آثار انتقال و واگذاری سهام نسبت به شرکت

با وجود اینکه شرکت بصورت مستقیم نقشی در حصول توافق وقرارداد انتقال و واگذاری سهام بین طرفین معامله ندارد ولی آثار این انتقال متوجه شرکت بعنوان شخص ثالث خواهد گردید.

 

گفتار اول- ثبت انتقال در دفاترثبت سهام شرکت

ثبت انتقال سهام در دفاتر شرکت دارای آثار متعددی است و شرکت کسی را مالک می شناسد که نامش در دفاتر ثبت سهام شرکت به ثبت رسیده باشد و چنین شخصی است که در شرکت دارای حقوق و تعهدات خواهد بود. بنابراین هرگاه مدارک لازم برای ثبت انتقال فراهم باشد شرکت ملزم به ثبت انتقال است و این یک الزام قانونی است و هرگاه شرکت از انجام این امر امتناع ورزد از طریق دادگاه ملزم به ثبت انتقال خواهد گردید.

در حقوق انگلیس با فراهم بودن شرایط و مدارک شرکت ملزم به ثبت انتقال ظرف 2 ماه است و در صورت وجود مشکلی در این مسیر بایستی به منتقل الیه ابلاغ نماید تا رفع مشکل گردد.

در حقوق ایران فرجه ای قانونی برای ثبت مشخص نشده است ولی بایستی قائل به فرصت معقولی شد یعنی نه خیلی فوری و نه تأخیر بیش از حد بلکه شرکت باید فرصت کافی برای بررسی مدارک و اطمینان از انتقال قانونی داشته باشد و پس از آن اقدام به ثبت انتقال نماید. البته در حقوق ایران چون طرفین قرارداد انتقال سهام شخصاً یا توسط نماینده در دفتر شرکت حاضر می شوند تا دفتر ثبت سهام را امضاء نمایند و مثل حقوق انگلیس نیست که طرفین تنها اوراق انتقال را امضاء مینمایند و بایستی اصالت اوراق انتقال نزد شرکت ثابت شود بنابراین ،با حضور طرفین در دفتر شرکت در حقوق ایران فرصت زیادی برای بررسی اوراق انتقال نزد شرکت لازم نیست بنابراین فرصت کمتری برای ثبت انتقال با فراهم بودن شرایط و حضور طرفین لازم است.

البته در مواردی نیز شرکت به حکم قانون مکلف است از ثبت انتقال امتناع نماید و گاهی نیز به موجب اساسنامه شرکت طی شرایطی می تواند و مجاز است از ثبت انتقال امتناع نماید.

یکی از الزامات قانونی برای امتناع از ثبت انتقال پرداخت حقوق مالیاتی است که به انتقال سهام تعلق می گیرد به موجب قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366 در آمد حاصل از فروش سهام یا سهم الشرکه مشمول پرداخت مالیات است. فروشندگان سهام قبل از ثبت انتقال در دفتر سهام شرکت باید به حوزه مالیاتی مربوط مراجعه کنند و با پرداخت مالیات قانونی گواهی مالیاتی را تحصیل نمایند. شرکت فقط در صورت ارائه این گواهی مالیاتی حق ثبت انتقال سهام را دارد.

در حالتی که سهام شرکت در بورس اوراق بهادر معامله می شود بایستی همراه درخواست فروش که به کارگزار فروشنده تسلیم می شود مالیات نیز پرداخت شود.

همچنین طبق قانون اجرای سیاستهای کلی اصل 44قانون اساسی و آیین نامه های اجرایی آن، در خصوص سهام عدالت ،شرکتهای سرمایه گذاری استانی (سهامی خاص) تنها انقالهایی را در مورد سهامشان به رسمیت می شناسد که بین اعضای تعاونی های شهرستانی که عضو شرکت سرمایه گذاری استانی هستند، واقع شده باشد.

گاهی مراجع قضایی حکم یا قراری مبنی بر توقیف سهام شخص صادر می نمایند که در این صورت این حکم یا قرار به شرکت ارسال می شود تا مانع از ثبت نقل و انتقال سهام گردد که در این صورت شرکت ملزم به تبعیت از حاکم یا قرار است و نمی تواند اقدام به ثبت نقل و انتقال سهام مزبور نماید.

در مواردی نیز اساسنامه شرکت تشریفات خاصی را برای ثبت انتقال سهام ضروری می داند که شرکت بایستی و می تواند با فراهم نبودن این شرایط از ثبت انتقال امتناع نماید البته این شروط و تشریفات نباید مانع از ثبت انتقال به طور کلی شود و باید آزادی عمل سهامداران در مورد انتقال و واگذاری سهام تأمین شود.

مثلاً ممکن است انتقال منوط به موافقت مدیران شده باشد و یا انتقال منوط به رعایت حق تقدم خرید سهامداران قدیمی گردیده باشد که سهامدار ملزم به رعایت این شروط و حصول موافقت های لازم گردد که در صورت عدم رعایت شروط مذکور شرکت حق دارد از ثبت انتقال خودداری نماید.

در مواردی نیز که شرکت نسبت به سهام حق حبس دارد می تواند از ثبت انتقال خودداری کند(ر.ک.فصل اول، قابلیت توقیف سهام)

 

 

                                                    .