیض نژادی سازمان ملل متحد از وضعیت سخت اعضای جامعه  رومانیایی  در برخورداری از حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ابراز نگرانی کرده و مصراً از دولت فرانسه خواسته است تا دسترسی رومانیایی ها به امکاناتی مانند آموزش، بهداشت، مسکن  را براساس اصل برابری تضمین نماید .کارشناسان سازمان ملل متحد نیز ابراز نگرانی کرده اند که تصمیم دولت فرانسه، که فعلاً اهالی قوم روما قربانی آن هستند، در آینده می تواند پیامدهای ناگواری برای اقلیت های ملی در بر داشته باشد. از زمانی که کشورهای اروپای شرقی به اتحادیه اروپایی پیوستند، موجی از جمعیت شامل کولی ها و سایر افراد در تلاش برای پیدا کردن کار به اروپای غربی مهاجرت کردند. بر خلاف گروه هایی چون یهودیان اروپا که کوچکترین بی احترامی و برخورد با آنها، یهودی ستیزی تلقی می شود و متعاقباً اکثر دولتمردان کشورهای اروپایی در صدد محکومیت اقدام ضد یهودی بر می آیند، اما در رابطه با این گروه، کمتر مخالفت
عمومی ای از سوی دولتمردان سایر کشورهای اروپای غربی ابراز می گردد.[6]

مطلب مشابه :  مراجع صالح برای ضبط ومصادره اموال

 

گفتار دوم: آلمان و  نقض حقوق مهاجران

نقض حقوق بشر در کشورهای مدعی آن  یک بحران جدی می باشد که مورد کم توجهی قرار گرفته است. از جمله رعایت حقوق بشر مهاجران  که همواره مسائلی را در کشورها ایجاد نموده و مورد توجه بوده است. در آلمان بسیاری از مهاجرین زندگی سختی دارند، اما این موضوع بویژه درباره زنان مهاجر و مشکلات آنها در یافتن شغل مناسب به اوج می رسد.  در برخی از ادارات دولتی آلمان استفاده از روسری و هر نشان مذهبی دیگر برای زنان ممنوع است  و این قانون در بخش خصوصی نیز تسری یافته است. ریشه بسیاری از مشکلات موجود در قوانین مهاجرت آلمان است که به افراد مهاجر و حتی کودکان آنها که در آلمان به دنیا بیایند، گذرنامه آلمانی داده نمی شود و همین باعث می شود که این افراد همیشه به صورت بخشی جدا از جامعه آلمان باقی بمانند.  از اینرو درخواست برای اعطای هویت آلمانی به مهاجرین در این کشور که عمده آنها را ترک تباران مسلمان تشکیل می دهند، همچنان به عنوان چالش مهم بین مهاجران و مقامات آلمان مطرح نموده است.

مهاجران آلمان در زمینه تحصیل نیز با مشکلات فراوانی مواجه اند، بگونه ای که معلمان آلمانی در چارچوب تصورات و کلیشه های رایج با دانش آموزان  مهاجر و دارای فرهنگ و مذهب دیگر، رفتاری توهین آمیز دارند. در حقیقت جامعه آلمان می خواهد فاصله خودش را با مهاجران حفظ کند و حتی کودکانی را که از والدین مهاجر در آلمان متولد می شوند، شهروند آلمان تلقی نمی کند و رفتاری توهین آمیز با آن ها  در پیش می گیرد.[7]

در مورد سیاست های یکپارچگی مهاجران این کشور با جامعه آلمان می توان گفت که برنامه تعدد فرهنگ ها در آلمان با شکست مواجه شده است. حتی در این کشور اعمال فشار بر مهاجران برای اینکه زبان های جدید بیاموزند و خود را با ویژگی های ملی یک کشور منطبق کنند، تحت عنوان اشتباه بزرگ و غیر ضروری بوده است و باید اذعان نمود که اگر آلمان از مهاجران استقبال نکند، آنان منزوی می گردند.[8]

سیاستمداران دولت آلمان در صددند تا با گرفتن تست هوش تنها افرادی را که از بهره هوشی بالایی برخوردارند به عنوان مهاجر به کشور خود بپذیرند. این کشور معیارهایی را برای پذیرش مهاجران مورد نظر قرار داده و علاوه بر آموزش های شغلی، تخصص های کیفی از جمله بهره هوشی را معیاری برای انتخاب می داند. از آنجا که تعداد افرادی که وارد آلمان می شوند بیشتر از تعداد کسانی است که کشور را ترک می کنند این سیاست ها اتخاذ گردیده است.[9]

گفتار سوم: نقض حقوق  مهاجران در سایر کشورها

بند اول: آمریکا

ایالت آریزونا در آمریکا با اجرای قوانین سخت برای مهاجران بویژه افرادی که غیر قانونی وارد این ایالت می شوند خشم مهاجران را برانگیخته است. براساس این قانون پلیس حق دارد از تمام مهاجرانی که هر زمان در صورتی که مشکوک باشند بازجویی نموده و از آن ها ارائه مدارک قانونی اقامت را بخواهد. این مصوبه به “قانون 1070” معروف است و براساس آن نداشتن مدارک اقامت جرم جنایی و قابل تعقیب است. هر چند وظیفه اصلی پلیس حفظ جان و مال مردم است، اما در این قانون به پلیس اختیارات متفاوتی داده شده و بر این اساس اقدام قانونگذاران این ایالت نشان می دهد که نژادپرستی و تبعیض همچنان در جامعه آمریکا وجود دارد و این قانون وسیله ای برای ابراز قدرت گردیده است. اکثر مهاجران این ایالت مهاجران مکزیکی اند که با کمک قاچاقچیان و یا به صورت فردی از مرز می گذرند. اوباما اعلام کرده بود که اعمال فشار بر اینگونه مهاجران روابط آمریکا و مکزیک را با مشکل مواجه می کند. اما شهروندان ایالت مزبور مهاجران را خطری بالقوه برای جان، مال و امنیت ساکنان کشور خود محسوب می نمایند. فرماندار این ایالت اقدامات خود را تبعیض نژادی و تهدید مهاجران نمی داند و تنها برای اقامت مهاجران اجازه نامه فرمانداری ضروری است.[10] این قانون از هر جهت بر مهاجران فشار وارد می کند. مطابق این قانون اگر کسی اوراق مهاجرت همراه ندارد مجرم است و باید بازداشت شود. ایالات متحده که همواره سیاست جذب مهاجران خود را به رخ اروپای نژادپرست می کشید خود با چالش های بسیاری همراه گردیده است. هر چند اجرای این قانون تنها در این ایالت است، اما نگرانی تسری آن به سایر ایالات نیز وجود دارد. این نخستین قانونی است که مهاجران را به پرداخت جریمه ملزم نموده و در صورتی که خواهان دریافت امتیاز شهروندی باشند باید ضمن پرداخت مبالغی، زبان انگلیسی را کامل آموخته و استعلام عدم سوء پیشینه آن ها تأیید گردد.

در حقیقت بعد از حادثه 11 سپتامبر در این کشور دید منفی نسبت به مهاجران خارجی ایجاد شد. دولتمردان این کشور تنها معتقدند که مهاجران می توانند برای جامعه خطرناک باشند و از این جهت دولت باید کنترل آن ها را در دست بگیرد. از این پس با تصویب این طرح احساسات نژادی فوران شده و بحران هویت به شکلی عمیق را در جامعه چند ملیتی آمریکا دامن می زند.[11]

 

بند دوم: نروژ

در  نروژ نیز همانند سایر کشورهای اروپایی در طی ۳۰ سال گذشته و بر اساس  سیاست های مهاجرتی که پیگیری می شود، مهاجرین بسیاری به این کشور وارد شده اند تا از  نیروی کار ارزان آنها بهره برداری شود. اما در سال های اخیر با آغاز بحران اقتصادی سرمایه داری جهان و تشدید آن در سال ۲۰۰۸ میلادی، دیگر نیازی به این کارگران مهاجر احساس  نمی شود و به همین جهت سیاست دولتهای سرمایه داری ارو‍پایی، تهدید و یا بازگرداندن این مهاجرین به کشورهای خودشان بوده است. از اینرو شاهد ظاهر شدن گرایش های راست گرا در کشورهای بسیاری از جمله نروژ بوده ایم. گرایش های سوسیال دموکرات و سوسیالیست ضمن مخالفت های ظاهری به سیاست های راست گرایانه احزاب شبه فاشیستی به آنها غیر مستقیم چراغ سبز نیز نشان می دهند. حتی ظهور مهاجرستیزی در واقع ریشه در سیاست های نظام سرمایه داری دارد و مسبب اصلی همانا نظام سرمایه داری جهانی است.[12]

مطلب مشابه :  مفهوم مهاجرت قانونی اعطایی

دو حادثه بمب گذاری و تیراندازی در این کشور که امن ترین کشورهای دنیا به شمار می رفت حاصل تفکرات افراطی مهاجرستیزی بوده است. متهم این حادثه با ورود مهاجران به اروپا مخالف بوده و ضمن اقرار بیان نموده کار وی وحشتناک اما ضروری بوده است. حزب کارگر نروژ از سال ها پیش با سیاست های مهاجرتی به این کشور موافق بوده است. اما این حوادث نشان داد که گروه های نژادپرستی در این کشور حضور دارند که منتقد سیاست های چند فرهنگی اروپا و افزایش مهاجران در این قاره می باشند. در پی این حوادث سیاست های امنیتی نروژ تشدید گردید.[13]

 

بند سوم: انگلیس

براساس سیاست جدید لندن همه افراد خارج از اتحادیه اروپا باید پیش از دریافت مجوز کار در انگلیس نشان دهند که می توانند به زبان انگلیسی صحبت کنند. مخالفان محافظه کار با این تدابیر مخالف بوده و معتقدند که اثر ناچیزی بر سطح مهاجرت ها دارد و همچنین رهبران تجاری قوانین جدید را به ضرر اقتصاد کشور می دانند.[14]

حزب ملی انگلیس به عنوان یک حزب افراطی و نژادپرست مسلمانان را در این کشور بزرگترین تهدید محسوب می نماید. از این جهت هیچ مهاجر مسلمانی نباید اجازه ورود به این کشور را داشته باشد. براساس دیدگاه هایی که برخی احزاب در این کشور دارند بازنگری در وضعیت مهاجران در انگلیس ضروری است و کسانی که صلاحیت و شرائط اقامت را ندارند باید اخراج شوند. از این جهت که انگلیس دارای تراکم جمعیتی بالایی است اعتقاد بر این است که باید درها را به روی مهاجران بست.[15] مقامات انگلیسی مرزهای کشور خود را حتی به روی جهانگردانی که از کشورهای اروپای شرقی عازم این کشور می شوند بسته اند و مدعی می باشند که ورود مهاجران هزینه های گزافی را بر دولت بار می کند. حتی این کشور از توریست ها تست می گیرد تا معین گردد حضورشان مطابق منافع است یا خیر. مهاجرانی نیز که در پی کار می باشند باید قوانین سختی را تحمل کنند. آنان باید ثابت کنند که صلاحیت های لازم برای کسب شغل را دارند.

کمیسیون اتحادیه اروپا[16] دو ماه به انگلیس فرصت داده تا قوانین سخت خود را در مورد مهاجران برطرف کند و در غیر اینصورت جهت نقض حقوق به دادگاه اروپایی حقوق بشر[17] کشیده می شود. در واکنش نیز وزیر کار این کشور اقدام کمیسیون را نپذیرفته و مدعی است که از کسانی که در انگلیس کار می کنند و مالیات می پردازند حمایت می شود و به جهت منافع مهاجران نبایستی مرزهای کشور را باز گذاشت.[18]

افزایش بی رویه مهاجران در انگلیس سبب شد تا مسئولان به دنبال راهکاری باشند. در نخستین اقدام تدابیر سختی برای مهاجران در نظر گرفته شد و از جمله باز گرداندن مهاجران غیر قانونی است که به هر دلیل وارد این کشور می شدند. یکی از سیاست های اتحادیه اروپا این است که کودکانی را که مهاجر در کشورهای اروپایی اند، در صورتی که والدینشان پیدا نشود، از کشورهای اروپایی اخراج می کند. بر این اساس آژانس مرزی انگلیس با ایجاد مرکزی در کابل کودکان افغانی را به آنجا منتقل می کند. این طرح و سیاست تضمین نمی کند که در صورت بازگشت در مکان امنی باشند یا زندگیشان در معرض خطر نباشد. دیده بان حقوق بشر[19] نیز در این زمینه بیان کرده هر چند اکثر این کودکان اصلیتی افغانی دارند، اما خانواده آنها در افغانستان زندگی نمی کنند و از شرائط سخت گریخته و در صورت بازگشت با انواع سوء استفاده ها روبرو می شوند.[20]

3-  اتی ین، بالی بار، “حقوق شهروندی یا آپارتاید”، ترجمه رضا اسپیلی، مجله روزگار، صص5-1

2-  کولی ها گروه های بشری فاقد یک هویت ثابت شهرنشینی یا روستایی در ساخت اجتماعی بوده و معمولاً به جهت هویت کوچندگی خود از امتیاز «پاسپورت باز» برای عبور از مرزهای همسایه برخوردار هستند.

3-  تشکیل وزارتخانه هویت ملی فرانسه، راهی برای برون رفت از بحران یا تشدید آن، روزنامه هموطن سلام، اخبار داخلی، گزارش ویژه، 28مرداد1386

4-   اغلب کولی های قوم روما از نژاد کشورهای اروپای شرقی و عمدتاً رومانی و بلغارستان هستند.

[5]– The Committee on the Elimination of Racial Discrimination: CERD.

2- حقوق بشر و کولی ها، قابل دسترسی در سایت:

http://www.tebyan.net/politics_social/politics/foreign_policy/analysis_article/2010/10/17/140395.html, pp.1-3, at: 2.

1-  آلمان بهشت نقض حقوق بشر و آزادی های مذهبی، قابل دسترسی در سایت:

http://www.sedaghatnews.ir/pages/News-941.html, pp.1-8, at:2-4

2-  اروپا با مهاجران همچون دشمن رفتار می کند، روزنامه ایران، شماره 4685 به تاریخ 7/10/89، صفحه 6 (بین الملل)

 

3-  آلمان از مهاجران تست هوش می گیرد،کد خبر: 114354،7/4/89، قابل دسترسی در سایت:

www.fardanews.com/fa/news/114354, pp.1- 4, at: 2.

2-  اعمال قوانین سخت برای مهاجران در آریزونای آمریکا خشم مهاجران مکزیکی را برانگیخت، خبرگزاری دانشجویان ایران:ایسنا، اجتماعی – حوادث، 8902-04564: کد خبر،1389/02/08 ، قابل دسترسی در سایت:

http://www.ghatreh.com/news/nn5074761/, pp.1, at: 1.

3-  غائله ای که از آریزونا برخاست، روزنامه ایران، شماره12،4492/2/89، صفحه6 (بین الملل)

1- مسبب اصلی قتل عام نروژ: نظام سرمایه داری، قابل دسترسی در سایت:

http://mlitaant.cloudaccess.net/2011-06-07-13-19-51/179-2011-07-28-05-02-56.html, pp.1-3 , at: 2.

2-  ادامه تحقیقات پلیس درباره حوادث خونین نروژ،4/5/90، حسین هرمزی، بخش سیاست تبیان، قابل دسترسی در سایت:

www.tebyan.net/index.aspx?pid=173729, pp.1- 4, at: 2

3- افزایش تدابیر سختگیرانه انگلیس برای مهاجران، روزنامه همشهری،کد مطلب:31036، 18/6/86

1-  حزب ملی انگلیس خواستار اخراج مهاجران و بویژه مسلمانان شد، قابل دسترسی در سایت:

http://www.khabaronline.ir/news-56903.aspx, pp.1-3, at: 2

[16]– The Commissin of the Europian Union.

[17]– Europian Court of Human Rights.

4-   فرصت دو ماهه کمیسیون اروپا به انگلیس برای رفع قوانین سختگیرانه مهاجرت، روزنامه رسالت، شماره 10،7375/7/90،صفحه8 (دیپلماتیک)

[19]– Human Rights Watch: (HRW).

6- دورویی بی پایان انگلستان در باره مهاجران افغان،کد مطلب:11،79265/5/89، قابل دسترسی در سایت:

www.alef.ir/rdciwray.t1a3q2bcct.html?79265, pp.1-7 , at: 2.

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید
92