رشته حقوق

اشکالات رویه قضایی و شناسایی منابع موجود

اشکالات رویه قضایی و شناسایی منابع موجود

دراین مبحث که در دو گفتار به آن پرداخته می شود ابتدا در گفتار اول منابع رویه قضایی قبل از انقلاب از لحاظ دسترسی به جزئیات پرونده و در گفتار دوم به منابع رویه قضایی بعد از انقلاب از لحاظ طبقه بندی و نارسایی ها مورد بحث قرار می گیرد.

 

گفتار اول منابع رویه قضایی قبل از انقلاب از لحاظ دسترسی به جزئیات پرونده

از آنجا که سابقه عدلیه در کشور ما به حدود یک قرن می رسد و بخش اعظم این دوره به قبل از انقلاب مربوط می شود و جستجوی مصداق در رویه قضایی که دائما در حال زایش و تولید مستمر بوده و حجم عظیمی از پرونده ها را پدید آورده ، دسترسی به آنها به لحاظ فقدان نظام ثبت و تدوین امری بسیار سخت و ممتنع است و با توجه به قدمت پرونده ها و متدهای سنتی نگهداری و بایگانی انها ونحوه طبقه بندی و کلاسمان که براساس شماره پرونده و سال ، بایگانی شده اند ناگزیر به دفاتر باید مراجعه می گردید و از مراجعه به دفاتر مذکور با عناوین کلی نزاع یا قتل عمدی طیف وسیعی باید مورد بررسی قرار می گرفت تا از میان آنها مصداقی با عنوان قتل عمدی در مقام دفاع مشروع است بیابیم و این امر با توجه به مراجعه اینجانب به دیوانعالی کشور و اداره کل تدوین آرای وحدت رویه هیات عمومی و دیوانعالی کشور و با مشاوره و همکاری این عزیزان، توفیق اندکی بدست آمده به بعضی از آرا که به تعداد انگشتان دست بود دست یافتم و معلوم شد که جستجوی مصداقی در رویه قضایی و دسترسی به جزئیات پرونده عملا غیر ممکن است.

مطلب مشابه :  تعریف زنا از لحاظ حقوقی

بنابراین به کتابخانه مرکزی دیوان مراجعه و بدنبال بعضی از مجموعه های چاپی مانند آرشیو حقوقی کیهان، نشریه هفته دادگستری و موازین قضایی که از کتابهای مرجع بود رفته و به تحقیق کتابخانه ای پرداختم و از منابع شناسایی شده که در هیچیک از کتابخانه های کشور آنها را  نمی توان یافت نمونه ناچیزی بدست آوردم.

اشکالات عمده رویه قضایی ایران قبل از انقلاب، عدم قابلیت دسترسی و فقدان نظام ثبت و تدوین بوده که موجب شده بسیاری از نظریات و آرای اصراری دیوانعالی کشور از دسترس طالبان دانش حقوق بدور مانده، به نحوی که کاربرد رویه قضایی در چرخه دادرسی همپای قانون و هماهنگ با آن قرار نگیرد.

گفتار دوم منابع رویه قضایی بعد از انقلاب از لحاظ طبقه بندی و نارسایی ها

با گذشت سه دهه از انقلاب اسلامی تا سال 1376 مشکلات و نارسایی ها، همچون گذشته بر رویه قضایی ایران سایه انداخته بود تا اینکه با ابتکار حضرت آیت اله محمدی گیلانی ریاست محترم دیوانعالی کشور و تایید حضرت آیت اله یزدی ریاست محترم قوه قضائیه و احساس نیاز به تبیین هرچه بیشتر اندیشه قضایی نخبگان دیوانعالی کشور در جهت اعتلای دانش قضا و بالندگی روزافزون عدالت اجتماعی، برای نخستین بار در تاریخ دادگستری ایران، مشروح مذاکرات و آرای هیات عمومی دیوانعالی کشور در سال 1376 چاپ و منتشر گردید و یکی از اهداف مهم رویه قضایی که همانا هدفمند سازی فن تفسیر و انتقال تجارب قضایی به طالبان دانش حقوق اعم از دانشگاهیان و قضات و وکلا فراهم گردید و باعث شود تا رویه قضایی به عنوان یکی از منابع حقوق تا حدودی از هویت و انسجام برخوردار شود.

مطلب مشابه :  مصادیق آثار ادبی و هنری

با این حال، هنوز رویه قضایی با مشکلات زیادی روبرو می باشد. امروزه رویه قضایی بلحاظ کثرت مراجع صدور، برداشتهای متعددی در این خصوص وجود دارد، زیرا طیف وسیعی از آرای هیات عمومی دیوانعالی کشور و آرای تمیزی و اصراری دیوان، نظرهای اداره حقوقی، بخشنامه های قوه قضائیه ، نشست های قضایی سراسر کشور، مشاوره های تلفنی قضات، آرای دادگاه عالی انتظامی قضات، تحت عنوان رویه قضایی گنجانده می شوند.

بنابراین جمع آوری کلیه اطلاعات مربوط به هریک از مصادیق رویه قضایی و طبقه بندی موضوعی مطالب، برای دسترسی، همچنان با مشکل روبروست و این حقیر در حد بضاعت خویش و امکان دسترسی به جستجوی موضوعی موارد دفاع مشروع در رویه قضایی پرداخته و آنچه را که بدست آمده ، مورد بررسی و تحلیل قرار داده ام.

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید
92