رشته حقوق

آثارحقوقی مترتب بر زناشوئی در ارث

: آثارحقوقی مترتب بر زناشوئی در ارث

گفتار اول : آثار حقوقی مترتب بر زناشوئی در ارث زوجین

همانطور که می دانیم؛ رابطۀ زوجیت دائم، برای تحقق ارث، کافی است. زوجۀ منقطعه مطابق قانون و شرع، ارث نمی برد، حتی اگر شرایط تمکین از شوهر خویش را در همه حال، فراهم نماید و زوجۀ دائم در هر حال، از اموال شوهر، ارث می برد، حتی اگر، یک بار نیز زناشوئی واقع نشده باشد. بنابراین، وقوع یا عدم وقوع زناشوئی، تأثیری در ارث زوجین ندارد.

گفتار دوم : آثارحقوقی مترتب بر زناشوئی در ارث اولاد

اولاد ، یک واژۀ عربی  وجمع مکسر واژۀ ولد می باشد. ولد یا فرزند به کسی گفته می شود که خواه بی واسطه و خواه با واسطه، از دیگری بوجود آمده باشند. کسانی که بی واسطه، از یک زن و مرد، بوجود آمده باشند، اولاد خاص و کسانی را که با واسطه یا بی واسطه، بوجود آمده اند، اولاد به معنای عام می گویند، مثل نوه و نتیجه.[1] در قانون مدنی ایران و شرع مقدس اسلام، که قانون مدنی، در این قسمت، از آن اقتباس شده است، طفل باید از رابطۀ مشروع بوجود آید تا فرزند قانونی آن زن و مرد بوده و بتواند از آثار حقوقی مقرر در شرع و قانون، بهره مند گردد. از این رو در این فصل آثار حقوقی مترتب بر زناشوئی برارث انواع اولاد مورد بررسی قرار می گیرد. در حال حاضر، چهار نوع فرزند، قابل بررسی می باشند؛ فرزند مشروع، فرزند نامشروع، فرزند خوانده و طفل ناشی از تلقیح مصنوعی، که در این مبحث طی چهار گفتار جداگانه مورد بررسی قرار خواهند گرفت و به این موضوع خواهیم پرداخت که آیا رابطۀ زناشوئی و کم و کیف آن می تواند در ارث اولاد نیز تأثیر بگذارد یا خیر.

مطلب مشابه :  انواع اجراییه در مراجع صلاحیت ­دار

 

بند اول : اولاد مشروع

ولد مشروع به فرزندی گفته می شود که دارای نسب مشروع باشد. شرایط تحقق نسب مشروع در فصل قبل، به تفصیل بیان گردیده است و از ذکر مجدد آن خودداری می شود. اما به عنوان اثر مترتب بر زناشوئی، می توان گفت که در صورتیکه زناشوئی میان یک زن و مرد در چارچوب شروط تحقق نسب مشروع باشد، فرزند متولد از این نزدیکی، از ایشان، ارث خواهد برد. در غیر این صورت، هیچگونه ارثی به او تعلق نخواهد گرفت.

 

بند دوم : اولاد نامشروع

مطابق مادۀ 1167 قانون مدنی و نظر اجماعی فقها، به ولدالزنا، ارثی تعلق نمی گیرد. بنابراین آنچنانکه استنباط می شود؛ قانونگذار از رابطۀ زناشوئی نامشروع، که منتهی به تولد یک طفل می شود، حمایت نمی کند و چنین طفلی همانند کودکان مشروع، از پدر یا مادر خود ارث نمی برد.

بند سوم : فرزند خوانده

الف : تعریف فرزند خوانده

فرزندخواندگی یا تبنّی، عبارت است از اینکه کسی، دیگری را که فرزند طبیعی او نیست، به فرزندی بپذیرد.[2] در حقوق اسلام، این اصطلاح، مورد پذیرش قرار نگرفته لیکن در حقوق ایران، قانون حمایت از کودکان بدون سرپرست مصوب اسفندماه 1353 مورد تصویب قرار گرفته که در این قانون، سرپرستی، به رسمیت شناخته شده است که تا حدودی شباهت به فرزندخواندگی دارد. شرایطی که در این قانون برای اخذ سرپرستی، بیان شده است، عبارتند از؛

1 – وجود رابطۀ نکاح دائم  بین زن و مرد سرپرست

2 – اقامت زن و شوهر در ایران

3 – توافق برای سرپرستی

4 – صاحب فرزند نشدن زوجین تا 5 سال از تاریخ ازدواج

مطلب مشابه :  دیوان چه کسانی را اجابت می کند

5 – سن 30 سال حداقل برای یکی از زوجین

6 – عدم محکومیت جزائی مؤثر

7 – اهلیت

8 – شایستگی اخلاقی

9 – تمکن مالی

10 – عدم ابتلاء به بیماریهای واگیردار صعب العلاج

11 – عدم اعتیاد

12- طفل زیر 12 سال، سن داشته باشد

13 – پدر و مادر یا جد پدری او معلوم نبوده یا فوت کرده باشند یا پدر و مادر و جد پدری طفل، سه سال پس از سپردن او به مؤسسۀ عام المنفعه، به آنجا مراجعه نکرده باشند.

 

ب : آثارحقوقی مترتب بر زناشوئی در ارث فرزندخوانده

همانطور که از شرایط فوق الذکراستنباط می شود؛ فرزندخوانده، فرزند حقیقی زوجین محسوب نمی شود. مادۀ 2 قانون حمایت از کودکان بی سرپرست، صراحتا ًبیان داشته که فرزدخوانده، ارث نمی برد. بنابراین، زناشوئی زوجین، تأثیری در ارث و وضعیت فرزندخوانده را ندارد.

 

بند چهارم : طفل ناشی از تلقیح مصنوعی

همانطور که در قسمتهای قبل نیز بیان شد، برای آنکه فرزندی از پدر یا مادر خود، ارث ببرد، بایستی فرزند مشروع ایشان بوده و دارای نسب مشروع باشد. بنابراین با توجه به شرایط و اختلاف نظراتی که در بحث نسب فرزند متولد از انواع راههای تلقیح مصنوعی گفته شد و با توجه به اینکه طرفدار کدام نظر باشیم؛ ممکن است این طفل، جزو وراث قرار بگیرد یا نگیرد.

 

[1] – صفائی، سید حسین و امامی، اسدالله، منبع قبل، ص : 255

[2] – صفائی، سید حسین و امامی، اسدالله، منبع قبل ، ص : 267

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید
92